แนะ"ศาล"ต้องสื่อสารให้มากขึ้นกันความเข้าใจผิดช่วงสถานการณ์ล่อแหลม

25 กรกฎาคม 2566 สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ ได้จัดโครงการศาลรัฐธรรมนูญพบสื่อมวลชน ประจำปี พ.ศ. 2566 ในการเสวนาเรื่อง "สื่อกับศาล : มุมมองของสื่อที่มีต่อการสื่อสารองค์กรของศาลรัฐธรรมนูญ" โดยมีวิทยากร อาทิ ว่าที่เรือตรี ดิเรก สุขสว่าง ผู้เชี่ยวชาญด้านคดี นายอดิเทพ อุยยะพัฒน์ ผู้เชี่ยวชาญด้านคดี และ "นายบากบั่น บุญเลิศ" ร้องประธานกรรมการบริหาร บริษัท เนชั่น กรุ๊ป (ไทยแลนด์) จำกัด (มหาชน) และประธานกรรมการ บริษัท ฐานเศรษฐกิจมัลติมีเดีย จำกัด ที่โรงแรมเซ็นทรา บาย เซ็นทารา ศูนย์ราชการ และคอนเวนชันเซ็นเตอร์ แจ้งวัฒนะ กรุงเทพมหานคร

โดยว่าที่เรือตรี ดิเรก กล่าวว่า ในระบบวิธีพิจารณาของศาลฐธรรมนูญจะใช้ระบบไต่สวน คือ การพิจารณาคดีเป็นบทบาทของศาลรัฐธรรมนูญ โดยเฉพาะรับฟังพยานหลักฐานได้ทุกประเภท การยื่นร้องมายังศาลรัฐธรรมนูญ สามารถทำได้ 3 ช่องทาง คือ ทางไปรษณีย์ , ยื่นโดยตรง และยื่นทางอิเล็กทรอนิกส์ จากนั้นก็จะเข้าสู่การพิจารณาแบ่งเป็น 3 ส่วน

เริ่มต้นที่สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ มีเวลาพิจารณา 2 วัน จากนั้นศาลรัฐธรรมนูญชุดเล็กจะมีการพิจารณารับหรือไม่รับภายใน 5 วัน จากนั้นศาลชุดใหญ่จะพิจารณาตามความเห็นชุดเล็ก ภายใน 5 วัน จากนั้นจะเริ่มกระบวนการไต่สวน ซึ่งในระหว่างนี้ศาลมีอำนาจ ขอเอกสารหลักฐานเพิ่ม ให้สิทธิโต้แย้ง และมีอำนาจเรียกให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดส่งเอกสารต่างๆ เมื่อได้เพียงพอแล้วก็จะยุติการไต่สวนและลงมติพร้อมจัดทำเป็นคำวินิจฉัยกลาง ซึ่งการพิจารณาคดีของศาลรัฐธรรมนูญไม่จำเป็นต้องมีทนายก็ได้
 

 

ด้าน นายบากบั่น ได้ตั้งคำถามถึงศาลรัฐธรรมนูญ ว่าศาลได้พิจารณาความขัดแย้งอันเป็นที่ยุติหรือไม่ ยุติแล้วเป็นธรรมหรือไม่ ศาลรัฐธรรมนูญเป็นองค์กรที่เป็นคนตัดสินทุกเรื่องราวข้อขัดแย้งในที่สาธารณะให้เกิดความเป็นธรรม แล้วคำว่าเป็นธรรมนั้น ใครเป็นธรรม

"บ้านเรามีปัญหาเรื่องเดียวคือเรื่องความเป็นธรรม แล้วไม่ยอมยุติ ดังนั้น องค์กรนี้ทำหน้าที่แล้ว ต้องสื่อความกับสังคมใหัเข้าใจ เราต้องทำความเข้าใจกันในเรื่องเนื้อหาและการสื่อสาร ซึ่งการสื่อสารของศาล เมื่อมีคำวินิจฉัยออกมาชัดเจนครบถ้วนแล้ว แต่กลับมีการวิพากษ์วิจารณ์ บางครั้งอาจจะมากไปจนถึงขั้นก้าวล่วง แต่ศาลก็ไม่ออกมาชี้แจง จนทำให้ประชาชนอาจเข้าใจคำวินิจฉัยผิด ซึ่งการวินิจฉัยของศาลประชาชนเข้าใจได้ยาก จนทำให้เกิดการเข้าใจผิด ฉะนั้นจะอธิบายอย่างไรให้ประชาชนเข้าใจได้ง่าย ไม่เช่นนั้นก็จะเกิดการวิพากษ์วิจารณ์ที่จะบุกไปถึงหน้าบ้าน" นายบากบั่น กล่าว 

สำหรับในสถานการณ์ที่ล่อแหลมเฉกเช่นปัจจุบันคำแนะนำจากสื่อ ศาลต้องใช้สื่อเป็นเครื่องมือในการสื่อความกับสังคมให้มากที่สุด ไม่ต้องเกรงใจว่า สื่อจะทำให้บิดเบี้ยว อะไรที่ชี้แจงในบางประเด็นเกี่ยวพันในข้อกฎหมาย และไม่ละเลยกับประเด็นที่ยังคาใจในสังคม แล้วจะพ้นจากคำวิพากษ์วิจารณ์ที่บุกมาหน้าบ้าน

ทั้งนี้ เข้าใจว่าองค์กรอาจจะทำให้ไม่ได้ทั้งหมด แต่เป็นเรื่องของคำตัดสินที่ไม่พ้นผูกพันกับมหาชนหลีกเลี่ยงไม่ได้ ในเรื่องของข้อวิพากษ์วิจารณ์ข้อคิดเห็นของมหาชน ในฐานะของสื่อเข้าใจการทำงานขององค์กร แต่ต้องมีทางระบาย เพราะสังคมตั้งคำถาม ระหว่างทางต้องพิจารณาแสดงการชี้แจงบ้าง ในระหว่าง 30 วันที่รอพระราชกิจจานุเบกษาประกาศคำวินิจฉัยนั้น ก็มีการวิพากษ์วิจารณ์ถาโถมเข้ามาตลอด อย่างน้อยก็ยังมีน้ำไปดับไฟได้ส่วนหนึ่ง เพื่อสื่อความกับสังคม

ขณะที่ นายอดิเทพ กล่าวว่า พร้อมรับข้อเสนอไปพิจารณา เพื่อเสนอผู้บังคับบัญชาต่อไป เพื่อให้เกิดการขับเคลื่อนการสื่อสารระหว่างศาลรัฐธรรมนูญกับสังคม

ส่วน "นายวรวิทย์ กังศศิเทียม" ประธานศาลรัฐธรรมนูญ กล่าวว่า เวลาออกข่าวแจก เป็นภาษากฎหมาย ตนเคยเรียกฝ่ายกฎหมายให้มาเขียนคำวินิจฉัย แต่ก็ยังเขียนเป็นภาษากฎหมายอยู่ ก็เลยจะให้ทางฝ่ายบริหารลองเขียนดู พร้อมพูดติดตลกว่าถ้าใครเขียนได้ จะให้รางวัล