เปิดแผนรับแรงกระแทกดีเซล! “เอกนัฏ” ล็อกเป้าตรึง B20 ไม่เกิน 37 บาท

25 กันยายน 2569 สถานการณ์ราคาน้ำมันโลกเริ่มพุ่งสูงขึ้น โดยเฉพาะน้ำมันดีเซล ซึ่งประเทศที่ส่งออกน้ำมันดีเซลมากเป็นอันดับหนึ่งของโลกคือ สหรัฐฯ อันดับสองคือ รัสเซีย ซึ่งล่าสุด มีข่าวว่า สหรัฐฯ อาจห้ามส่งออกน้ำมันดีเซล เนื่องจากราคาน้ำมันในสหรัฐฯ พุ่งสูงเป็นประวัติการณ์ ขณะเดียวกัน รัสเซีย ได้ขยายคำสั่งห้ามส่งออกน้ำมันดีเซลออกไปอีก 1 เดือน ส่วนหนึ่งมาจากโรงกลั่นน้ำมันของรัสเซีย ถูกยูเครนถล่มด้วยโดรน ทำให้ฐานผลิตน้ำมันภายในรัสเซียได้รับผลกระทบ

 

นอกจากนี้ มีข่าวจากตะวันออกกลาง กลุ่มฮูตี ในประเทศเยเมน ถล่มท่าเรือยานบุ ริมฝั่งทะเลแดง ซึ่งเป็นท่าเรือเพื่อการส่งออกน้ำมันอีกแห่งหนึ่งของซาอุดิอาระเบีย นอกจากท่าเรือที่ผ่านทางช่องแคบฮอร์มุซ สถานการณ์ที่เกิดขึ้น

 

ขณะเดียวกัน สถานการณ์น้ำมันเจ็ท หรือน้ำมันสำหรับเติมเครื่องบินก็วิกฤตเช่นกัน

 

เกี่ยวกับเรื่องนี้ นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ให้สัมภาษณ์ในรายการ "เจาะลึกทั่วไทย Inside Thailand"  เนชั่นทีวี ถึงประเด็นการเตรียมแผนรับแรงกระแทกจากวิกฤตราคาดีเซล

โดย นายเอกนัฏ กล่าวว่า ปัจจุบันใช้ 3 กลไก ในการดูแล

• กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง
• การลดราคาหน้าโรงกลั่น / ค่าการกลั่น
• ภาษีสรรพสามิต ซึ่งเป็นเครื่องมือที่ยังไม่ได้นำออกมาใช้

หากสถานการณ์ไม่ดีขึ้น ได้หารือกับ ดร.เอกนิติ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง แล้วว่า ในที่สุดอาจต้องพิจารณาลดภาษีสรรพสามิตลงมาบางส่วน โดยเฉพาะน้ำมันที่มีส่วนผสมเชื้อเพลิงชีวภาพอย่าง B20 และ E20 ซึ่งปัจจุบันราคาอยู่ที่ประมาณ 35–36 บาท

แม้จะไม่เก็บภาษี B20 เลย (ปัจจุบันเก็บอยู่ 5.95 บาท/ลิตร) แต่มันก็ยังเอาไม่อยู่ สถานการณ์ดีเซลขยับขึ้นเรื่อย ๆ แล้วจะรับแรงกระแทกอย่างไร?

 

นาย เอกนัฏ กล่าวว่า หากลดภาษี B20 จะช่วยลดต้นทุนหน้าปั๊มลงได้ประมาณ 6 บาท/ลิตร ส่วนตัวฐานอย่าง B7 หากลดลงมา 1–2 บาท ต้นทุนหน้าปั๊มก็จะลดลง 1–2 บาท นอกจากนี้ เรื่องค่าการกลั่น รัฐมีการหักลดลง -4 บาททุกวัน จนถึงอย่างน้อยสิ้นเดือนตุลาคม และจะนำผลประโยชน์ส่วนเกินรอบเดือนกันยายนมาพิจารณาเพิ่มเติม

 

ทั้งนี้ หากเปรียบเทียบกับประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ฟิลิปปินส์ หรือลาว ราคาพุ่งไปถึง 55 บาทแล้ว ส่วนมาเลเซียแม้จะมีน้ำมันเองและมีโรงกลั่น ราคาก็อยู่ที่ 44–45 บาท

 

รัฐบาลพยายามตรึงไว้ไม่ให้ขึ้นแพงเกินไป และสร้างส่วนต่างระหว่าง B7 (ราคา 41 บาทกว่า) กับ B20 (ราคาประมาณ 36–37 บาท) เพื่อช่วยเหลือภาคขนส่ง

 

โจทย์ตั้งต้นของรัฐบาลคือจะตรึงราคาดีเซลหน้าปั๊มไว้ที่เท่าไหร่ และจะตรึงดีเซลทุกตัวหรือเฉพาะ B20?

นายเอกนัฏ กล่าวว่า หากตรึงหนักเกินไปโดยไม่เตรียมพร้อม วันหนึ่งจะมีปัญหาเหมือนวิกฤตสู้ค่าเงินบาทในอดีต ที่ผ่านมาไทยไม่ได้ปล่อยลอยตามราคาตลาดโลกทั้งหมด เพราะมีการใช้วิธีลดราคาหน้าโรงกลั่นควบคุมไว้

ดีเซลเกรด B20 มีกรอบนโยบายว่าจะตรึงไว้ไม่ให้เกินเท่าไหร่?

