ผ่าตัดระบบราชการ! “ปกรณ์” ชง ครม.ตุลาฯ ฟรีซคน-แลกบำนาญเงินเดือนสูง

18 กรกฎาคม 2569 จากสถานการณ์งบประมาณรายจ่ายประจำปี 2570 ที่สัดส่วนรายจ่ายด้านบุคลากรภาครัฐ พุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลกระทบต่อสัดส่วนงบประมาณปี 2570 ที่จะนำไปลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน และการพัฒนาเศรษฐกิจ จน นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ได้สั่งการในที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 14 ก.ค. 69 ให้เร่งดำเนินการปฏิรูปราชการ และปรับโครงสร้างราชการครั้งใหญ่ โดยมอบหมายให้ นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรีด้านกฎหมาย ในฐานะประธานกรรมการกำหนดเป้าหมายและนโยบายกำลังคนภาครัฐ เป็นแกนนำร่วมกับ 5 หน่วยงานหลัก (ก.พ., ก.พ.ร., คลัง, สำนักงบประมาณ และสภาพัฒน์) เพื่อจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายรื้อระบบการจ้างงานและค่าตอบแทนใหม่ทั้งหมด 


ล่าสุด นายปกรณ์ เปิดเผยกับเนชั่นออนไลน์ว่า ระบบราชการไทยปัจจุบันเปรียบเสมือนกำลังอยู่ใน “ภาวะไอซียู” เนื่องจากใช้กฎหมายและรูปแบบการทำงานเดิมมานานหลายทศวรรษ สวนทางกับบริบทโลกที่เปลี่ยนแปลงไป หากรัฐบาลมีงบประมาณถึง 70% เป็นค่าจ้างบุคลากร และเหลือเงินลงทุนเพียง 20% เปรียบเป็นบริษัทเอกชนก็ย่อมเผชิญกับภาวะล้มละลาย

 

ดังนั้น โจทย์ใหญ่ครั้งนี้คือการ “ลดไขมันและลีนโพรเซส” เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ

 

 

 

กางพิมพ์เขียว 6 ข้อ: ปฏิวัติโครงสร้าง-ดึง AI แทนที่คน
 

แผนการผ่าตัดใหญ่ที่เตรียมเสนอเข้าสู่ที่ประชุม ครม. ภายในเดือนตุลาคมนี้ ประกอบด้วยมาตรการหลักที่เข้มข้น ดังนี้:
 

• ฟรีซอัตรากำลังพล: กำหนดให้จำนวนข้าราชการที่มีอยู่ปัจจุบันเป็น “เพดานสูงสุด” และจะไม่มีการเพิ่มอัตรากำลังใหม่อีกเด็ดขาด
   
• เกษียณอายุต้องยุบเลิก: ตำแหน่งของข้าราชการที่เกษียณอายุหรือออกจากราชการจะถูกยุบเลิกทันที ยกเว้นสายงานที่จำเป็นเร่งด่วน เช่น แพทย์ หรือพยาบาล
   
• ดิจิทัลเสียบแทนตำแหน่งงาน: มอบหมายให้ ก.พ. และ ก.พ.ร. ตรวจสอบตำแหน่งงานที่เทคโนโลยี AI และระบบดิจิทัลสามารถเข้ามาทำหน้าที่แทนได้ เช่น งานด้านธุรการ เพื่อลดการพึ่งพากำลังคน
   
• รื้อเกณฑ์จ้างงาน: ปรับเปลี่ยนจากการจ้างงานตลอดชีพ (Lifetime Employment) มาเป็นการจ้างงานตามภารกิจ (Contract-based) ให้มากขึ้นเพื่อให้สอดคล้องกับหน้างานจริง
   
• เปิดออปชันเออร์ลี่รีไทร์: เปิดทางเลือกให้ข้าราชการอายุ 40 ปีขึ้นไปลาออกโดยสมัครใจพร้อมมาตรการจูงใจ เพื่อออกไปเติบโตในภาคเอกชน
   
