“ระวี” แนะเยาวชนรู้เท่าทัน AI ยึดข้อเท็จจริง–ไม่พาดพิงผู้อื่น
คุณระวี ตะวันธรงค์ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ คณะกรรมการกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ บรรยายพิเศษหัวข้อ “โลกของ Platform พลังของ Algorithm และโลกของสื่อยุคใหม่” โดยย้ำว่า ในยุคที่ทุกคนสามารถเป็นผู้ผลิตและเผยแพร่เนื้อหาผ่านโซเชียลมีเดียได้ สิ่งสำคัญที่สุดของการเป็นนักสื่อสาร คือ “ความน่าเชื่อถือ” และความรับผิดชอบต่อสิ่งที่เผยแพร่ออกไป
โดยเฉพาะการนำเสนอข้อมูล ต้องยึดความถูกต้องและข้อเท็จจริงเป็นหลัก ตรวจสอบข้อมูลจากหลายด้าน หรือ Double Check ก่อนเผยแพร่ เพราะเรื่องเดียวกันอาจมีข้อเท็จจริงและมุมมองที่แตกต่างกัน พร้อมคำนึงถึงประโยชน์สาธารณะ ความสมดุล และความเป็นธรรม
ขณะเดียวกัน ต้องระมัดระวังการแสดงความคิดเห็นหรือเผยแพร่ข้อมูลผ่านโลกออนไลน์ ไม่ให้พาดพิง สร้างความเสียหาย หรือลดทอนคุณค่าของผู้อื่น เพราะทุกคนมีสิทธิและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์เท่าเทียมกัน การเป็นนักสื่อสารที่ดีจึงต้องไม่บูลลี่ ไม่ดูถูก และต้องให้เกียรติความแตกต่างของแต่ละบุคคล โดยเฉพาะการสื่อสารท่ามกลางสังคมพหุวัฒนธรรม
นอกจากนี้ นักสื่อสารยุคใหม่ยังต้องรู้เท่าทันข้อกฎหมาย ทั้ง พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล หรือ PDPA รวมถึงลิขสิทธิ์และสิทธิในภาพ การนำภาพ คลิป หรือข้อมูลของบุคคลอื่นมาเผยแพร่จึงต้องตรวจสอบสิทธิและขออนุญาตให้ชัดเจน
ส่วนการใช้ AI แม้จะช่วยค้นข้อมูล คิดประเด็น และผลิตเนื้อหาได้รวดเร็วขึ้น แต่ไม่ควรเชื่อคำตอบจาก AI เพียงแหล่งเดียว เพราะอาจเกิดข้อมูลคลาดเคลื่อน หรือ AI Hallucination จึงควรตรวจสอบแหล่งที่มา และเปรียบเทียบข้อมูลจากหลายแหล่งก่อนนำไปใช้ พร้อมย้ำว่า AI ควรเป็นเพียง “เครื่องมือช่วยคิด” ขณะที่มนุษย์ยังต้องเป็นผู้ตรวจสอบและรับผิดชอบต่อเนื้อหาที่เผยแพร่
การบรรยายดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของการอบรมเชิงปฏิบัติการ “นักข่าวสายฟ้าน้อยสัญจร” รุ่นพิเศษ 21/1 จัดโดยสมาคมนักข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย มีเยาวชน นักศึกษาจาก 4 จังหวัดชายแดนภาคใต้เข้าร่วม 68 คน เพื่อเสริมทักษะการทำข่าวยุคดิจิทัล ทั้งการใช้ AI การตรวจสอบข้อเท็จจริง จริยธรรมสื่อ และการสื่อสารท่ามกลางความหลากหลายของสังคมพหุวัฒนธรรม
คุณระวี ทิ้งท้ายว่า โลกของสื่ออาจเปลี่ยนไปตามแพลตฟอร์มและอัลกอริทึม แต่ “คุณธรรมและความเป็นมนุษย์” ยังคงเป็นหัวใจสำคัญของนักสื่อสาร ขณะที่คอนเทนต์ที่เป็นไวรัลไม่จำเป็นต้องไร้คุณค่า เพราะเยาวชนสามารถสร้างเนื้อหาที่มีทั้งคนดู คุณภาพ และสร้างประโยชน์ให้กับสังคมได้ในเวลาเดียวกัน