สรุป 10 ข้อ เหตุการณ์ "แคดเมียม" 1.5 หมื่นตัน โผล่สมุทรสาคร

จากกรณีพบโรงงาน 3 แห่ง ซุกซ่อนกากแคดเมียมและกากสังกะสี บรรจุเต็มบิ๊กแบ็กเกือบ 1,500 ถุง น้ำหนักร่วมประมาณ 1.5 หมื่นตัน ในจังหวัดสมุทรสาคร "Nation STORY" จะสรุป 10 ประเด็นคัญในเหตุการณ์นี้ เกิดอันตรายและผลกระทบต่อคนในชุมชนมากแค่ไหน สารปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อมได้หรือไม่

1. กรรมาธิการ (กมธ.) การอุตสาหกรรม สภาผู้แทนราษฎร แถลงข้อเท็จจริงกรณีผู้ร้องเรียนว่า มีบริษัทแห่งหนึ่งในจังหวัดตาก ขายกากแร่สังกะสีและกากแร่แคดเมียมที่ฝังกลบในจังหวัดตาก ให้กับบริษัทหนึ่งตั้งอยู่ในจังหวัดสมุทรสาคร นับหมื่นตัน ถือว่าส่งผลกระทบต่อประชาชนโดยตรง เนื่องจากกากแร่ดังกล่าวเป็นสารอันตราย  

การขนย้ายจากบ่อฝั่งกลบที่จังหวัดตากออกมาที่จังหวัดสมุทรสาคร ถือเป็นการกระทำความผิดที่รุนแรงมาก อาจจะทำให้ประชาชนได้รับผลกระทบด้านสุขภาพอนามัย เพราะการเก็บสารเคมีดังกล่าวบรรจุในถุงบิ๊กแบ๊กนับพันถุง ต้องการให้ผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร ดำเนินการตรวจสอบและประกาศพื้นที่ภัยพิบัตร

2. เวลา 11.00 น. วันที่ 4 เม.ย. 67 นายผล ดำธรรม ผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง เข้าตรวจสอบที่บริษัทในพื้นที่ อ.เมือง จ.สมุทรสาคร พบกากแร่แคดเมียมจากจังหวัดตาก เข้ามาเก็บไว้ตามในพื้นที่จริง

3. จากการตรวจสอบพบบริษัทดังกล่าว พบว่า ได้รับใบอนุญาตให้ประกอบกิจการโรงงานเกี่ยวกับการหล่อและหลอมโลหะประเภทต่างๆ 3 โรงงาน จากการเจ้าตรวจสอบ พบว่า

• โรงงานแห่งแรก พบกากแคดเมียมและกากสังกะสีในถุงบิ๊กแบ็กสีขาวในโรงงาน 1,300 ถุง และนอกโรงงานอีก 100 ถุง 
• โรงงานแห่งที่ 2 ที่อยู่บริเวณเดียวกัน พบกากอลูมิเนียมอยู่ภายในโรงงาน และมีกากแคดเมียมและกากสังกะสีอยู่นอกโรงงาน 9 ถุง 
• โรงงานแห่งที่ 3 พบกากแคดเมียมและกากสังกะสีอีก 227 ถุง อยู่ภายในโรงงาน 

4. เจ้าหน้าที่ได้ให้เคลื่อนย้ายกากแคดเมียมและกากสังกะสีที่อยู่ภายนอกไปเก็บไว้ในโรงงานทั้งหมดแล้ว รวมจำนวนประมาณทั้งสิ้น 1.5 หมื่นตัน กรมควบคุมมลพิษตรวจสอบพบว่า กากแคดเมียมและกากสังกะสีมีการผสมด้วยปอร์ตแลนด์ซีเมนต์ 30% เพื่อทำลายฤทธิ์และอยู่ในสถานะแข็งตัว หากเก็บไว้ในสถานที่มิดชิดและไม่มีการชำระล้าง จะไม่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

5 .สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสมุทรสาครได้ร่วมกับโรงพยาบาลสมุทรสาคร ตรวจคัดกรองสุขภาพของพนักงานในโรงงานจำนวน 11 ราย แบ่งเป็น คนไทย 8 ราย และต่างด้าว 3 ราย ซักประวัติตามแบบฟอร์มการสัมผัสสารโลหะหนักแคดเมียม เบื้องต้นยังไม่พบความผิดปกติ

แพทย์ได้ตรวจร่างกายและเก็บปัสสาวะส่งตรวจหาสารแคดเมียม ซึ่งจะทราบผลภายใน 1 สัปดาห์ และให้บริษัทนัดหมายพนักงานที่เหลือเข้ารับการตรวจสุขภาพกับโรงพยาบาลสมุทรสาครโดยเร็ว

นอกจากนี้ เร่งค้นหาผู้ที่ได้รับผลกระทบในบริเวณสถานที่ข้างเคียงที่มีอาการที่เกี่ยวข้องกับสารเคมีดังกล่าว ขณะที่กรมควบคุมมลพิษได้ทำการเก็บตัวอย่างน้ำในโรงงานและบริเวณโดยรอบส่งตรวจหาสารปนเปื้อนด้วย จะทราบผลใน 2 สัปดาห์

