ศอ.บต. ปั้น ‘สุคิริน’ รุกตลาดทัวร์มาเลย์! ดันตำนาน ‘เหมืองทองโต๊ะโมะ’ ขึ้นแท่น Soft Power

9 มีนาคม 2569 นายปิยะศิริ วัฒนวรางกูร เลขาธิการศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) พร้อมด้วย พลตรี ยอดอาวุธ พึ่งพักตร์ ผู้บังคับหน่วยเฉพาะกิจนราธิวาส และคณะผู้บริหารระดับสูง เดินทางลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมการดำเนินงาน โครงการหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงและฟาร์มตัวอย่างอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ บ้านไอร์บือแต ตำบลช้างเผือก อำเภอจะแนะ จังหวัดนราธิวาส เมื่อวันที่ 3 มีนาคม 2569  เพื่อติดตามความคืบหน้าการยกระดับคุณภาพชีวิตราษฎรในพื้นที่ความมั่นคง

โครงการฟาร์มตัวอย่างบ้านไอร์บือแต ไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่เกษตรกรรมทั่วไป แต่ถูกวางหมากให้เป็น "เซฟโซน" และ "คลังอาหาร" ของชุมชน บนเนื้อที่กว่า 1,718 ไร่ ท่ามกลางสถานการณ์ความไม่สงบในอดีตที่บีบคั้นให้ราษฎรต้องละทิ้งถิ่นฐาน

จากการรับฟังรายงานสรุป พบว่าปัจจุบันโครงการฯ มีสมาชิกดูแลรวม 389 คน วัตถุประสงค์หลักคือ การสร้างอาชีพให้ราษฎรมีรายได้เลี้ยงตนเองในพื้นที่ที่เคยมีความเสี่ยงสูง ป้องกันการอพยพย้ายถิ่น และเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างโครงการฯ กับชุมชนดั้งเดิมในตำบลช้างเผือก

นายปิยะศิริ วัฒนวรางกูร เลขาธิการ ศอ.บต. กล่าวว่า "เราจะรักษามรดกของสมเด็จพระพันปีหลวงท่านไว้ และจะดำเนินการให้สุดกำลังตามพระราชประสงค์ เพื่อให้ราษฎรในพื้นที่เข้าถึงความปลอดภัยและมีกินมีใช้ถ้วนหน้า"

นอกจากนี้ คณะได้มอบสิ่งของอุปโภคบริโภคที่จำเป็นเพื่อเป็นขวัญกำลังใจแก่เจ้าหน้าที่และสมาชิกโครงการฯ ที่ปฏิบัติงานในพื้นที่ห่างไกล พร้อมรับฟังข้อเสนอแนะเรื่องการขยายช่องทางการตลาดสินค้าเกษตรแปรรูปจากฟาร์มสู่ผู้บริโภคภายนอก

ภายหลังเสร็จสิ้นภารกิจที่อำเภอจะแนะ เลขาธิการ ศอ.บต. และคณะได้เดินทางต่อเนื่องไปยัง บ้านภูเขาทอง อำเภอสุคีริน จังหวัดนราธิวาส เพื่อติดตามการทำงานของทีมสื่อสารมวลชน ศอ.บต. ที่กำลังเร่งผลิตสารคดีท่องเที่ยวชุดใหม่

ไฮไลต์สำคัญอยู่ที่การลงพื้นที่สำรวจ "ต้นน้ำของแม่น้ำสายบุรี" ซึ่งเป็นแม่น้ำสายหลักที่หล่อเลี้ยงชีวิตคนนราธิวาส โดยนายปิยะศิริ ได้ร่วมลงพื้นที่ในน้ำเพื่อสัมผัสเส้นทางท่องเที่ยวเชิงนิเวศด้วยตนเอง พร้อมระบุว่าต้องการผลักดันให้ภาพลักษณ์ของจังหวัดชายแดนภาคใต้เปลี่ยนจากพื้นที่ขัดแย้งเป็น "จุดหมายปลายทางระดับสากล"

"การลงพื้นที่ครั้งนี้ เราต้องการส่งสารถึงเพื่อนบ้านอย่างชาวมาเลเซียให้รับรู้ถึงความงดงามที่ซ่อนอยู่ นราธิวาสมีศักยภาพสูงมากในเชิงการท่องเที่ยวธรรมชาติ โดยเฉพาะต้นน้ำสายบุรีที่เราต้องลงไปสัมผัสถึงที่ เพื่อนำมาถ่ายทอดในสารคดีให้ดูสมจริงและน่าดึงดูดที่สุด" นายปิยะศิริ ระบุ

