ชวนทำความรู้จัก เทศกาลเอ็งกอพนัสนิคม การแสดงจีนโบราณหาชมยาก

หลายคนอาจไม่รู้จัก “เอ็งกอ” และยังไม่เคยเที่ยวชม “เทศกาลเอ็งกอพนัสนิคม” แต่หากได้ไปชมสักครั้งจะติดใจ

 

เอ็งกอ คืออะไร?

 

"เอ็งกอ" เป็นคำภาษาจีน แปลได้ว่า "บทเพลงแห่งวีรบุรุษ" หรือ "เพลงแห่งความกล้าหาญ"

 

“เอ็งกอ” คือ การแสดงจำลองเหตุการณ์จากวรรณกรรมจีนชื่อดังเรื่อง "ซ้องกั๋ง" หรือ "108 ผู้กล้าแห่งเขาเหลียงซาน" โดยเน้นไปที่ตอนที่เหล่าผู้กล้าบุกไปช่วยเพื่อนที่ถูกจองจำในคุก โดยการปลอมตัวเป็นขบวนแห่ระบำรำฟ้อนเพื่อตบตาเจ้าเมือง

 

ลักษณะเด่นของการแสดง คือ ตัวละครจะแต่งกายและลงสีวาดหน้าตาให้ดุดันตามคาแรกเตอร์ของวีรบุรุษแต่ละคน สวมชุดแบบจอมยุทธจีนโบราณที่เน้นความกระฉับกระเฉง มีอุปกรณ์คือ "ไม้พลองสั้น 2 อัน“ หรือที่เรียกว่าไม้ตีเอ็งกอ นำมาเคาะตีกันให้เกิดเสียงดังเป็นจังหวะที่เร้าใจ

 

การแสดงเป็นการผสมผสานระหว่างศิลปะการต่อสู้ กับนาฏศิลป์แบบจีน มีความแข็งแรง ดุดดัน พร้อมเพรียง และมีการแปรขบวนของตัวละครต่างๆ ทำให้ยิ่งน่าสนใจ

 

การแสดงเอ็งกอในประเทศไทย ถือว่าหาชมยากมาก แต่ที่ อำเภอพนัสนิคม จ.ชลบุรี มีจัดเป็นประจำทุกปี อย่างปีนี้ “เทศกาลเอ็งกอพนัสนิคม ประจำปี 2569 ” จัดขึ้นระหว่างวันที่ 27–28 กุมภาพันธ์ ถึงวันที่ 1 มีนาคม 2569 ซึ่งก็คือวันนี้เป็นวันสุดท้าย

 

กิจกรรมสำคัญคือการประกวดขบวนแห่เอ็งกอ ซึ่งได้รับความร่วมมือจากหน่วยงานต่างๆ โดยเฉพาะองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ใกล้เคียง รวมทั้งสิ้น 24 ขบวน นอกจากนี้ยังได้รับเกียรติจากคณะเอ็งกอจาก “เมืองโผเล้ง” สาธารณรัฐประชาชนจีน เข้าร่วมแสดงตลอดงาน ทั้งยังมีเครือข่ายเอ็งกอจากอำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์ มาร่วมแลกเปลี่ยนและแสดงศิลปวัฒนธรรมร่วมกันด้วย

 

 

การจัดเทศกาลเอ็งกอที่ อำเภอพนัสนิคม เป็นภาพสะท้อนที่ชัดเจนของทุนทางวัฒนธรรมของพื้นที่ ซึ่งมีรากฐานมาจากบรรพบุรุษชาวจีนโพ้นทะเลจากมณฑลกวางตุ้งที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานบนผืนแผ่นดินไทย พร้อมทั้งนำศิลปะการแสดงเอ็งกอเข้ามาสืบทอดและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง จนกลายเป็นอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่สำคัญของเมืองพนัสนิคม

 

ปัจจุบัน วัฒนธรรมการแสดงเอ็งกอได้ถูกบูรณาการเข้าสู่ระบบการศึกษาในโรงเรียน และมีการจัดตั้งคณะการแสดงหลากหลายคณะในพื้นที่ ตลอดจนมีการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมกับเมืองต้นทางในประเทศจีน มีการเดินทางไปแสดงในต่างประเทศ และการเชิญคณะเอ็งกอจากประเทศจีนเข้ามาแสดงในประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง สะท้อนถึงความมีชีวิตและพลวัตของทุนทางวัฒนธรรมในบริบทโลกาภิวัฒน์

ของดีของเมืองพนัสนิคม ไม่ได้มีแค่เอ็งกอ แต่ยังได้ชื่อว่าเป็น “เมืองศูนย์กลางเครื่องจักสาน” ที่ใหญ่ที่สุดและประณีตที่สุดแห่งหนึ่งของไทย และอาจจะเป็นของโลกด้วย

 

หากใครที่พลาดเที่ยวชมเทศกาลเอ็งกอปีนี้ อดใจรอไว้ปีหน้า แต่ที่พนัสนิคม สามารถไปเที่ยวได้ทุกสัปดาห์ มีกิจกรรมดีๆ มีตลาดให้เลือกซื้อสินค้าและชิมอาหารที่เป็นของดี มีอัตลักษณ์ของท้องถิ่น รวมถึงเครื่องจักสานสวยๆ และศาลเจ้าสำหรับไหว้ขอพรให้เฮงๆ รวยๆ กันด้วย

 

คลิปการแสดงเอ็งกอ