หนุนร่าง“ธรรมนูญชุมชน” หวังใช้เป็นเกราะป้องกันการรุกคืบของทุนจีนเทา

ท่ามกลางกระแสข่าวการรุกคืบของกลุ่มอุตสาหกรรม และกลุ่มจีนเทา ที่เข้ามาตั้งอุตสาหกรรมในเขตพื้นที่จังหวัดชลบุรี และจังหวัดในภาคตะวันออกตามนโยบาย EEC   ประชาชนในพื้นที่ตำบลวัดสุวรรณ  อ.บ่อทอง จังหวัดชลบุรี  ตำบลเล็ก ๆ ที่ทำอาชีพเกษตรกรรม ที่ยังคงมีการทำนา ปลูกพืชไร่ พืชสวน เลี้ยงดูคนในชุมชน และส่งจำหน่ายยังตลาดในจังหวัดใกล้เคียง รวมถึง ตลาดใหญ่ ๆ ในกรุงเทพและปริมณฑล  เช่น ตลาดไท  

การรุกคืบของอุตสาหกรรม มายัง ต.วัดสุวรรณ จ.ชลบุรี ในปีที่ผ่านมา เช่น  โครงการโรงงานยางมะตอย นำไปสู่การลุกฮือต่อต้านจากประชาชนในพื้นที่ ต.วัดสุวรรณ นำไปสู่การระงับโครงการก่อสร้างโรงงานยางมะตอยในเวลาต่อมา

" ... แม้การเคลื่อนไหวจะนำไปสู่การระงับโครงการก่อสร้างโรงงานยางมะตอย ซึ่งถือเป็นความสำเร็จเชิงรูปธรรมของชุุมชน แต่ความไม่แน่นอนยังคงอยู่จากแนวโน้มการพัฒนาที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ดังนั้น แนวทางสำคัญในการลดความขัดแย้งและสร้างความยั่งยืน คือ การเสริมสร้างกลไกการมีส่วนร่วมของประชาชนให้มีความเข้มแข็งและเป็นรูปธรรม ในบริบทนี้ ชุมชนวัดสุวรรณจึงได้ร่วมกันจัดทำและพัฒนา "ธรรมนูญชุมชนตำบลวัดสุวรรณ" ให้เป็นกติกากลางในการกำหนดทิศทางการพัฒนา โดยมุ่งคุ้มครองทรัพยากรธรรมชาติ แหล่งน้ำ ระบบนิเวศ สุขภาพของประชาชน และอาชีพเกษตรกรรมของคนในพื้นที่ พร้อมทั้งกำหนดให้โครงการพัฒนาใด ๆ ที่จะเข้ามาในชุมชน ต้องได้รับความเห็นชอบจากประชาชนอย่างชัดเจนก่อนดำเนินการ... "

นี่คือส่วนหนึ่งของบทความจาก คณะนิสิต  คณะรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา เรื่อง “เสียงเล็ก  ๆ ของชุมชนกับโรงงานยางมะตอย” ที่ได้ลงพื้นที่ทำวิจัย สะท้อนให้เห็นถึงปัญหาและความกังวลใจของประชาชนในพื้นที่ ท่ามกลางกระแส การรุกคืบของอุตสาหกรรมเข้ามาในชุมชนเกษตรกรรมในปัจจุบัน

ดังนั้น เมื่อเร็วๆนี้ ห้องประชุมวัดบ่อทองราษฎร์บำรุง จ.ชลบุรี ประชาชนในพื้นที่ตำบลวัดสุวรรณ  ได้ร่วม  “เวทีเสวนา (ร่าง) ธรรมนูญชุมชน  ตำบลวัดสุวรรณ สานฝันการพัฒนา”  โดยมี ดร. สมนึก จงมีวศิน  ผู้อำนวยการ EEC Watch เป็นวิทยากร โดยได้รับการสนับสนุนจาก กลุ่มรักษ์ตำบลวัดสุวรรณ จ.ชลบุรี  ขบวนองค์กรชุมชน จ.ชลบุรี และศูนย์พัฒนาการเมืองภาคพลเมือง สถาบันพระปกเกล้า จ.ชลบุรี  ในเวทีเสวนาได้มีการพิจารณา ร่างธรรมนูญชุนตำบลวัดสุวรรณ  และประชาชนในพื้นที่ได้ยกมือสนับสนุนร่างธรรมนูญดังกล่าวอย่างเป็นเอกฉันท์

สาระสำคัญของ “ธรรมนูญชุมชน” ต. วัดสุวรรณ  คือ ข้อตกลงร่วมกัน เพื่อการอยู่ร่วมกันของผู้มีส่วนได้เสียในชุมชน   ตำบลวัดสุวรรณ อย่างยั่งยืน  ระหว่าง  “หน่วยงานรัฐ”  “กลุ่มผู้ประกอบการ” และ “ประชาชนในพื้นที่  ต. วัดสุวรรณ” โดยมีข้อกำหนดที่เป็นกติกาที่ประชาชนในพื้นที่เป็นผู้กำหนด 11 หัวข้อ ได้แก่  แผนการอนุรักษ์ แผนการฟื้นฟู แผนการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน โครงการด้านสุขภาพ แผนการส่งเสริมอาชีพ แผนด้านเศรษฐกิจและสังคม แผนการจัดการมลพิษ แผนพื้นที่การเมืองภาคพลเมือง แผนอัตลักษณ์ของพื้นที่ตำบลวัดสุวรรณ การสร้างความรู้ต่อเนื่อง และการสร้างเครือข่าย

“นี่คือ กติกาที่ประชาชนในพื้นที่ร่วมกันเขียนขึ้นมา  บางข้อแม้กฎหมายไม่ได้เขียน แต่เราก็สร้างกติกานี้ขึ้นมา เช่น  ประชาชนในพื้นที่ต้องสามารถบอกได้ว่า เราจะเอา หรือไม่เอา โรงงานแบบไหน” ชวินโรจน์ ธีรพัชรพร  หนึ่งในคณะทำงานกลุ่มรักษ์ตำบล  วัดสุวรรณ จ.ชลบุรี และประชาชนในพื้นที่ กล่าว

“บันทึกข้อตกลงนี้ เป็นประโยชน์กับทุกฝ่าย  ผู้ประกอบการจะได้รู้ว่า ชุมชนต้องการ หรือไม่ต้องการอะไร ภาครัฐก็มีประชาชนในพื้นที่มาช่วยปกป้องทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประชาชนในพื้นที่ก็อยู่ร่วมกับผู้ประกอบการได้อย่างมีความสุขและปลอดภัย” ปวริศ เผือกโสภา  หนึ่งในคณะทำงานกลุ่มรักษ์ตำบลวัดสุวรรณ จ.ชลบุรี และประชาชนในพื้นที่ กล่าว