เปิดอาชีพชวนอึ้ง รายได้งาม รับจ้างล้างฮวงซุ้ยเทศกาลเช็งเม้ง ทำงานปีละครั้ง

ใกล้เข้ามาแล้วสำหรับเทศกาลไหว้เช็งเม้ง หนึ่งในวันสำคัญของพี่น้องชาวไทยเชื้อสายจีน ที่จะเดินทางไปไหว้บรรพบุรุษที่สุสาน (ฮวงซุ้ย) ซึ่งใน 1 ปี มี 1 ครั้ง ทำให้เกิดอาชีพหนึ่งขึ้นมา นั่นคือรับจ้างล้างฮวงซุ้ย 

พาไปกันที่ จ.นครพนม คณะกรรมการสมาคมพ่อค้าจังหวัดนครพนม ได้จัดเตรียมทำความสะอาดฮวงซุ้ย ด้วยการตัดหญัา และปรับภูมิทัศน์สถานที่ เพื่อเตรียมพร้อมในการจัดงานเช็งเม้ง ระหว่างวันที่ 20 มีนาคม ถึง 5 เมษายน 2567 โดยได้เริ่มมีการทำความสะอาดหลุมฝังศพ คนไทยเชื้อสายจีนกันแล้ว ทำให้บรรยากาศทั่วไปภายในพื้นที่สุสานคึกคักขึ้นมาทันที

พร้อมกันนี้ ยังได้เห็นคนงานมารับจ้างขัดล้างรอบฮวงซุ้ย ที่มีคราบของตะไคร่น้ำเกาะติดบนพื้นผนังเต็มไปหมด ซึ่งเกิดจากการที่ไม่ได้ทำความสะอาดถึง 1 ปีเต็ม รวมถึงหญ้าที่ขึ้นรกด้วย 

งานสร้างรายได้พิเศษ ที่ใน 1 ปีมีเพียงครั้ง 

จากการพูดคุยกับนางธนภรณ์ หรือปลา อายุ 50 ปี คนล้างฮวงซุ้ย เธอเล่าว่า ปกติจะทำงานเป็นเจ้าหน้าที่ในสมาคมพ่อค้าฯอยู่แล้ว ช่วงเทศกาลเช็งเม้งของคนไทยเชื้อสายจีน ก่อนจะนำเครื่องเซ่นมาไหว้หลุมฝังศพของบรรพบุรุษหรือญาติพี่น้อง ต้องทำความสะอาดฮวงซุ้ยให้สะอาดก่อนเป็นอันดับแรก บางหลุมญาติๆก็มาทำกันเอง แต่ถ้าไม่สะดวกหรือไม่มีเวลา ก็จะว่าจ้างคนมาล้างโดยผ่านการประสานงานกับสมาคมพ่อค้าฯ

เธอจึงหารายได้พิเศษด้วยการรับจ้างล้างฮวงซุ้ย คิดราคาหลุมละ 1,000 บาท ถ้ามีขนาดใหญ่กว่าปกติ ผู้ว่าจ้างจะจ่ายเงินเพิ่มให้เอง โดยยอมรับว่าช่วงเทศกาลเช็งเม้ง หนึ่งปีมีเพียงครั้งเดียว ที่ทำให้มีเงินเพิ่มขึ้น และพอมีเก็บไว้ซื้อเสื้อผ้า รองเท้า รวมถึงอุปกรณ์การเรียนของลูกหลาน ในเทอมใหม่ที่จะมาถึงนี้ 

ด้าน นายธนสิน หรือโจ อายุ 30 ปี ผู้จัดการสมาคมพ่อค้าจังหวัดนครพนม และมีหน้าที่ดูแลสุสาน บอกว่า ในสุสานแห่งนี้ มีฮวงซุ้ยทั้งหมด 56 หลุม โดยทางสมาคมฯได้มีข้อเสนอแก่ญาติๆของผู้เสียชีวิต ว่า หากจ่ายเงินบำรุงแก่สมาคมฯปีละ 3,000 บาท จะมีคนไปตัดหญ้ารอบฮวงซุ้ยเดือนละ 1 ครั้ง และถึงวันเช็งเม้งก็จะทำความสะอาดขัดล้างให้ฟรี แต่มีคนรับข้อเสนอในกรณีดังกล่าวเพียง 9 ราย นอกจากขอทำความสะอาดดูแลฮวงซุ้ยเอง หรือไม่ก็จ้างคนอื่นมาล้าง โดยจ่ายให้ 1,000 บาท 

"ในวันที่ 4 เมษายน นี้ ทางสมาคมพ่อค้าจังหวัดนครพนม จะประกอบพิธีทำบุญเพื่ออุทิศส่วนกุศลแก่บรรพบุรุษและศพไร้ญาติ เนื่องในวันเช็งเม้ง ณ ศาลาสุสานฯ โดยนิมนต์พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ และถวายอาหารเป็นปิ่นโต เพื่อนำกลับไปฉันที่วัด ถือเป็นการปฏิบัติสืบเนื่องมาทุกปี" นายธนสิน กล่าว

