ท้องถิ่นไทยเปลี่ยนแล้ว! อายุ 25 ปี เป็น "นายก อปท.ได้ – ยกเลิกจำกัดวาระ-ปรับเกณฑ์วุฒิการศึกษา"

30 สิงหาคม 2569 เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่พระราชบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและการเลือกตั้งท้องถิ่น รวม 4 ฉบับ ประกอบด้วย พระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2569 พระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล (ฉบับที่ 8) พ.ศ. 2569 พระราชบัญญัติเทศบาล (ฉบับที่ 15) พ.ศ. 2569 และพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2569 โดยมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 29 สิงหาคม 2569 เป็นต้นไป

 

 

 

สาระสำคัญของกฎหมายชุดดังกล่าว เป็นการปรับกติกาครั้งสำคัญสำหรับผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ทั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด (นายก อบจ.) นายกเทศมนตรี และนายกองค์การบริหารส่วนตำบล (นายก อบต.) ทั้งในเรื่องวาระการดำรงตำแหน่ง อายุของผู้สมัคร ตลอดจนคุณสมบัติด้านการศึกษาและประสบการณ์

 

 

 

เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ประกาศแจ้ง โดยราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่พระราชบัญญัติเกี่ยวกับการเลือกตั้งและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรวม 4 ฉบับ โดยมีสาระสำคัญดังนี้

 

 

ในส่วนของวาระการดำรงตำแหน่ง กฎหมายใหม่ยังคงกำหนดให้ผู้บริหารท้องถิ่นมีวาระคราวละ 4 ปี แต่ยกเลิกข้อจำกัดเดิมที่ห้ามดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกิน 2 วาระ รวมถึงเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับการนับวาระและการเว้นระยะก่อนกลับมาดำรงตำแหน่งอีกครั้ง ทำให้นายก อบจ. นายกเทศมนตรี และนายก อบต. สามารถลงสมัครรับเลือกตั้งต่อเนื่องได้ โดยไม่ติดข้อจำกัด 2 วาระติดต่อกันตามกฎหมายเดิม

ขณะเดียวกัน ยังมีการปรับเกณฑ์อายุของผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นผู้บริหารท้องถิ่น โดยกำหนดหลักเกณฑ์ให้ผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งมีอายุไม่ต่ำกว่า 25 ปีนับถึงวันเลือกตั้ง เว้นแต่กฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นจะกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น จากเดิมที่ผู้สมัครตำแหน่งนายก อบจ. นายกเทศมนตรี และนายก อบต. ต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 35 ปี

สำหรับคุณสมบัติด้านการศึกษาและประสบการณ์ ผู้สมัคร นายก อบจ. ต้องสำเร็จการศึกษาไม่ต่ำกว่าอนุปริญญา ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) หรือเทียบเท่า หรือเคยเป็นสมาชิกสภาจังหวัด สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด ผู้บริหารท้องถิ่น หรือสมาชิกรัฐสภา

ส่วนผู้สมัคร นายกเทศมนตรี ต้องสำเร็จการศึกษาไม่ต่ำกว่าอนุปริญญา ปวส. หรือเทียบเท่า หรือเคยเป็นสมาชิกสภาท้องถิ่น ผู้บริหารท้องถิ่น หรือสมาชิกรัฐสภา

ขณะที่ผู้สมัคร นายก อบต. ต้องสำเร็จการศึกษาไม่ต่ำกว่ามัธยมศึกษาตอนปลายหรือเทียบเท่า หรือเคยเป็นสมาชิกสภาตำบล สมาชิกสภาท้องถิ่น ผู้บริหารท้องถิ่น หรือสมาชิกรัฐสภา

สำหรับผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร นายกเมืองพัทยา หรือผู้บริหารท้องถิ่นและคณะผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นที่มีกฎหมายจัดตั้ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นกำหนด

กฎหมายใหม่ยังแก้ไขลักษณะต้องห้ามเกี่ยวกับการเป็นเจ้าของหรือผู้ถือหุ้นในกิจการหนังสือพิมพ์หรือสื่อมวลชน โดยกำหนดให้ลักษณะต้องห้ามดังกล่าวครอบคลุมกรณีกิจการหนังสือพิมพ์หรือสื่อมวลชนนั้น “ยังคงมีการดำเนินกิจการดังกล่าว”

นอกจากนี้ ยังปรับกระบวนการรับสมัครเลือกตั้งท้องถิ่น โดยเมื่อผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้รับใบสมัครแล้ว จะต้องตรวจสอบใบสมัคร เอกสาร หลักฐาน ค่าธรรมเนียม และตรวจสอบว่าผู้สมัครถูกจำกัดสิทธิสมัครรับเลือกตั้งหรือไม่

หากพบว่าเอกสาร หลักฐาน หรือค่าธรรมเนียมไม่ครบถ้วน หรือผู้สมัครถูกจำกัดสิทธิ จะต้องคืนเอกสาร หลักฐาน และค่าธรรมเนียมทั้งหมดแก่ผู้สมัครทันที แต่หากตรวจสอบแล้วครบถ้วนและไม่ถูกจำกัดสิทธิ ให้ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นออกหลักฐานการรับสมัครให้แก่ผู้สมัครตามลำดับการยื่นสมัคร พร้อมจัดทำสำเนาคู่ฉบับไว้เป็นหลักฐาน

ทั้งนี้ กฎหมายท้องถิ่นทั้ง 4 ฉบับประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 28 สิงหาคม 2569 และมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 29 สิงหาคม 2569 เป็นต้นไป

 

กฎหมายท้องถิ่นใหม่ 4 ฉบับโดยสรุป

• – เกณฑ์อายุผู้สมัคร นายก อปท. อายุ 25 ปีนับถึงวันเลือกตั้ง
• – วาระการดำรงตำแหน่ง ยกเลิกจำกัดวาระการดำรงตำแหน่ง
• – วุฒิการศึกษา การศึกษาไม่ต่ำกว่าอนุปริญญาหรือเทียบเท่า กรณี อบต. ม.ปลาย
• – ลักษณะต้องห้าม เพิ่มเติม กรณีลักษณะต้องห้าม ห้ามเป็นเจ้าของหุ้นสื่อ ต้องเป็นกิจการสื่อที่ยังดำเนินกิจการอยู่

 

พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2569

พ.ร.บ.เทศบาล (ฉบับที่ 15) พ.ศ. 2569

พ.ร.บ.สภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล (ฉบับที่ 8) พ.ศ. 2569

พ.ร.บ.องค์การบริหารส่วนจังหวัด (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2569