นายเอกนัฏ กล่าวว่า ตั้งใจตรึง B20 ไว้ไม่ให้เกิน 37 บาท/ลิตร ขณะนี้ ราคาอยู่ที่ 36.44 บาท เหลือแก๊ปให้ขยับได้อีกราว 30–40 สตางค์ เพื่อไม่ให้กระทบภาคการขนส่งเกินไป รวมถึงราคาสินค้าอุปโภคบริโภค

 

แล้ว High Speed ดีเซล หรือ ดีเซลหมุนเร็วทั่วไป / B7 จะตรึงด้วยหรือไม่ และตรึงไว้ที่เท่าไหร่?

นาย เอกนัฏ กล่าวว่า หากประกาศตรึงราคา B7 อาจเสี่ยงทำให้เกิดภาวะน้ำมันขาดตลาด ในเชิงนโยบายจึงใช้วิธีเทียบเคียงกับประเทศในภูมิภาค อย่างมาเลเซีย (ซึ่งปัจจุบันอยู่อย่างน้อย 44 บาท) โดยพยายามดูแลไม่ให้ราคา B7 ของไทยแพงเกินกว่าราคาในมาเลเซีย

ไทยไม่ได้อิงราคาสิงคโปร์มาหลายเดือนแล้ว แต่ใช้การลดราคาหน้าโรงกลั่นแทน

 

B20 เจอ 2 เด้ง ทั้งดีเซลตลาดโลกขยับ และราคาน้ำมันปาล์มแพงกว่าเนื้อดีเซลแท้ ๆ จะจัดการอย่างไร เรื่องลดภาษีสรรพสามิตจะช่วยอย่างไร?

นาย เอกนัฏ กล่าวว่า การลดภาษีสรรพสามิตคือ "ก๊อกที่ 3" ที่ยังไม่ได้ใช้ ซึ่งสมัยวิกฤตรัสเซีย-ยูเครน เคยลดเหลือ 0 บาท แต่ปัจจุบันเก็บอยู่ราว 6–7 บาท/ลิตร หากลดภาษี B20 ต้นทุนจะถูกลงทันที 6–7 บาท

 

อย่างไรก็ตาม แม้ราคาน้ำมันจะแพง แต่วิธีนี้ถือเป็นการช่วยสนับสนุนเกษตรกรผู้ปลูกปาล์ม อ้อย และมันสำปะหลังในประเทศ ดีกว่าเอาเงินไปอุดหนุนพ่อค้าต่างชาติ

 

อีกมุมหนึ่ง ผู้ใช้รถก็รู้สึกว่าทำไมต้องไปแบกรับภาระอุ้มเกษตรกร?

นาย เอกนัฏ กล่าวว่า หากรัฐใช้การลดภาษีสรรพสามิต ผู้ใช้รถก็จะไม่ต้องแบกรับภาระตรงนี้

“สถานการณ์ทั่วโลกตอนนี้ไม่แน่นอน เราจะบริหารแบบไม่มีแผนเลยไม่ได้ แผนที่เรามีก็ตั้งอยู่บนสมมุติฐาน มีตัวเลขที่ใช้อ้างอิง และมีการวางสำหรับเหตุการณ์ที่อาจจะเกิดขึ้น”

 

ทั้งนี้ หากสถานการณ์ความขัดแย้งในต่างประเทศคลี่คลาย ราคาน้ำมันและค่าขนส่งลดลง ก็พร้อมปรับลดราคาน้ำมันลงทันที

 

แล้วน้ำมันเครื่องบิน (น้ำมันเจ็ท) จะเข้าไปดูแลอย่างไร เพราะสายการบินเริ่มมีภาระเพิ่มขึ้น?

นายเอกนัฏ กล่าว รัฐบาล ไม่สามารถไปอุดหนุนส่วนต่างน้ำมันเจ็ทให้สายการบินทั่วโลกได้ เนื่องจากมีข้อจำกัดด้านงบประมาณ จึงต้องเลือก "ช่วยเหลือแบบมุ่งเป้า" ไปที่ประชาชนกลุ่มใหญ่ที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดก่อน ซึ่งก็คือ “น้ำมันดีเซล”

“ตอนผมเข้ามากองทุนติดลบอยู่แล้ว 65,000 ล้าน ตอนนี้ติดลบไปประมาณ 90,000 กว่าล้าน แต่ค่าจากการกลั่นเราเอามากแล้วเกือบ 30,000 ล้าน และมีการปรับลดอยู่ตลอดไม่ได้หยุด” นายเอกนัฏ  กล่าว

 

หากเกิดวิกฤตหนักจริง ๆ มีโอกาสที่จะพิจารณาลดภาษีสรรพสามิตให้ดีเซลหมุนเร็วทั่วไป (B7) ด้วยหรือไม่?

นายเอกนัฏ กล่าวว่า หากเกิดวิกฤตจริง ๆ ก็ต้องพิจารณา เครื่องมือภาษีสรรพสามิตยังคงเหลืออยู่โดยจะเริ่มปรับลดเป็นสเต็ป จาก B20 ก่อน หากไม่ไหวจึงขยับมาดูแลตัวฐานอย่าง B7 ต่อไป