วันตรุษจีน คล้ายคลึงกับ "วันปีใหม่" ในประเทศทางตะวันตก ร่องรอยของประเพณี พิธีกรรมความเป็นมาของการฉลองตรุษจีนนั้น มีมานานกว่าศตวรรษ (100 ปี) จริง ๆ แล้วนานมาก จนไม่สามารถย้อนกลับไปดูว่าเริ่มต้นฉลองมาตั้งแต่เมื่อไร
การเตรียมงานฉลอง ส่วนใหญ่จะเริ่มหนึ่งเดือนก่อนวันตรุษจีน (คล้ายๆ กับวันคริสต์มาสของประเทศตะวันตก) เมื่อผู้คนเริ่มซื้อของขวัญ, สิ่งต่าง ๆ เพื่อประดับบ้านเรือน, อาหารและเสื้อผ้า การทำความสะอาดครั้งใหญ่ก็เริ่มขึ้นในวันก่อนตรุษจีน บ้านเรือนจะถูกทำความสะอาดตั้งแต่บนลงล่าง หน้าบ้านยันท้ายบ้าน ซึ่งหมายถึงการกวาดเอาโชคร้ายออกไป ประตูหน้าต่างมีการขัดสีฉวีวรรณทาสีใหม่ ซึ่ง สีแดงเป็นสีนิยม ประดับประดาด้วยกระดาษที่มีคำอวยพร อย่างเช่น อยู่ดีมีสุข ร่ำรวย และอายุยืน เป็นต้น
ของไหว้ตรุษจีน
อาหารไหว้เจ้า และ ของไหว้ในวันตรุษจีน จะเน้นของที่มีความหมายดี เป็นมงคล และสื่อถึงความอุดมสมบูรณ์พูนผล เพื่อความเป็นสิริมงคลในชีวิต โดยหากจะไหว้เต็มรูปแบบ ก็จะมี 4 แบบด้วยกัน คือ
- สำหรับไหว้เจ้าที่
- สำหรับไหว้บรรพบุรุษ
- สำหรับไหว้ทำทานสัมภเวสี (ดวงวิญญาณไร้ญาติ)
- สำหรับไหว้ขอโชคลาภเพิ่มเติม ก็จะมี ของไหว้เทพเจ้าไฉ่ซิงเอี๊ย เพิ่มเติมด้วย
ของไหว้จะประกอบไปด้วย ของคาว ขนม หรือของหวานอื่น ๆ และผลไม้ โดยจำนวนจะยึดที่ของคาวหรือเนื้อสัตว์เป็นหลัก คือ
- ไหว้ 3 อย่าง (ซาแซ) ประกอบด้วย หมูส่วนสะโพกติดหนัง (บะแซหรือบะแซะ) เป็ด(พร้อมเครื่องใน) ไก่(พร้อมเครื่องใน)
- ไหว้ 5 อย่าง (โหงวแซ) ประกอบด้วย หมู (บะแซหรือบะแซะ) เป็ด(พร้อมเครื่องใน) ไก่(พร้อมเครื่องใน) ปลาทั้งตัว หรืออาหารทะเล (เช่น ปลาหมึกแห้งทั้งตัวไม่ต้องต้ม กุ้งต้มสุก ปูต้มสุก หรือหอยลวกสุก) หรือ ตับ
*แล้วไหว้ของหวานกับผลไม้ด้วยจำนวนเท่ากันเป็นอย่างน้อย เช่น หากไหว้ของคาว 3 อย่าง ก็จะมีของหวาน 3 อย่าง และผลไม้ 3 อย่าง ไม่น้อยไปกว่านี้ แต่หากมีกำลังทรัพย์ก็สามารถไหว้มากกว่านี้ได้*