6.  ผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร ในฐานะผู้อำนวยการจังหวัด ลงนามในประกาศกองอำนวยการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดสมุทรสาคร ห้ามมิให้ผู้ใดๆ เข้าไปอยู่อาศัย หรือดำเนินกิจการใด ในพื้นที่ โรงงานบริษัท เจ แอนด์ บี เมททอล จำกัด ตั้งอยู่เลขที่ 132 และ 136/2 หมู่ที่ 2 ซ.กองพนันพล ถ.เอกชัย ต.บางน้ำจืด อ.เมืองสมุทรสาคร จ.สมุทรสาคร เป็นระยะเวลา 90 วัน นับแต่วันประกาศนี้เป็นต้นไป พร้อมย้ำว่า ไม่ได้มีการประกาศภัยพิบัติฉุกเฉิน หรือประกาศพื้นที่ประสบสาธารณภัย แต่อย่างใด

7. ข้อมูลการขนย้ายพบว่า โรงงานถลุงแร่สังกะสี ที่ จ.ตาก ขายกากแคดเมียมและกากสังกะสี ให้กับโรงงานที่จ.สมุทรสาคร ซึ่งได้รับใบอนุญาตให้ประกอบกิจการหลอมแท่งโลหะอลูมิเนียม โดยใส่ในถุงบิ๊กแบ็กรวม 15,000 ตัน เริ่มขนส่งตั้งแต่สิงหาคม 2566 ใช้เวลานาน 3 เดือน เพื่อเตรียมนำมาหลอมหรือขายต่อ 

8. "แคดเมียม" 15,000 ตัน ต้องขนกี่เที่ยว ?
กรมการขนส่งทางบก กำหนดน้ำหนักบรรทุกในแต่ละประเภทแตกต่างกัน โดยรถบรรทุกชนิดต่างๆหากต้องขนย้าย แคดเมียม 1.5 หมื่นตัน ต้องใช้จำนวนการขนดังนี้

• รถบรรทุกขนาด 4 ล้อ ต้องบรรทุกไม่เกิน 9.5 ตัน ขนทั้งหมด 1,579 เที่ยว
• รถบรรทุกขนาด 6 ล้อ ต้องบรรทุกไม่เกิน 15 ตัน ขนทั้งหมด 1,000 เที่ยว
• รถบบรรทุกขนาด 10 ล้อ ต้องบรรทุกไม่เกิน 25 ตัน ขนทั้งหมด 600 เที่ยว
• รถพ่วง 6 เพลา 22 ล้อ ต้องบรรทุกไม่เกิน 50.5 ตัน ขนทั้งหมด 297 เที่ยว

9. คณะเทคนิคการแพทย์ ม.มหิดล อธิบายถึง "แคคเมียม" ว่า จะพบปนอยู่กับแร่ธาตุอื่นๆ เช่น แร่สังกะสี แร่ตะกั่ว หรือทองแดง ดังนั้นในการทำเหมืองสังกะสีจึงได้แคดเมียมเป็นผลตามมาด้วย แคดเมียมอาจจะพบได้ในอาหาร ในน้ำ ในเหมือง และในส่วนน้ำทิ้งหรือน้ำเสีย หรือกลุ่มผู้สูบบุหรี่ นอกจากยังพบในสีใช้กับบ้านหรืออาคาร 

หาก แคดเมียม ถูกความร้อนที่ 321 องศาเซลเซียส จะเกิดเป็นควัน ทำให้มีการกระจายไปสู่สิ่งแวดล้อมได้ เมื่อร่างกายสูดดมสารแคดเมียม จะเก็บสะสมไว้ในตับ และส่วนของหมวกไต (renal cortex) สารแคดเมียมมี half life ในร่างกายมนุษย์ถึง 30 ปี

10. "แคดเมียม" เป็นต้นเหตุให้เกิด "โรคอิไตอิไต" พบครั้งแรกในประเทศญี่ปุ่น แถบแม่น้ำจินสุ เขตโตยามา ค.ศ.1912 (พ.ศ.2493) เกิดจากการทิ้งขี้แร่จากการทำเหมืองสังกะสีลงในแม่น้ำเพื่อให้ไหลไปลงทะเล  ซึ่งขี้แร่สังกะสีนี้มีแคดเมียมปนเปื้อนอยู่ ทำให้ชาวบ้านแถบนั้นที่ใช้น้ำดื่มกินและใช้ในชีวิตประจำวันได้รับผลกระทบอย่างรุนแรง เจ็บปวดด้วยอาการปวดกระดูกโดยเฉพาะกระดูกสันหลัง เอว และขา เกิดภาวะไตวาย กระดูกผุ และมีเด็กพิการในอัตราสูงผิดปกติ 

ปมปัญหาสารอันตราย กากสังกะสีและกากแคดเมียม จำนวนมหาศาล 1.5 หมื่นตัน ถือว่าเป็นเรื่องใหญ่ที่อาจจะส่งผลกระทบในระยะยาว ดังนั้นต้องจับตาการดำเนินการแก้ไขปัญหาอย่างใกล้ชิด ไม่เช่นนั้นคนที่ตกเป็นเหยื่อไม่พ้นประชาชนตาดำๆ