สมาคมนักข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย ค้านสภาประชุมกฎหมาย "ควบคุมสื่อ"

6 กุมภาพันธ์ 2566 สมาคมนักข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย (THAI BROADCAST JOURNALISTS ASSOCIATION) ออกแถลงการณ์คัดค้านการออกพระราชบัญญัติส่งเสริมจริยธรรมและมาตรฐานวิชาชีพสื่อมวลชน พ.ศ.......มีเนื้อหาว่า

ตามที่ระเบียบวาระการประชุมร่วมกันของรัฐสภา ครั้งที่ 8 (สมัยสามัญประจำปีครั้งที่ 2) เป็นพิเศษวันอังคารที่ 7 กุมภาพันธ์ 2566 กำหนดให้การพิจารณา ร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมจริยธรรม และมาตรฐานวิชาชีพสื่อมวลชน พ.ศ..... ตามที่คณะรัฐมนตรีเสนอ เป็นวาระเร่งด่วน

สมาคมนักข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย ซึ่งเป็นองค์กรวิชาชีพ ของผู้ประกอบวิชาชีพข่าววิทยุและโทรทัศน์ ได้พิจารณาแล้วเห็นว่า การนำร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมจริยธรรม และมาตรฐานวิชาชีพสื่อมวล พ.ศ.....เข้าสู่การพิจารณาในการประชุมร่วมกันของรัฐสภาดังกล่าว

เป็นการดำเนินการโดยรวบรัด ขาดการรับฟังความคิดเห็นอย่างทั่วถึง ครบถ้วน และรอบด้านจากทุกภาคส่วนของประเทศ โดยเฉพาะกลุ่มผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชน ที่มีหลายหลายประเภทแตกต่างตามช่องทางการเปิดรับสื่อ ที่เปลี่ยนแปลงรุดหน้าไปอย่างรวดเร็ว

 

ทั้งนี้ สาระสำคัญในจำนวนบทบัญญัติทั้ง 49 มาตรา ที่ปรากฏใน ร่างพระราชบัญญัติจริยธรรมวิชาชีพ พ.ศ.มุ่งหมายให้มีการจัดตั้งองค์กรชื่อ 'สภาวิชาชีพสื่อมวลชน' ขึ้นมาทำหน้าที่กำกับดูแลการประกอบวิชาชีพสื่อมวลซน และพิจารณาวินิจฉัยความถูกผิด ของการทำหน้าที่ของสื่อมวลชนว่า ขัดต่อจริยธรรมวิชาชีพหรือไม่ 

โดยมิได้ตระหนักถึงวิธีการเข้าสู่วิชาชีพสื่อมวลชน เปิดกว้างสำหรับทุกสาขาวิชาชีพ อันมีลักษณะที่แตกต่างจากการออกกฎหมาย เพื่อใช้กับการกำกับการประกอบวิชาชีพอื่น ๆ และอาจกลายเป็นเครื่องมือในการจำกัดสิทธิ เสรีภาพ ในการประกอบวิชาชีพสื่อมวลชนโดยอ้างเหตุผลการกระทำที่ขัดต่อจริยธรรมวิชาชีพสื่อมวลชนได้ในอนาคต 

ในระยะเวลากว่าสิบปีที่ผ่านมา นักการเมืองและทหารที่เข้ามายึดอำนาจการปกครองประเทศ มีความมุ่งหมายที่จะใช้กฎหมาย เป็นเครื่องมือในการควบคุม กำกับการทำหน้าที่ของสื่อมวลชนมาโดยตลอดไม่ต่ำกว่า 5 ฉบับ

โดยร่างกฎหมายฉบับดังกล่าว ให้อำนาจแก่คณะบุคคล ที่มาจากกระบวนการสรรหา เข้ามาทำหน้าที่ควบคุมกำกับการใช้เสรีภาพของสื่อมวลชน ซึ่งหมายรวมถึงเสรีภาพของประชาชน อันเป็นแนวคิดที่สวนทางกับกระแสโลก และความเปลี่ยนแปลงของภูมิทัศน์สื่อในปัจจุบัน ที่รัฐไม่สามารถจำกัดช่องทางการสื่อสารของประชาชนได้อีกต่อไป

การจัดตั้งองค์กรวิชาชีพสื่อมวลชนดังกล่าว มีแต่จะสะท้อนถึงความล้าหลัง ในการนำกฎหมายมาจำกัดสิทธิ เสรีภาพของประชาชน และสื่อมวลชน ซึ่งจะนำมาซึ่งความสูญเปล่า ของงบประมาณและการบริหารราชการแผ่นดิน

นอกจากนั้น ร่างพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าว มิได้มุ่งให้เกิดการคุ้มครองเสรีภาพของสื่อมวลชน ที่ปฏิบัติหน้าที่ตามจริยธรรมวิซาชีพแต่อย่างใด ดังนั้นการจัดตั้งองค์การวิชาชีพสื่อมวลชน ที่บัญญัติให้มีกระบวนการสรรหาแบบไทย ๆ ที่นับวันจะสะท้อนให้เห็น การหนุนสร้างระบบอุปถัมภ์ ที่ยึดโยงกับพวกพ้องในการเข้าสู่อำนาจ และผลประโยชน์ดังที่เห็นอยู่ทั่วไปนั้น

หากสรรหาบุคคลที่ขาดความน่าเชื่อถือ จากผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชน หรือรับใช้อำนาจเข้ามาทำหน้าที่ตัดสิน หรือรับรองความถูกผิดของการทำหน้าที่ ตามจริยธรรมวิชาชีพสื่อมวลชน และความน่าเชื่อถือของข้อมูลข่าวสารแล้ว จะเป็นความเสี่ยงที่จะเป็นผู้ใช้อำนาจ เข้ามาควบคุมแทรกแชงการทำหน้าที่ของสื่อมวลชน โดยวิธีการต่าง ๆ ได้ในอนาคต

ความพยายามจัดทำ ร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมจริยธรรม และมาตรฐานวิชาชีพสื่อมวลชน พ.ศ... และผลักดันให้ร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ มีผลบังคับใช้ ด้วยข้ออ้าง 'เพื่อเป็นหลักประกันความเป็นอิสระและเสรีภาพของผู้ประกอบวิชาซีพสื่อมวลชน' ตามที่ปรากฏในเจตนารมย์ของการตราร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ อุปมาได้กับการ 'สร้างภาพลวงตา' ทั้งนั้น

ในปัจจุบันผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชน ไม่เพียงต้องปฏิบัติหน้าที่ภายใต้บทบัญญัติ ของกฎหมายกว่า 30 ฉบับ ทั้งกฎหมายอาญา กฎหมายแพ่ง รวมทั้งกฎหมายอื่น ๆ ที่มีลักษณะพิเศษเฉพาะเท่านั้น แต่ยังถูกกำกับ และตรวจสอบอย่างเข้มข้นจากภาคประชาสังคม และประชาขน โดยไม่มีความจำเป็นใด ๆ ทั้งสิ้นในการตรา ร่างพระราชบัญญัติส่งสริมจริยธรรม และมาตรฐานวิชาชีพสื่อมวลชน ...... 

ด้วยเหตุผลที่กล่าวถึงข้างต้น สมาคมนักข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย จึงขอคัดค้านการดำเนินการใด ๆ เพื่อผลักดัน ร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมจริยธรรมและมาตรฐานวิชาชีพสื่อมวลชน ฉบับดังกล่าวอย่างสิ้นเชิง ในทุกกรณี