"อช.ถ้ำผาไท" ดรามาหนัก ชาวบ้านอยู่กับป่าโวย ถูกทำให้มองเป็นพวก "ทำลายป่า"

31 สิงหาคม 2566 เป็นประเด็นที่สังคมถกเถียงกันอย่างมาก โดยเฉพาะประชาชนในพื้นที่ กรณีที่ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช ได้เผยแพร่ข่าวเมื่อวันที่ 29 ส.ค. ที่ผ่านมา ว่า

จะมีการเปิดรับฟังความคิดเห็น และการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสีย ชุมชนที่เกี่ยวข้อง และประชาชน ในการกำหนดเป็นพื้นที่ อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท (เตรียมการ) จ.ลำปาง เพื่อเตรียมการประกาศจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติ มีพื้นที่รับผิดชอบประมาณ 448,933.43 ไร่ ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมด 5 อำเภอ 13 ตำบล ของ จ.ลำปาง   

โดยระบุว่า ที่ผ่านมา อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท (เตรียมการ) ได้ประสบปัญหาภัยคุกคาม จากการลักลอบตัดไม้หวงห้าม และการบุกรุกพื้นที่ป่า และมีการดำเนินคดีเป็นจำนวนมาก 

 

นายสมชาติ รักษ์สองพลู ผู้ใหญ่บ้าน บ้านกลาง หมู่ 5 ต.บ้านดง อ.แม่เมาะ จ.ลำปาง กล่าวว่า การที่หน่วยงานราชการ อ้างจะจัดตั้งอุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท เพราะป้องกันไม่ให้มีการตัดไม้ เป็นการโยนความผิด ให้กับคนที่อยู่ในป่าว่า เป็นพวกลักลอบตัดไม้ ไปขายให้นายทุน ทั้ง ๆ ที่ชุมชนอยู่ในป่ามานานกว่าร้อย ๆ ปี และคอยดูแลผืนป่ามาตลอด 
 

เจ้าหน้าที่มีอคติกับชาวบ้าน มันไม่ชอบธรรม อ้างว่า จะประกาศเป็นอุทยานฯ เพราะกลุ่มชาวบ้านที่อยู่ในป่า ค้าไม้เถื่อน ทำให้สังคมคิดว่า เราค้าไม้ ผลกระทบจากมติต่าง ๆ อาจทำให้ชุมชนดั้งเดิม ที่อยู่ในป่าตกหล่น  การแจ้งว่า จะประกาศเป็น อช. มีวัตถุประสงค์ป้องกัน จากการบุกรุกทำลายป่า แสดงว่าที่ผ่านมา  อุทยานไม่มีน้ำยาดูแลป่าไม้ได้ พื้นที่อุทยานแห่งชาติบางแห่ง ก็ยังมีคนเข้าไปลักลอบตัดไม้

ผู้ใหญ่บ้าน บ้านกลางหมู่ที่ 5 อ.แม่เมาะ กล่าวอีกว่า มีความกังวลเกี่ยวกับแผนที่ ซึ่งจะนำมากำหนดพื้นที่ผืนป่า ให้อยู่ในอุทยานแห่งชาติ กรณีครอบคลุมพื้นที่ชุมชน ซึ่งอยู่มานานกว่า 100 ปี แล้วหรือไม่ และเวทีรับฟังความคิดเห็นจะชอบธรรมหรือไม่

ที่บอกว่า สามารถลงชื่อ แสดงความคิดเห็นทางออนไลน์ได้ ชาวบ้านบางคนไม่มีโทรศัพท์ เข้าไม่ถึงว่า  ต้องลงชื่ออย่างไร แสดงว่าถ้าให้ลงชื่อแบบนี้ ก็เกณฑ์คนมาลงชื่อได้ ตอนนี้พวกเราคุยกันอยู่ อาจจะต้องนัดชาวบ้านมาประชุมกันว่า สถานการณ์แบบนี้จะทำอย่างไร ต้องคุยกับเครือข่ายชาติพันธ์ลำปางก่อนว่า  จะเอาอย่างไร แล้วจึงจะบอกได้ว่า จะเข้าร่วมเวทีรับฟังความคิดเห็นนี้หรือไม่

ขณะที่เฟซบุ๊กของ มูลนิธิพัฒนาภาคเหนือ ได้เผยแพร่ข้อมูลโดยระบุว่า ให้จับตาเวทีรับฟังความเห็น ประกาศอุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท เดิมพันวิถีชาติพันธุ์ ใต้กฎหมายป่าไม้