ขณะเดียวกัน บรรยากาศภายในสุสาน เริ่มมีลูกหลานนำเครื่องไหว้มายังฮวงซุ้ยของบรรพบุรุษ หรือญาติพี่น้องที่ล่วงลับ พร้อมวางแถบกระดาษสีวางบนหลุมฝังศพ เพื่อเป็นสัญลักษณ์ว่าคนในตระกูลได้มาเยี่ยมแล้ว 

"เช็งเม้ง" ช่วยให้พ่อแม่ค้ามีรายได้เพิ่มขึ้น

นอกจากอาชีพรับจ้างล้างฮวงซุ้ยแล้ว จากจากการสอบถามผู้ทำอาชีพดูแลสุสานที่ จ.ราชบุรี ก็ให้ข้อมูลว่า แต่ละปีเขามีรายได้ดีมาก นอกจากนี้ ช่วงเช็งเม้ง ยังมีการตั้งร้านค้า มีร้านค้านำพวกของกินของฝากเข้าไปขาย บางแห่งกลายเป็นตลาดย่อมๆ ช่วยให้พ่อค้าแม่ค้าในพื้นที่มีรายได้เพิ่มขึ้นในช่วงนั้นด้วย

เทศกาลเช็งเม้ง คืออะไร 

จากข้อมูลของสำนักงานราชบัรฑิตยสภา ให้ความหมายของ "เช็งเม้ง" ว่า เป็นเทศกาลที่คนจีนไปไหว้บรรพบุรุษ ณ ที่ฝังศพหรือฮวงซุ้ยในช่วงเดือน 3 ของจีน

โดยคำว่า "เช็ง" แปลว่า สะอาด บริสุทธิ์ ขณะที่คำว่า "เม้ง" แปลว่า สว่าง 

คำว่า "เช็งเม้ง" คือช่วงเวลาแห่งความแจ่มใส ท้องฟ้าใสสว่าง เนื่องจากเป็นช่วงเวลาในฤดูใบไม้ผลิของจีน ต้นไม้ใบหญ้าเขียวชอุ่มสวยงาม จึงเป็นช่วงเวลาที่เหมาะกับการไปไหว้บรรพบุรุษ ณ ที่ฝังศพ แทนการไหว้ป้ายวิญญาณในบ้าน

สำหรับประเทศไทย ถึงแม้ว่า "วันเช็งเม้ง" จะระบุบนปฏิทินว่า เป็นวันที่ 5 เมษายนของทุกปี แต่เทศกาลเช็งเม้ง อยู่ในช่วงวันที่ 4-5 เมษายน ของทุกปี และช่วงเวลาในเทศกาลเช็งเม้ง มี 7 วัน คือ ระหว่างวันที่ 2-8 เมษายน โดยให้นับวันก่อนถึงเทศกาลเช็งเม้ง 3 วัน และเลยไปอีก 3 วัน แต่ปัจจุบันเนื่องจากมีปัญหาการจราจร สุสานต่าง ๆ จึงขยายช่วงเวลาของเทศกาลเช็งเม้งให้ยาวขึ้น คือประมาณ 15 มีนาคม ถึง 8 เมษายน

ความสำคัญของวันเช็งเม้ง

"วันเช็งเม้ง" ถือว่าเป็นประเพณีสำคัญของชาวจีน เพราะเป็นประเพณีไหว้บรรพบุรุษที่สุสาน เพื่อแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษ เป็นอิทธิพลที่ได้รับจากลัทธิขงจื๊อ ซึ่งให้ถือความกตัญญูต่อบรรพบุรุษเป็นหลักสำคัญ 

ส่วนที่มาของวันนี้ ว่ากันว่ามาจากสมัยพระเจ้าฮั่นเกาจู ผู้สถาปนาราชวงศ์ฮั่น ที่ระลึกถึงพิดามารดาที่ล่วงลับไปแล้ว จึงเดินทางกลับไปยังบ้านเกิด แต่จำสุสานของบิดามารดาของตนไม่ได้ จึงอธิษฐานต่อเทพบนสวรรค์ด้วยการโปรยกระดาษสีขึ้นฟ้า เพื่อให้กระดาษปลิวไปตกยังป้ายสุสานใดจะถือว่าสุสานนั้นเป็นสุสานของบิดามารดา

เมื่อกระดาษปลิวไปตก และเมื่อดูป้ายชื่อชัด ๆ ก็พบว่าเป็นฮวงซุ้ยของบิดามารดาของพระองค์จริงๆ เนื่องจากมีชื่อสลักไว้ จึงมีประเพณีทำความสะอาดฮวงซุ้ย และทาป้ายชื่อหลุมศพใหม่ และเป็นที่นิยมปฏิบัติกันต่อมาถึงปัจจุบันนั่นเอง

ขอบคุณข้อมูลจาก :
https://www.bangkokbiznews.com/news/997084
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา