คำอาถรรพ์"ฟรีโหวต-เอกสิทธิ์"ลามวิกฤติพรรคร่วมฯชิงประมุขสภา

เมื่อย้อนกลับมาที่โค้งแรก คือ การเลือกประธานสภา โดยช่วงระยะหลังจะพบ "คีย์เวิร์ด" สำคัญคำว่า "ฟรีโหวต"

คำๆ นี้กลายเป็น "ขำขื่น" ทางการเมือง เพราะพรรคการเมืองพยายามอ้างมติพรรค แต่ ส.ส. ที่ไม่เห็นด้วย ก็จะอ้าง "เอกสิทธิ์" เพื่อขอ "ฟรีโหวต" แต่เมื่อไปเปิดกฎหมายดู บัญญัติในรัฐธรรมนูญ ซึ่งถือเป็นกติกาสูงสุดของประเทศ บังคับวิถีให้เดินสู่ "ฟรีโหวต" ทุกกรณี

แต่ที่พิเศษมากกว่าปกติ คือ กรณีโหวตเลือกประธานสภา เพราะถ้ามีผู้เสนอชื่อมากกว่า 1 คน จะใช้วิธีการเป็นการ "โหวตลับ" ฉะนั้นการขอ "ฟรีโหวต" จึงไม่มีอยู่จริง

เนื่องจากทุกโหวต จำเป็นต้อง "ฟรีโหวต" ในตัวเอง เพราะถูกบังคับด้วย "เอกสิทธิ์ ส.ส." ส่วนมติพรรค จะกลายเป็นแค่ "ข้อตกลง - มารยาท" หรือ "ความเกรงใจ" เท่านั้น

"ฟรีโหวต" ดูจะกลายเป็นคำที่ทรงพลังในช่วงระยะเวลานี้ กับการเลือกผู้มานั่งเก้าอี้ประธานสภา เนื่องด้วย 

1.รัฐธรรมนูญปี 60 อย่างน้อย 2 มาตรา รับรอง "เอกสิทธิ์ ส.ส." ทำให้พรรคต้นสังกัด บังคับ ส.ส. เรื่องการทำหน้าที่ในสภาไม่ได้ ทั้งโหวต และอภิปรายใดๆ

มาตรา 114 บัญญัติว่า สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภาย่อมเป็นผู้แทนปวงชนชาวไทย ไม่อยู่ในความผูกมัดแห่งอาณัติมอบหมาย หรือความครอบงำใดๆ และต้องปฏิบัติหน้าที่ด้วยความซื่อสัตย์สุจริต เพื่อประโยชน์ส่วนรวมของประเทศชาติและความผาสุกของประชาชนโดยรวม โดยปราศจากการขัดกันแห่งผลประโยชน์ นี่คือหลักการสูงสุด...

มาตรา 124 ในที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร ที่ประชุมวุฒิสภา หรือที่ประชุมร่วมกันของรัฐสภา สมาชิกผู้ใดจะกล่าวถ้อยคำใดในทางแถลงข้อเท็จจริง แสดงความคิดเห็น หรือออกเสียงลงคะแนน ย่อมเป็นเอกสิทธิ์โดยเด็ดขาด ผู้ใดจะนำไปเป็นเหตุฟ้องร้องว่ากล่าวสมาชิกผู้นั้นในทางใดๆ มิได้

นี่คือการคุ้มครองไปถึงการถูกฟ้องร้องดำเนินคดีตามกฎหมายด้วย ไม่ใช่แค่คุ้มครองการปฏิบัติหน้าที่ ส.ส.ให้เหนือกว่ามติพรรค



 

นอกจากนั้น "เอกสิทธิ์" ที่มีสถานะเหนือกว่ามติพรรค ยังสะท้อนผ่านรัฐธรรมนูญ 6 ฉบับหลังสุด โดยมีถึง 4 ฉบับ ซึ่งเปิดช่องให้ ส.ส.ที่ขัดมติพรรค ถูกพรรคขับออก แล้วไม่พ้นจากสมาชิกภาพ ส.ส.โดยอัตโนมัติ

รัฐธรรมนูญ 4 จาก 6 ฉบับ ประกอบด้วย

• รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2517 ไม่พ้นสมาชิกภาพ หากหาพรรคใหม่สังกัดได้ภายใน 60 วัน
• รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2521 และ พ.ศ. 2534 พ้นสมาชิกภาพ (มติพรรคใหญ่กว่า)
• รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540 และ พ.ศ. 2550 พ้นสมาชิกพรรค เว้นแต่อุทธรณ์ต่อศาลรัฐธรรมนูญ
• รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ไม่พ้นสมาชิกภาพ หากหาพรรคใหม่สังกัดได้ภายใน 30 วัน

การเลือกประธานสภาหนนี้ คำว่า "ฟรีโหวต" ยิ่งมีน้ำหนักมากขึ้นไปอีก เนื่องจาก

1.ในงานสัมนาเพื่อไทยวานนี้ ส.ส.รุ่นใหญ่ของพรรค นำโดย "อดิศร เพียงเกษ" และ "พิเชษฐ์ เชื้อเมืองพาน" นำอภิปรายอัดแกนนำพรรค ที่ไปแสดงท่าทีเหมือนยอมยกเก้าอี้ประธานสภาให้ก้าวไกล แต่สุดท้าย ส.ส.ขอฟรีโหวตในการลงมติเลือกประธานสภา พรรคเตรียมนำเข้าที่ประชุมพรรคต่อไป

2.การโหวตเลือกประธานสภา เป็นการโหวตลับ ฉะนั้นตกลงกัน หรือมีมติกันไปอย่างไรก็ได้ แต่ตอนโหวตจริง ก็เปลี่ยนแปลงได้หมด และจับมือใครดมยาก แม้จะคาดเดาได้ว่าใครโหวตสวนมติ แต่ก็หาหลักฐานมัดยาก แถมไม่มีกฎหมายหรือข้อบังคับใดไปเอาผิด 

3.ทิศทางการโหวตเลือกประธานสภา ออกหน้า "ฟรีโหวต" แน่ๆ สังเกตจาก "คีย์แมน - คีย์วูแมน" สองคนไม่เข้าร่วมประชุม คือ



- "อุ๊งอิ๊งค์ แพทองธาร ชินวัตร" อ้างติดโควิด โดยคาดว่าไม่อยากเอาตัวเข้ามาพัวพัน หากสุดท้ายเกมสภา "ฟรีโหวต" ทำให้เพื่อไทยได้เก้าอี้ประมุขนิติบัญญัติ "ด้อมสัม" ก็จะได้โจมตี "อุ๊งอิ๊งค์" และตระกูลชินวัตรได้ไม่ถนัดนัก

- "สุชาติ ตันเจริญ" ผู้มีข่าวพรรครัฐบาลรักษาการ จะเสนอชื่อเป็นประธานสภา แข่งกับคนของพรรคก้าวไกล โดยอ้างว่าไปผ่าฟันคุด ซึ่งการไม่เข้าประชุม ไม่ว่าจะจริงตามอ้างหรือไม่ แต่ผลก็ คือ ไม่ต้องมาตกปากรับคำเหมือน "หมอชลน่าน"  ว่าถ้าได้รับการเสนอชื่อจะขอสละสิทธิ์ ดังนั้น เมื่อสุชาติไม่เข้า จึงเท่ากับไม่ต้องแสดงบทนี้