รู้จัก "แมลงบั่ว" ตัวร้ายทำลายข้าว ระบาดในช่วงอากาศชื้นเย็น

ช่วงนี้เป็นช่วงที่เกษตรกร ในหลายพื้นที่มีการปลูกข้าวนาปรัง ซึ่งสภาพอากาศที่แปรปรวน มีความชื้น เย็น  ทำให้หลายพื้นที่เกิดการระบวดของ “แมลงบั่ว”  โดยเฉพาะในเขตพื้นที่ จังหวัดอุทัยธานี และ จังหวัดเลย กรมส่งเสริมการเกษตร จึงย้ำให้เกษตรกรผู้ปลูกข้าวเฝ้าระวัง และ ได้กำชับให้เจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตรลงพื้นที่ ให้คำแนะนำ ในการป้องกันกำจัดให้กับเกษตรกร รวมทั้งเผยแพร่ความรู้ และ วิธีการในการป้องกันกำจัดแมลงบั่วอย่างสม่ำเสมอแล้ว

รู้จักแมลงบั่ว ตัวร้ายทำลายข้าว

นายเข้มแข็ง ยุติธรรมดำรง อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า แมลงบั่วจะอาศัยและเจริญเติบโตอยู่บนพืชอาศัยจำพวกข้าวป่าและหญ้าต่าง ๆ 1 - 2 ชั่วอายุ จนกระทั่งเริ่มมีการปลูกข้าวในฤดูฝน ก็จะออกเป็นตัวเต็มวัยลักษณะคล้ายยุงตัวสีส้ม โดยการระบาดของแมลงบั่ว มักพบระบาดมากในระยะข้าวแตกกอ
 

ซึ่งขณะนี้พื้นที่ปลูกข้าวส่วนใหญ่อยู่ในระยะกล้าจนถึงแตกกอ โดย "แมลงบั่ว" จะคลานลงไปที่ซอกของใบยอด และ กาบใบข้าว เข้าทำลายยอดที่กำลังเจริญ สามารถสังเกตได้จากหลอดลักษณะคล้ายหลอดหอมซึ่งจะปรากฎภายใน 1 สัปดาห์หลังจากแมลงบั่ววางไข่

หากสำรวจพบควรรีบกำจัด ซึ่งเมื่อตัวหนอนเข้าไปทำลายจุดเจริญของข้าวแล้วจะทำให้ต้นข้าวและกอข้าวแสดงอาการแคระแกร็น เตี้ย ลำต้นกลม มีสีเขียวเข้ม ยอดที่ถูกทำลายไม่สามารถออกรวงได้ทำให้ผลผลิตข้าวลดลงอย่างมาก  เกษตรกรจึงควรหมั่นสำรวจแปลงนาอย่างสม่ำเสมอ และป้องกันกำจัดศัตรูพืชไม่ให้ก่อความเสียหายได้อย่างทันท่วงที

แนวทางป้องกัน ก่อนสายเกินแก้

ในส่วนของแนวทางการแก้ไขและป้องกัน อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า เกษตรกรไม่ควรหว่านข้าวหรือปักดำข้าวถี่เกินไป และ ควรหมั่นกำจัดวัชพืช รอบแปลงนา เช่น ข้าวป่า หญ้าข้าวนก หญ้าไช หญ้าชันอากาศ เพื่อทำลายพืชอาศัยของแมลงบั่ว

หากพบการเข้าทำลายของแมลงบั่ว ให้ถอนต้นที่พบหลอดของแมลงบั่วออกจากแปลงนาไปทำลาย รวมถึงใช้กับดักแสงไฟล่อตัวเต็มวัยในช่วงเวลา 19.00 - 21.00 น. มาทำลาย รวมทั้งควรอนุรักษ์ศัตรูธรรมชาติในแปลงนา เช่น แมงมุม และแตนเบียนของแมลงบั่ว ซึ่งจะช่วยควบคุมการระบาดได้

ทั้งนี้ ศัตรูข้าวอย่างแมลงบั่วมักพบมากในสภาพที่มีความชื้นสูง เมฆมากหรือมีฝนตก โดยเฉพาะพื้นที่ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ที่มีพื้นที่เป็นเขาหรือมีแนวเขาล้อมรอบ ทำให้มีความชื้นสูงเหมาะแก่การเจริญเติมโตของแมลงบั่ว เช่น บริเวณ จังหวัดตาก แพร่ ลำปาง น่าน พะเยา แม่ฮ่องสอน เชียงราย เชียงใหม่ เลย อุบลราชธานี หนองคาย นครพนม และจังหวัดสกลนคร

อย่างไรก็ตาม การปลูกข้าวอย่างต่อเนื่องไม่พักนา จะทำให้เสี่ยงที่แมลงบั่วจะเข้าทำลายแปลงนาในรอบปลูกต่อไปได้ ดังนั้นจึงแนะนำให้เกษตรกรปลูกตามฤดูการเพาะปลูกที่เหมาะสม 2 ช่วงคือ ข้าวนาปี หรือข้าวนาน้ำฝน ที่เริ่มปลูกตั้งแต่เดือนพฤษภาคมถึงตุลาคม และเก็บเกี่ยวสิ้นสุดไม่เกินเดือนกุมภาพันธ์ และข้าวนาปรัง คือ ข้าวที่ปลูกนอกฤดูการทำนาปกติ ซึ่งเป็นช่วงหน้าแล้ง เริ่มตั้งแต่เดือนมกราคม

โดยในช่วงพักนา ให้หันมาปลูกพืชอื่นทดแทน เช่น ทดแทนการทำนาปรัง เช่น แตงโม ถั่ว และพืชใช้น้ำน้อยอื่นที่เหมาะสมในแต่ละพื้นที่ เพื่อช่วยตัดวงจรการระบาดของแมลงบั่ว และแมลงศัตรูข้าวอื่นๆ ซึ่งช่วยลดปัญหาศัตรูพืชลงได้ และยังเป็นการป้องกันปัญหาการขาดแคลนน้ำเพื่อการเกษตรในช่วงหน้าแล้งอันจะทำให้ผลผลิตการเกษตรเสียหายด้วย