แล้งรุนแรง! ผู้ว่าฯสั่งเร่งแก้"กว๊านพะเยา"แห้ง เหลือน้ำแค่ 3 ล้านลบ.ม.

3 พฤษภาคม 2566 ผู้สื่อข่าวลงพื้นที่ไปยังบริเวณ "กว๊านพะเยา" หลังสถานการณ์น้ำในกว้านเริ่มที่จะเลวร้ายลงไปทุกที จากปรากฎการณ์"เอลนิโญ่" ทั้งนี้จากการสำรวจรอบ ๆ บริเวณกว้านนั้นในหลายจดพื้นดินเริ่มโผล่และมีหญ้าขึ้นเป็นแนวให้เห็นชัดเจน รวมทั้งในส่วนของวัดติโลกอาราม ซึ่งถือว่าเป็นวัดกลางกว๊านแห่งเดียวของ จ.พะเยา วิวทิวทัศน์เริ่มที่จะดูไม่สวยงาม เพราะระดับน้ำแห้งลงไปจนชาวบ้านที่พายเรือและนักท่องเที่ยวเกือบที่จะไม่สามารถเดินทางไปไหว้พระในวัดแห่งนี้ได้

ล่าสุด นายอัครา พรหมเผ่า นายกอบจ.พะเยา ได้มีการสั่งการให้เจ้าหน้าที่นำรถแบคโฮแบบเรือไปเปิดร่องน้ำให้สามารถสัญจรทางน้ำได้ และอีกด้าน ว่าที่ ร.ต.ณรงค์ โรจนโสทร ผู้ว่าฯพะเยา ได้มีการประชุมและสั่งการอย่างเร่งด่วนในการแก้ไขปัญหาน้ำกว๊านแห้งในครั้งนี้ด้วย 

ว่าที่ ร.ต.ณรงค์ กล่าวว่า ขณะนี้ระดับน้ำที่วัดได้ในกว้านอยู่ที่ 3 ล้านลบ.ม. ซึ่งพบว่าการใช้น้ำในช่วงก่อนที่เป็นฤดูน้ำหลาก การเก็บกักจะอยู่ที่ประมาณ 50 ล้านลบ.ม. ซึ่งต้องมีการปล่อยน้ำออกกว๊านเป็นระยะ ทำให้ชาวบ้านท้ายกว้านและนาข้าวได้รับความเสียหายจากการปล่อยน้ำในช่วงนั้น ซึ่งในการดูแลช่วงนั้นตนเองได้ให้ชาวบ้านปลูกข้าววิธีแบบนาปรังในรูปแบบช่วงฤดูแล้งและได้มีการปล่อยน้ำให้เป็นระยะด้วยเพื่อแก้ไขปัญหาช่วงที่ปลูกข้าวนาปี แต่เจอน้ำ"กว๊านพะเยา"เข้าท่วม

อีกทั้งในช่วงนี้เห็นว่าเป็นปรากฏการณ์ "เอลนิโญ่" ทำให้ฝนไม่ตกต้องตามฤดูกาล ส่งผล"กว๊านพะเยา"น้ำแห้งในเวลาต่อมาด้วย

ว่าที่ ร.ต.ณรงค์ กล่าวอีกว่า ในส่วนของกองบัญชาการแก้ไขปัญหาภัยแล้งของ จ.พะเยาเองนั้นได้มีการประชุมวางแผนเพื่อเตรียมการแก้ไขปัญหาน้ำกว๊านพะเยาแห้งนี้ และเมื่อตอนต้นเดือนเม.ย.66 ช่วงที่น้ำกว๊านแห้งเหลือประมาณ 5 ล้าน ลบ.ม. ได้สั่งการให้มีการกระจายน้ำจากอ่างแม่ต๋ำเข้าสู่"กว๊านพะเยา"แห่งนี้ประมาณ 2 ล้านลบ.ม. จนทำให้ช่วงนั้นสามารถจัดงานสงกรานต์ได้

หลังจากนั้นช่วงปลายเดือน เม.ย.66 ตนได้เรียกประชุมกันอีกครั้งเพื่อจัดเตรียมแผนการกระจายน้ำจำนวน 4 จุดด้วยกัน โดยจุดแรกที่จะผันน้ำเข้ากว๊านนั้นคือ ในส่วนของอ่างเก็บน้ำแม่ต๋ำซึ่งได้มีการเปิดประตูน้ำร่วมกับกลุ่มผู้ใช้น้ำจำนวน 2 ล้าน ลบ.ม.ต่อมาในช่วงบ่ายทาง ปภ.เขต 15 ร่วมกับชลประทานพะเยาได้ทำการติดตั้งเครื่องสูบน้ำขนาดใหญ่ เพื่อที่จะผันในพื้นที่สันหนองเหนียวน้ำเข้าสู่กว๊านพะเยาอีกประมาณ 5 แสน ลบ.ม. 

