Nation Story
03 มิ.ย. 2569 | ปิยวรรณ ประเมษฐะวนิช
เรื่องใกล้ตัวอย่าง “การนอน” สำคัญมาก ใครก็รู้ แต่...นอนเท่าไหร่ถึงดีกับสุขภาพเราจริงๆ เคยสงสัยไหมคะ? แต่งานวิจัยล่าสุดบอกว่า...คนที่นอนแบบกลางๆ ไม่นอนมากเกินไป มีแนวโน้มสุขภาพดีกว่าคนที่นอนน้อยไป และมากไป!? แล้วถ้างั้น ต้องนอนกี่ชั่วโมง ถึงจะพอดี และดีพอ?!
คิดว่าหลายคนน่าจะคล้ายกัน เวลาช่วงไหนที่นอนดึกติดๆ กันหลายวัน แล้วพอถึงวันหยุดก็พยายาม “นอนชดเชย” แบบยาววววว...ไปเลยใช่ไหมคะ งานวิจัยใหม่นี้ ระบุเลยว่าไม่ใช่แค่ “นอนน้อย” เท่านั้นที่กระทบสุขภาพ แต่ “นอนมากเกินไป” ก็อาจเกี่ยวข้องกับการแก่เร็วขึ้นของร่างกายเหมือนกัน!?
งานวิจัยนี้เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลจากคนเกือบครึ่งล้านคนในฐานข้อมูลสุขภาพขนาดใหญ่ของอังกฤษอย่าง UK Biobank โดยทีมนักวิจัยนานาชาติ พวกเขาพยายามหาคำตอบว่า “การนอน” ส่งผลกับอวัยวะต่าง ๆ ของร่างกายอย่างไรบ้าง และผลลัพธ์ที่ได้ค่อนข้างน่าสนใจ เพราะพบรูปแบบที่ชัดมากแบบหนึ่ง คือคนที่นอน “กลางๆ” มีแนวโน้มสุขภาพดีที่สุด
ส่วนคนที่นอนน้อยเกินไปหรือมากเกินไป กลับมีสัญญาณของ “การแก่ทางชีวภาพ” มากกว่า
ตรงนี้พลอยว่าเป็นคำที่น่าสนใจมาก เพราะนักวิจัยไม่ได้ดูแค่อายุจริง แต่ใช้สิ่งที่เรียกว่า “biological ageing clocks” หรือเหมือนนาฬิกาวัดอายุของร่างกายในระดับชีวภาพ โดยใช้ AI และ machine learning วิเคราะห์ข้อมูลอย่างภาพสแกนสมอง โปรตีนในเลือด รวมถึงสารเคมีบางอย่างในร่างกาย เพื่อดูว่าอวัยวะต่างๆ ของคนๆ หนึ่งว่า “แก่เร็วหรือช้ากว่าอายุจริง” แค่ไหน
ผลที่ออกมาคือ คนที่นอนต่ำกว่า 6 ชั่วโมง หรือมากกว่า 8 ชั่วโมงเป็นประจำ มักมีสัญญาณของการ “เสื่อม” เร็วขึ้นในหลายระบบของร่างกาย ทั้งสมอง หัวใจ ปอด ระบบเผาผลาญ ผิวหนัง ระบบภูมิคุ้มกัน รวมถึงตับด้วย
พลอยอ่านถึงตรงนี้แล้วรู้สึกว่า การนอนมันอาจไม่ใช่แค่เรื่อง “พักผ่อน” อย่างที่เราเคยคิด แต่มันเหมือนเป็น “ระบบซ่อมแซมใหญ่” ของร่างกายมากกว่า และถ้าจังหวะมันเสียไป ไม่ว่าจะน้อยเกินหรือมากเกิน ร่างกายก็อาจเริ่มรวนทีละนิดโดยที่เราไม่ทันสังเกต
ในงานวิจัยยังพบอีกว่า คนที่นอนน้อย มีความเชื่อมโยงกับปัญหาทางสมองและสุขภาพจิตมากขึ้น เช่น ภาวะซึมเศร้าและความวิตกกังวล ซึ่งสอดคล้องกับงานวิจัยก่อนหน้าหลายชิ้น รวมถึงยังสัมพันธ์กับโรคหัวใจ เบาหวานชนิดที่ 2 โรคอ้วน โรคทางเดินหายใจอย่างหอบหืด และปัญหาระบบย่อยอาหาร เช่น กรดไหลย้อนด้วย
ส่วน “การนอนมาก” แม้จะดูเหมือนพักเยอะ แต่ทีมนักวิจัยก็บอกว่า บางครั้งมันอาจสะท้อนว่า ร่างกายกำลังมีปัญหาสุขภาพบางอย่างอยู่แล้ว เช่น อ่อนเพลียเรื้อรัง
หรือโรคบางชนิดที่ทำให้ร่างกายต้องการพักมากผิดปกติ ไม่ได้แปลว่าการนอนเยอะคือสาเหตุโดยตรงเสมอไป
หัวหน้าทีมวิจัยอธิบายว่า สิ่งสำคัญของงานนี้คือมันแสดงให้เห็นว่า “การนอน” ไม่ได้ส่งผลเฉพาะสมอง แต่เชื่อมโยงกันทั้งระบบ เหมือนสมองและร่างกายกำลังทำงานเป็นเครือข่ายเดียวกัน ทั้งเรื่องภูมิคุ้มกัน การเผาผลาญ และสมดุลต่างๆ ภายในร่างกาย
ยังไงก็ตาม งานวิจัยนี้ยัง “พิสูจน์เหตุและผลโดยตรงไม่ได้” เพราะข้อมูลการนอนส่วนหนึ่งมาจากที่คนรายงานตัวเอง ซึ่งอาจคลาดเคลื่อนได้ และยังต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมว่า จริงๆ แล้วการนอนผิดปกติทำให้แก่เร็ว หรือบางทีสุขภาพที่เริ่มแย่อยู่แล้วต่างหาก ที่ทำให้นอนผิดปกติ
ท้ายที่สุด “การนอน” เป็นหนึ่งใน “พฤติกรรมพื้นฐานที่สุด” ที่ส่งผลกับร่างกายมากกว่าที่คิด “การนอนที่พอดี” ยังไงก็ดีกว่าการละเลยเวลาการนอนในระยะยาว จนก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพตามมานะคะ!
ข่าวล่าสุด
