รู้จัก ระบบ “ไบโอเมตริกซ์” - กสทช.คลอดกฎเหล็กล็อกซิม สกัดแก๊งคอลฯ

20 กุมภาพันธ์ 2568 - พลตำรวจเอก ณัฐธร เพราะสุนทร กรรมการ กสทช. และอดีตผู้บัญชาการสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ กล่าวกับ “ข่าวข้นคนข่าว” ว่า ปัจจุบัน เทคโนโลยี “ไบโอเมตริกซ์” กำลังถูกนำมาใช้อย่างกว้างขวาง เพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาแก๊งคอลเซ็นเตอร์ด้วย โดยเป็นการป้องกันจากต้นทาง คือ 

 - “ลงทะเบียนซิมโทรศัพท์” ซึ่งต้องลงทะเบียนด้วยระบบไบโอเมตริกซ์เทานั้น และจำกัดการซื้อซิมของชาวต่างชาติ ไม่เกิน 3 ซิมต่อคน  โดยต้องใช้พาสปอร์ตในการซื้อและลงทะเบียน  ส่วนซิมนักท่องเที่ยว ต้องใช้ได้ไม่เกิน 60 วัน

มาตรการนี้ ที่ประชุมใหญ่ กสทช. ได้มีการอนุมัติล่าสุด เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2568 ซึ่งเป็นแนวทางที่ต้องปฏิบัติ  และให้มีผลนับจากนี้ 180 วัน โดยผู้ประกอบการต้องดำเนินการ โดยใช้ระบบ Liveness Detection ซึ่งหลายคนเริ่มคุ้นเคย นั่นก็คือ ยืนยันตัวตนด้วยการหันซ้าย หันขวา กระพริบตา แลบลิ้น ฯลฯ 

 - ทำ “โมบาย แบงกิ้ง” ในธุรกรรมโอนเงินที่ยอดเงินเกินกว่าเพดานที่กำหนด ซึ่งธนาคารหลายแห่งนำมาใช้แล้ว 

 

 

การใช้เทคโนโลยี 2 ส่วนนี้ เป็นความรับผิดชอบของฝ่ายผู้ประกอบการเอกชนเป็นหลัก ซึ่งภาครัฐต้องหาช่องทางสนับสนุน เพราะจะส่งผลดีต่อภาพรวมการจัดการปัญหาหลอกลวงออนไลน์  แต่เป็นคนละส่วนกับของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง หรือ สตม. 

 

อีกด้านหนึ่ง พลตำรวจเอก ณัฐธร ให้ข้อมูลว่า ปัจจุบันเทคโนโลยีการสื่อสารหลอมรวมกัน และสื่อเก่าถูกดิสรัป  ทำให้ กสทช.ต้องหลอมรวมกฎหมายที่มีอยู่ 3 ฉบับเข้าด้วยกัน คือ 

 - พระราชบัญญัติวิทยุคมนาคม พ.ศ.2498 

 - พระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ.2544 

 - และพระราชบัญญัติการประกอบกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ พ.ศ.2551 

โดย พลตำรวจเอก ณัฐธร ในฐานะประธานอนุกรรมการบูรณาการกฎหมาย กสทช. ให้ข้อมูลว่า ขณะนี้การพิจารณาหลอมรวมกฎหมาย ดำเนินการเรียบร้อยแล้ว สาระสำคัญที่เพิ่มเติมเข้าไป คือ 

- ให้มีโทษทางอาญามากขึ้น สำหรับพฤติกรรมล่อแหลมที่เป็นเครื่องมือของการประกอบอาชญากรรม รวมทั้งกระตุ้นให้ผู้ประกอบการรับผิดชอบ สร้างกลไกดูแลลูกค้าของตนเอง และนำไปส่งเสริมการขาย ถ้าไม่ดูแลตามหลักเกณฑ์ ก็ต้องร่วมรับผิดชอบค่าเสียหาย หากลูกค้าถูกหลอกและเสียเงิน เสียทรัพย์สิน 

 

เรื่องนี้ได้เสนอไปแล้วผ่านการแก้ไขเพิ่มเติม พระราชกำหนดการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี พ.ศ.2566 หรือ พ.ร.ก.ไซเบอร์ และออกมาตรการคล้ายๆ กับที่สิงคโปร์ดำเนินการ  รวมทั้งกำลังศึกษาโมเดลออสเตรเลีย ที่ออกกฎให้ “แพลตฟอร์มออนไลน์” ร่วมรับผิดชอบด้วย แม้จะค่อนข้างยาก แต่ก็เป็นแนวทางที่น่าสนใจ

 

ระบบ “ไบโอเมตริกซ์” คือ

Biometrics (ไบโอเมตริกซ์) หรือที่เรียกกันในภาษาไทยว่า “ชีวมิติ” คือเทคโนโลยีที่ใช้ในการระบุตัวตน และตรวจพิสูจน์ผู้ใช้ หรือ verify โดยใช้เทคนิคการแปรค่าเอกลักษณ์เฉพาะของแต่ละบุคคล แบ่งเป็น 

• เอกลักษณ์ทางกายภาพ คือ รูปหน้า รูปอวัยวะ ลายนิ้วมือ ม่านตา 
• เอกลักษณ์ทางพฤติกรรม เช่น เสียง ลายเซ็น 

ปัจจุบัน เทคโนโลยีพัฒนาไปถึงขั้น “จดจำกลิ่น” และ “การสแกนเส้นเลือดในฝ่ามือ” ซึ่งละเอียดซับซ้อนยิ่งกว่าที่ผ่านมามาก แต่ค่าใช้จ่ายยังสูง 

อุปกรณ์ “ไบโอเมตริกซ์” ประกอบด้วย 2 ส่วนสำคัญ คือ ตัวเครื่องรวมโปรแกรมที่ใช้ กับ “ไลเซนส์” ซึ่งจะพ่วงรวมไปถึงความสามารถหรือปริมาณในการจัดเก็บข้อมูล และอายุการใช้งาน โดยไลเซนส์ที่ระบบของ ตม.ไทยใช้อยู่ สามารถจัดเก็บข้อมูลอัตลักษ์บุคคลได้ 30 ล้านไลเซนส์ หรือ 30 ล้านคน 

ที่ผ่านมามีการซื้อเติมทุกปี แต่ล่าสุดปีก่อนมีปัญหาการตั้งงบประมาณไม่ทัน และอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่าน ทำให้ไลเซนส์ขาด และต้องตั้งงบซื้อเพิ่ม โดยกำลังพิจารณาซื้อไลเซนส์แบบไม่จำกัดลิขสิทธิ์ ซึ่งประเด็นนี้ “เนชั่นทีวี” เคยแฉเปิดประเด็นเอาไว้ตั้งแต่เมื่อว้นที่ 9 มกราคมที่ผ่านมา