เคยเล่นกันไหม? "ป๋องแป๋ง" ของเล่นในตำนาน ผู้ค้าเร่งทำ เตรียมขายช่วงตรุษจีน

29 มกราคม 2567 Nation STORY ขอพาไปรู้จักกับ "ป๋องแป๋งมังกร" ของเล่นเทศกาลตรุษจีน ที่สร้างรายได้ให้กับพ่อค้าแม่ค้ามายาวนาน ปัจจุบัน ผู้ค้าเผยปรับเปลี่ยนรูปแบบตามยุคสมัยและเป็นที่รู้จักของคนทั่วประเทศ เรียกได้ว่าเป็นของเล่นคู่กับเทศกาลตรุษจีน หรืองานงิ้วประจำอำเภอไปแล้ว ซึ่งผู้ค้าได้ปรับเปลี่ยนไปตามยุคสมัย แต่ก็ยังได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยว จึงเป็นอีกหนึ่งอาชีพที่คู่กับงานเทศกาล 

ที่ จ.นครสวรรค์ นายนพพล แซ่อึ้ง และภรรยา เร่งนำชิ้นส่วนต่างๆ ของมังกรและสิงโตมาประกอบทำป๋องแป๋ง เพื่อเตรียมออกขายในงานเทศกาลตรุษจีนที่จะถึงนี้ 

โดยการทำป๋องแป๋งของนายนพพลจะมีอยู่ 5 ชนิด 5 สไตล์ แตกต่างกันไป ทั้งป๋องแป๋งรูปทรงสิงโต และป๋องแป๋งรูปทรงมังกร โดยแต่ละชนิดมีการประดับประดาตกแต่งประยุกต์ให้สวยงามเหมาะสมตามสมัยให้เป็นที่สะดุดตากับผู้พบเห็น เพื่อสร้างยอดจำหน่ายให้สูงขึ้น โดยป๋องแป๋งของนายนพพลจะมีการปรับปรุงพัฒนาและต่อยอดผลงานของตัวเองเป็นประจำทุกปี ทั้งการออกแบบสีสัน ประดับประดาด้วยไฟดวงเล็ก และไฟ LED สร้างความโดดเด่นให้มากขึ้น 

นายนพพล เล่าว่า ป๋องแป๋งมังกรเป็นของเล่นแทบจะเรียกได้ว่าเป็นของขึ้นชื่อของจังหวัดนครสวรรค์ เพราะกลุ่มที่ขายป๋องแป๋งมังกรทั่วประเทศส่วนใหญ่มาจากจังหวัดนครสวรรค์ทั้งหมด โดยจะสังเกตได้ว่าเวลาตัวเองไปขายที่ไหนก็ตาม ลูกค้าทั้งภาคเหนือและภาคใต้จะสอบถามว่าใช่มาจากนครสวรรค์หรือไม่ โดยกลุ่มที่ขายป๋องแป๋งมังกรและสิงโตนี้จะกระจายเดินสายขายไปทั่วประเทศตั้งแต่ภาคเหนือจรดภาคใต้ โดยงานที่ไปขายส่วนใหญ่จะเป็น งานงิ้ว งานแห่เจ้า ซึ่งแต่ละพื้นที่จะจัดหมุนเวียนผลัดเปลี่ยนกันไปตลอดทั้งปี 

ส่วนรายได้นั้นก็ถือว่าสามารถนำไปเลี้ยงครอบครัวได้เป็นอย่างดี โดยราคาของป๋องแป๋งแต่ละตัวจะแตกต่างกันออกไปตามความยากง่ายและความสวยงาม โดยราคาต่ำสุดจะอยู่ที่ 50 บาท หากทำยากขึ้นก็มีราคาเพิ่มขึ้นมาเป็น 80 บาท , 100 บาท ,160 บาท และหากเป็นมังกรตัวใหญ่พันเสาติดไฟ LED และส่วนหัวจะทำการหล่อโดยยางพารา ซึ่งมีความทนทานกว่ากระดาษทั่วๆไปจะมีราคาตัวละ 250 บาท 

"สำหรับป๋องแป๋งมังกรเป็นของเล่นที่มีมาตั้งแต่สมัยโบราณอยู่คู่กับชาวไทยเชื้อสายจีนเรื่อยมา เมื่อมีงานงิ้วงานแห่เจ้าก็จะเห็นสินค้าประเภทป๋องแป๋งเหล่านี้เสียบไม้เดินขายคู่กับงานเป็นประจำ" นายนพพล กล่าวทิ้งท้าย

รู้จัก "ป๋องแป๋ง" ของเล่นในตำนาน 

จากข้อมูลในเว็บไซต์ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) ระบุข้อมูลเกี่ยวกับป๋องแป๋ง โดยสันนิษฐานว่า "ป๋องแป๋ง" เป็นของเล่นที่อาจจะเข้าไทยมาพร้อมกับชาวจีน เนื่องจากแต่เดิม "ป๋องแป๋ง" เป็นสัญลักษณ์ของคนจีนย้อมผ้า ที่ไปตามบ้าน โดยจะถือกลองหรือป๋องแป๋งนี้แกว่งไปมา เพื่อบ่งบอกว่า ช่างย้อมผ้ามาแล้ว หากมีใครอยากจะย้อมผ้า ก็ให้นำผ้าออกมา 

สำหรับที่มาของชื่อ ป๋องแป๋ง นั้น คาดว่าเป็นการเรียกชื่อตามเสียงที่มันดัง นอกจากนี้ เมื่อคนจีนย้อมผ้าไปที่ไหน ก็มักมีเด็กๆ ไปมุงดูกลองหรือป๋องแป๋งอยู่เสมอ จึงเป็นที่ชื่นชอบของเด็กๆ ผู้ใหญ่จึงคิดทำเลียนแบบขึ้นมาให้เด็กเล่น

ส่วนวิธีเล่น เพียงแค่หมุนไปมา เพื่อให้ลูกปัดที่ร้อยไว้ข้างๆ เหวี่ยงไปกระทบกับกระดาษแก้ว ก็จะเกิดเสียงดัง "ป๋องแป๋ง" 


ขอบคุณข้อมูลจาก :  ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)