รวมทั้งในส่วนของอ่างเก็บน้ำแม่ปืมก็ได้ผันน้ำเข้ามาอีกประมาณ 4.5 ล้าน ลบ.ม.รวม ๆ แล้วน้ำในกว๊านในขณะนี้จะอยู่ที่ประมาณ 7 ล้าน ลบ.ม. ซึ่งทั้งหมดนี้ก็เพื่อที่จะให้ประชาชนในพื้นที่รอบกว้านพะเยารวมถึงผู้ใช้น้ำทุกรายได้มีความมั่นใจในเรื่องของการแก้ไขปัญหาน้ำแห้งในครั้งนี้

ทั้งนี้ยังสั่งการให้ทางประมงและชลประทานพะเยา ทำการสำรวจประตูท้ายน้ำว่ามีการรั่วซึมหรือไม่ ซึ่งถ้าหากพบก็ให้ดำเนินการแก้ไขปัญหาทันที เพื่อที่จะได้ระบายน้ำได้อย่างปกติต่อไปเช่นกัน 

นายทองดี หมุนวงศ์ ชาว จ.เชียงราย ซึ่งเดินทางมาไหว้พระที่วัดติโลกอารามกับครอบครัว กล่าวว่า ตนเองเดินทางมาจากพื้นที่ ต.นางแล เมืองเชียงราย เพื่อที่จะพาครอบครัวมาเที่ยวช่วงปิดเทอม เมื่อมาเห็นกว๊านพะเยาแห้งขนาดนี้ตนเองก็ตกใจเป็นอย่างมาก เพราะหลายครั้งที่มาก็ไม่เคยพบเห็นว่าน้ำในกว้านจะแห้งแบบนี้ 

หญิงสาวรายหนึ่งซึ่งมีอาชีพขายบายศรีไว้พระ บริเวณจุดท่าเรือของวัดติโลกอาราม เปิดเผยว่า วันนี้ถือว่าเป็นวันแรกในการเปิดท่าเรือหลังทางจังหวัดมีคำสั่งให้ปิดมาประมาณ 14 วัน ซึ่งช่วงที่ปิดนี้ไม่มีการดูแล หรือเยียวยาจากภาครัฐแม้แต่น้อย 

ทั้งนี้ในช่วงแรกมีการขอทดลองให้ปิดก่อน 5 วัน ปรากฏว่าชาวบ้านที่พายเรือข้ามฟากซึ่งส่วนใหญ่เคยมีอาชีพหาปลาบริเวณ"กว๊านพะเยา"นี้ต่างได้รับความเดือดร้อนจากการขาดรายได้เป็นอย่างมากด้วย เพราะสถานการณ์น้ำกว๊านแห้งและยังถูกสั่งปิดท่าเรือจากเจ้าหน้าที่ภาครัฐอีก ในส่วนของคันดินที่หลายคนเห็นนี้นั้นเมื่อตอนที่ถูกปิดท่าเรือช่วงแรกทางกลุ่มของตนได้มีการประชุมหารือเกี่ยวกับว่าจะขอเจ้าหน้าที่เข้ามาแก้ไขปัญหาในช่วงนี้ 

อย่างไรก็ตาม ได้มีการประสานขอความช่วยเหลือไปยังนายอัครา พรหมเผ่า นายก อบจ.พะเยา ซึ่งทางนายก อบจ.พะเยาก็ได้มีการตอบรับในการช่วยเหลือเป็นอย่างดีโดยการส่งเรือแบคโฮแบบเขนยาวเข้ามาทำการขุดเปิดทางน้ำ เพื่อเป็นการที่จะให้ชาวบ้านได้มีรายได้จากการเรือพายเรือข้ามฟากไหว้พระกลางน้ำอีกครั้ง 

ดินที่ขุดแล้วมากองจนกลายเป็นคันดินนั้นยังถือว่าเป็นการสร้าง เพื่อชะลอน้ำไม่ให้ไหลออกไปอีกเพราะเวลานี้น้ำกว้านคือแห้งที่สุดแล้วและหากผู้ว่าฯพะเยาได้ทำการประสานขอน้ำไม่ว่าจากอ่างเก็บน้ำแม่ปืม หรือหนองเล็ง ทรายตรงคันดินนี้ก็จะเป็นเหมือนฝายชะลอน้ำไปในตัวด้วย อีกทั้งหากถึงปลายเดือน พ.ค.66 พบว่าฝนยังไม่ตกตรงคันดินก็จะกลายเป็นทางสัญจรให้เดินข้ามไปไหว้พระได้อีกทาง

ชาวบ้านอีกรายได้ให้สัมภาษณ์เพียงสั้น ๆ ว่า วิกฤตกว๊านพะเยาที่แห้งในปีนี้พบว่าแห้งที่สุดในรอบ 82 ปี ด้วย แต่ตอนปี 59 ก็พบว่าแห้งแต่ไม่มาก โดยผู้ว่าฯยุคนั้นได้มีการประสานงานรณรงค์ในการใช้น้ำและการแก้ไขเรื่องน้ำจนตอนนั้นปริมาณน้ำมีขึ้นมาประมาณเกือบ 10 ล้านลบ.ม.

ทั้งนี้เหตุการณ์ดังกล่าวกลุ่มชาวบ้านส่วนหนึ่งได้เคยไปถามเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องในเรื่องน้ำกว้านแห้งนี้ ซึ่งตอบสั้น ๆ ให้กับพวกตนมาว่า “เรื่องน้ำเป็นเรื่องของชาวบ้าน” ทำให้หลายคนเกิดความไม่พอใจด้วย