• ปรับสวัสดิการตามเจเนอเรชัน: มอบหมายกรมบัญชีกลางออกแบบแพ็กเกจค่าตอบแทนที่ยืดหยุ่นตามความต้องการของคนแต่ละรุ่น

 

 

 

ทางเลือกใหม่นิวเจน: “เงินเดือนสูง” แลก “บำนาญ”

 

หนึ่งในประเด็นที่ถูกจับตามองคือการปรับเปลี่ยนระบบบำนาญ ซึ่งนายปกรณ์ยืนยันว่า ไม่ได้มีการตัดสิทธิ์ข้าราชการเก่า แต่จะใช้แนวคิด “One size does not fit all” สำหรับข้าราชการรุ่นใหม่ โดยรัฐอาจเสนอทางเลือกเป็น “เงินเดือนสูงเทียบเท่าเอกชน” แต่ไม่มีระบบบำนาญ เพื่อให้คนรุ่นใหม่ที่มีความรู้ทางการเงินนำเงินก้อนไปบริหารจัดการออมและลงทุนด้วยตัวเอง ซึ่งจะช่วยลดภาระงบประมาณผูกพันระยะยาวของรัฐบาล

 

ล้างระบบ “ชอปปิ้งหมอ” คุมงบรักษาพยาบาลบานปลาย

 

นายปกรณ์ยังได้ชี้ถึงปัญหา “เบี้ยหัวแตก” ในงบรักษาพยาบาลข้าราชการ โดยเฉพาะพฤติกรรม “ชอปปิ้งด็อกเตอร์” หรือการเดินสายหาหมอหลายแห่งในโรคเดียว กันจนเกิดการจ่ายยาซ้ำซ้อน จึงมีแนวคิดเสนอระบบประกันสุขภาพภาคสมัครใจ โดยรัฐจะจ่ายเบี้ยประกันพื้นฐานให้ข้าราชการเพื่อเข้าโรงพยาบาลเอกชน ซึ่งจะช่วย “แคปงบประมาณ” (Cap budget) ในแต่ละปีให้ชัดเจน และลดความแออัดในโรงพยาบาลรัฐ

 

เสียงสะท้อนความเจ็บปวด: “เงินเดือนตัน 6 ปี” กับคำมั่นไม่กลัวดราม่า

 

นายปกรณ์ ยังได้หยิบยกประสบการณ์ตรงในฐานะอดีตข้าราชการระดับสูง ที่เงินเดือนตันมานานถึง 6 ปี แม้จะต้องรับผิดชอบงานสำคัญระดับประเทศ เพื่อสะท้อนถึงความเหลื่อมล้ำในระบบค่าตอบแทนปัจจุบัน พร้อมย้ำว่า ไม่กังวลต่อกระแสต่อต้านหรือการสูญเสียคะแนนนิยมทางการเมือง เพราะนี่คือการแก้ปัญหาเพื่อบ้านเมือง

 

“ทุกคนพูดหมดว่าต้องปฏิรูป แต่พอจะทำกลับบอกว่ากลัวเสียคะแนนเสียง? ปัญหามันสะสมมาถึงวันนี้ ผมก็ต้องแก้ ผมจะไม่ยอมให้ฝีแตกในรัฐบาลชุดนี้” นายปกรณ์กล่าว

 

ทั้งนี้ แผนปฏิรูประบบราชการฉบับนี้ กำลังอยู่ในขั้นตอนรวบรวมความคิดเห็นจากทุกภาคส่วน และผู้มีส่วนได้เสีย ก่อนจะนำเสนอเข้าสู่ที่ประชุม ครม. ภายในเดือนตุลาคม 2569 เพื่อให้มีผลบังคับใช้อย่างเป็นรูปธรรมในปีงบประมาณถัดไป