"ทวี" มอบนโยบายกรมราชทัณฑ์ เล็งแก้ปัญหาขังรวม "นักโทษระหว่าง-เด็ดขาด"

25 กันยายน 2566 ที่กรมราชทัณฑ์ พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม ประชุมผู้บริหารงานราชทัณฑ์ทั่วประเทศ เพื่อมอบนโยบายการปฏิบัติราชการ พร้อมกับมีพิธีเดินตรวจแถวกองเกียรติยศกรมราชทัณฑ์ และรับมอบเข็มวิทยฐานะหลักสูตรนักบริหารงานราชทัณฑ์ระดับสูง (นรส.)

พ.ต.อ.ทวี กล่าวมอบนโยบายตอนหนึ่ง ว่า เมื่อนานมาแล้วตนเคยไปทานข้าวกับ ผบ.เรือนจำคลองไผ่ สิ่งที่ได้เห็นคือทานข้าวเร็วมาก เพราะชีวิตต้องดูแลผู้ต้องขังจำนวนมาก ซึ่งเป็นภาพที่น่าเห็นใจ ตนจึงบอกไปว่าผู้บัญชาการต้องรักษาสุขภาพ เพราะการเป็น ผบ.เรือนจำก็เหมือนติดคุก ต้องตื่นก่อน นอนทีหลังนักโทษ ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพของตัวเองและบุคลากร

โดยวันนี้รัฐบาลมีความกล้าหาญมากที่จะยกระดับหลักนิติธรรม คือกฎหมาย และความเป็นธรรมต้องใหญ่กว่าตัวบุคคล ไม่ใช้คนหรือปากเป็นใหญ่กว่ากฎหมาย และเมื่อรัฐบาลกล้าประกาศหลักนิติธรรม ราชทัณฑ์ก็จะเป็นด่านแรกในการพิสูจน์ว่าเรามีหลักนิติธรรมหรือไม่ แต่ปรากฏว่าผลประเมินราชทัณฑ์ไทยในการดำเนินการกับผู้ต้องคดี ได้คะแนน 0.27 ซึ่งค่อนข้างต่ำ เพราะรัฐบาลที่ผ่านมาปล่อยปละละเลยให้เป็นตามยถากรรม ราชทัณฑ์ต้องต่อสู้เอง ยกตัวอย่างคือ นักโทษ 5-6 หมื่นคน คดียังไม่สิ้นสุดแต่ไม่มีที่อยู่เพียงพอ

รมว.ยุติธรรม ยังกล่าวอีกว่า ตนมีความภูมิใจใน พ.ร.บ.ราชทัณฑ์ปี 2560 ที่ได้รับการยอมรับ ยึดหลักสหประชาชาติ มีความเป็นสากล ยืดหยุ่น เพราะฉะนั้นเมื่อจะใช้หลักนิติธรรมก็ต้องยึดกฎหมายที่มีอยู่ รวมถึงรัฐธรรมนูญก็จะไม่มีใครมาโจมตีเราได้ พร้อมระบุต่อว่านโยบายไม่มีอะไรมาก แต่ทำอย่างไรให้นักโทษระหว่าง กับ นักโทษเด็ดขาด แยกจากกัน

ซึ่งอาจต้องไปหารือประธานศาลฎีกา เพราะนักโทษระหว่างก็มาเพราะคำสั่งศาล แต่เขาควรได้รับการปฏิบัติเหมือนไม่ใช่นักโทษเด็ดขาด ซึ่งรู้ว่ายาก แต่ถ้าใน 4 ปีทำได้จะต้องทำ โดยรัฐบาลไม่อยากให้ทั่วโลกมองว่าไทยเป็นประเทศที่มีคนขี้คุกเยอะ หรือ มีนิสัยชอบก่ออาชญากรรม ด้วยหลักง่าย ๆ คือ ทำงานประจำให้ดี ถ้ามีกฎหมายอยู่ก็ให้บรรลุเจตนารมย์ของกฎหมาย พัฒนางานประจำให้ประชาชนมีความเชื่อมั่น ไม่ใช่ให้รัฐมนตรียุติธรรมเชื่อมั่น โดยการทำเรือนจำให้ดี อาจเป็นตัวชี้วัดหลักนิติธรรมและสิทธิมนุษยชน

จากนั้น รมว.ยุติธรรม ให้สัมภาษณ์ภายหลังถึงการแก้ปัญหานักโทษล้นคุก ว่า ผู้ต้องขังระหว่างมีจำนวนมาก โดยหลักการไม่ควรจะมาอยู่รวม ขังรวม หรือปฏิบัติร่วมกัน ที่ผ่านมาเห็นใจกรมราชทัณฑ์ เพราะไม่มีใครคิดจะแก้ปัญหา แต่เราจะไม่ปล่อยให้สภาพเช่นนี้ต่อไป ก็อาจจะแยกขัง ไม่ควรขังรวมหรือนอนรวมกัน เพราะเขาเข้ามาในระหว่างสอบสวนแล้วออกไป

ซึ่งเท่าที่ทราบเรามีสถานที่เยอะ แต่ก็มีการศึกษาที่คุมขังเอกชนด้วย แต่ที่ดินของราชทัณฑ์ก็มีเยอะ จะไปดูรายละเอียดซึ่งก็ฝากเรื่องกับท่านอธิบดีไว้แล้ว ขณะที่บุคลากรเองก็มีความตั้งใจจะยกระดับราชทัณฑ์ให้เป็นที่ยอมรับ เพราะเวลามองหลักนิติธรรม เราจะถูกโจมตีเรื่องนักโทษล้นคุก จึงต้องมีการแก้ไข อีกเรื่องที่อยากทำคือประวัติ เมื่อพ้นโทษไปแล้วก็ไม่สามารถหางานทำได้

"บางคนแค่หลงผิดหรือหลงทาง หรือฝ่าฝืนกฎหมาย ก็เป็นเรื่องที่ต้องแก้ไข เพราะเป็นเรื่องใหญ่และเราต้องกล้าทำให้ถูกต้องสักที โดยจะต้องมีโปรแกรม มีขั้นตอน ของกรมราชทัณฑ์ที่จะทำให้เขาเป็นคนดีได้ และในช่วงที่เค้าอยู่ราชทัณฑ์ก็อาจต้องหาอะไรให้ทำ ต้องไปดูว่านักโทษที่สิงคโปร์ ประเทศเจริญแล้วเขาเป็นอย่างไร" รมว.ยุติธรรม ระบุ