เลขาธิการ ศอ.บต. หวังสะท้อนให้เห็นถึงความพยายามในการใช้กลไก "การพัฒนาควบคู่ความมั่นคง" โดยใช้โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริเป็นฐานในการสร้างความเชื่อมั่น ขณะเดียวกันก็เริ่มรุกหนักในด้านเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Soft Power) เพื่อดึงเม็ดเงินจากนักท่องเที่ยวชาวมาเลเซีย ซึ่งถือเป็นเส้นเลือดใหญ่ทางเศรษฐกิจของพื้นที่

ทั้งนี้ เมื่อย้อนรอย 96 ปี ประวัติศาสตร์ความมั่งคั่งของ "สุคิริน" เริ่มต้นในปี พ.ศ. 2473 เมื่อกลุ่มทุนชาวอังกฤษพยายามนำเครื่องจักรเข้ามาขุดหาทองคำในป่าดงดิบบ้านโต๊ะโมะ แต่ด้วยอุปสรรคทางภูมิศาสตร์ทำให้ต้องยกเลิกกิจการไป จนกระทั่งปี พ.ศ. 2475 บริษัทจากฝรั่งเศสเข้ามาสำรวจซ้ำและพบว่าใต้ขุนเขาแห่งนี้มี "แร่ทองคำบริสุทธิ์" ฝังอยู่มหาศาล จึงได้ขอสัมปทานจากรัฐบาลไทยเป็นเวลา 20 ปี

ยุคทองในครั้งนั้นดึงดูดราษฎรจำนวนมากให้อพยพเข้ามาเป็นแรงงานเหมือง จนกระทั่งเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 เหมืองทองคำจึงต้องปิดตัวลง ทิ้งไว้เพียงตำนานและเกล็ดแร่ทองคำที่ยังคงไหลเวียนอยู่ในลำน้ำสาขาของแม่น้ำสายบุรีและแม่น้ำสุไหงโก-ลก

ปัจจุบัน เกล็ดแร่ทองคำไม่ได้หายไปพร้อมกับสัมปทาน แต่ยังคงฝังตัวปะปนอยู่ใต้ดินและตามลำคลองใน 5 หมู่บ้านหลักของตำบลภูเขาทอง ได้แก่ หมู่ 1 บ้านไอร์ปาโจ หมู่ 2 บ้านภูเขาทอง หมู่ 3 บ้านโต๊ะโมะ (จุดตั้งเหมืองประวัติศาสตร์) หมู่ 4 บ้านไอร์กือเปาะ หมู่ 8 บ้านวังน้ำเย็น

ชาวบ้านในพื้นที่ นอกจากจะมีรายได้หลักจากการทำสวนผลไม้และยางพาราแล้ว ยังยึดถืออาชีพ "ร่อนทอง" เป็นอาชีพเสริมที่สร้างรายได้เป็นกอบเป็นกำ โดยทองคำที่ร่อนได้สามารถนำไปขายได้สูงถึง กรัมละ 1,500 บาท (ตามราคาตลาดท้องถิ่น) ซึ่งถือเป็นรายได้ที่ช่วยพยุงเศรษฐกิจครัวเรือนในยามราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ

อย่างไรก็ตาม ความท้าทายสำคัญคือการเชื่อมโยงระหว่าง "ฟาร์มตัวอย่าง" กับ "การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ" ให้เกิดเป็นระบบนิเวศเศรษฐกิจที่ยั่งยืน รวมถึงการดูแลสวัสดิภาพของสมาชิก อรบ. และราษฎรในพื้นที่รอยต่อภูเขาที่ยังคงต้องเฝ้าระวังเรื่องความปลอดภัยอย่างต่อเนื่อง

ต้องจับตาดูว่า สารคดีท่องเที่ยวฉบับ "ลุยต้นน้ำสายบุรี" จะสามารถเรียกความเชื่อมั่นจากนักท่องเที่ยวต่างชาติได้มากน้อยเพียงใด ในสภาวการณ์ที่ความมั่นคงยังคงเป็นปัจจัยพื้นฐานสำคัญที่สุดของพื้นที่แห่งนี้