ทั้งนี้เมื่อย้อนกลับไปเมื่อปี 34 หลังรัฐบาลมีนโยบายปิดป่า การรัฐประหารของคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ (รสช.) นั้น มาควบคู่กับการดำเนินโครงการ จัดสรรที่ดินทำกิน ให้แก่ราษฎรผู้ยากไร้ ในพื้นที่ป่าสงวนเสื่อมโทรม หรือที่รู้จักกันในนาม โครงการอพยพคนออกจากป่า ทำให้มีการเร่งรัดประกาศเขตป่าอนุรักษ์อนุรักษ์ทั่วประเทศ หนึ่งในนั้นคืออุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท จ.ลำปาง


เฟซบุ๊ก มูลนิธิพัฒนาภาคเหนือ ระบุว่า เชิญชวนติดตาม จับตา เวทีรับฟังความเห็นประกาศอุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท ในระหว่างวันที่ 4 - 8 ก.ย. 66 นี้ อันจะเป็นเดิมพันสำคัญ ของกลุ่มชาติพันธุ์ในเขตป่าทั่วประเทศ ที่ลุกขึ้นมาต่อสู้กับอำนาจรัฐ รวมถึงเดิมพันอนาคตลูกหลาน ใต้เงื้อมมือกฎหมายป่าไม้ฉบับต่าง ๆ และอาจจบลงที่ การถูกประกาศพื้นที่อุทยานหลังจากนี้

ทั้งนี้สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 13 สาขาลำปาง ได้มีประกาศ เรื่อง การประชุมรับฟังความคิดเห็นและการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสีย ชุมชนที่เกี่ยวข้อง และประชาชน ในการกำหนดพื้นที่เป็นอุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท (เตรียมการ) จ.ลำปาง เป็นไปตามประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ฉบับลงวันที่ 25 พ.ย. 64 โดยจะเปิดให้ผู้มีส่วนได้เสียได้ แสดงความเห็นใน 5 เวที ระหว่างเวลา 09.00-12.00 น. ได้แก่

• อ.งาว วันที่ 4 ก.ย.  ณ หอประชุมที่ว่าการอำเภองาว อ.งาว จ.ลำปาง  
• อ.เมืองลำปาง วันที่ 5 ก.ย.  ณ ห้องประชุมองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านแลง อ.เมืองลำปาง  
• อ.แจ้ห่ม วันที่ 6 ก.ย.ณ หอประชุมที่ว่าการอำเภอแจ้ห่ม อ.แจ้ห่ม  
• อ.วังเหนือ วันที่ 7 ก.ย. 2566 เวลา 09.00-12.00 น. ณ ห้องประชุมองค์การบริหารส่วนตำบลวังทอง อ.วังเหนือ   
• อ.แม่เมาะ วันที่ 8 ก.ย. ณ ห้องประชุมองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านดง อ.แม่เมาะ จ.ลำปาง

เฟซบุ๊ก มูลนิธิพัฒนาภาคเหนือ ยังระบุอีกว่า สิ่งที่ต้องจับตา คือ

1.ความกังวลใจ ของประชาชนในพื้นที่ ที่เป็นผู้มีส่วนได้เสียโดยตรง จากการประกาศ อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท

2. แนว อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท ที่ยังทับซ้อนกับพื้นที่ การใช้ประโยชน์ของชุมชน โดยเฉพาะพื้นที่ทำกิน และพื้นที่การใช้ประโยชน์ จากทรัพยากรในป่า การเก็บหาของป่า และพื้นที่ในรูปแบบจิตวิญญาณของกลุ่มชาติพันธุ์ ซึ่งหากถูกประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติฯ ได้ให้อำนาจเจ้าหน้าที่ล้นมือ มีบทลงโทษหนัก และจะถูกจำกัดวิถีการทำกิน


3. ความเคลื่อนไหวของประชาชน ในระดับพื้นที่ ได้แก่ สหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือ (สกน.) และ ขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม (พีมูฟ) ที่ได้ต่อสู้เรียกร้องสิทธิชุมชน ในการจัดการที่ดินและทรัพยากรธรรมชาติมาอย่างต่อเนื่อง 

4. ความเคลื่อนไหวของกรมอุทยานฯ ที่ยังอ้างเหตุผลว่า ประสบปัญหาภัยคุกคาม จากการลักลอบตัดไม้หวงห้าม และการบุกรุกพื้นที่ป่า และมีการดำเนินคดีจำนวนมาก ซึ่งมีลักษณะกล่าวโทษประชาชนในเขตป่า ขัดต่อบรรยากาศการแก้ไขปัญหาร่วมกัน ตามที่ขบวนการภาคประชาชนได้เรียกร้องต่อรัฐบาล 

5. ความเคลื่อนไหวของฝ่ายการเมือง ทั้ง สส.เขต และ สส.แบบบัญชีรายชื่อ เข้าร่วมสังเกตการณ์เวทีรับฟังความเห็น