10 ข้อสอบ ปมร้อนเมืองหลวง เปิดเวทีผู้สมัครผู้ว่าฯ กทม. โชว์วิสัยทัศน์

11 มิถุนายน 2569 ความเคลื่อนไหวการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครเริ่มทวีความเข้มข้น ล่าสุดภาคประชาสังคมนำโดยเครือข่ายสตรี แรงงาน และกลุ่มเปราะบาง เตรียมเปิดเวทีใหญ่ชำแหละปัญหาเชิงโครงสร้างของเมืองหลวง ในงาน "เวทีสาธารณะ 10 คำถามกับอนาคตผู้ว่าฯ กทม." ซึ่งจะจัดขึ้นในวันเสาร์ที่ 13 มิถุนายน 2569 เวลา 13.00-15.30 น. ดำเนินรายการโดย ดร.ถวิลวดี บุรีกุล และ คุณอารีวรรณ จตุทอง โดยจะมีการถ่ายทอดสดผ่าน Facebook Page: Gender Talk และเปิดช่องทางให้ภาคส่วนต่างๆ เข้าร่วมผ่านระบบ Zoom เพื่อซักฟอกและรับฟังวิสัยทัศน์จากผู้สมัครผู้ว่าฯ กทม. อย่างใกล้ชิด

ประเด็นคำถามทั้ง 10 ข้อ ซึ่งสะท้อนถึงช่องว่างทางนโยบายและปัญหายืดเยื้อของ กทม. ที่รอการแก้ไขจากผู้นำคนใหม่ โดยมีสาระสำคัญ

1. วิกฤตศูนย์เด็กเล็ก และ "สวัสดิการเด็กเล็กถ้วนหน้า" ปมปัญหา ปัจจุบันศูนย์เลี้ยงเด็กของ กทม. มีข้อจำกัดสูง ส่วนใหญ่รับเด็กอายุ 2 ปี 6 เดือนขึ้นไป ไม่สอดรับกับวิถีชีวิตจริงของผู้ปกครองที่ต้องกลับไปทำงานหลังคลอด ขณะที่อาสาสมัครผู้ดูแลเด็กยังขาดความมั่นคงทางรายได้

คำถามหลัก มาตรการเชิงรุกในการดูแลเด็กเล็กตั้งแต่อายุ 3-4 เดือนให้ทั่วถึง และแนวทางการขับเคลื่อนข้อบัญญัติ กทม. เรื่องศูนย์พัฒนาเด็กก่อนวัยเรียน (ซึ่งผ่านความเห็นชอบเมื่อ 1 เม.ย. 2569) ให้เกิดผลในทางปฏิบัติอย่างไร?

 

2. วิกฤตประชากรและเศรษฐกิจการดูแล ปมปัญหา โครงสร้างประชากรไทยเข้าสู่ภาวะเกิดน้อย ผู้หญิงไม่ประสงค์จะมีบุตรเนื่องจากภาระการเลี้ยงดูตกเป็นของปัจเจกบุคคลเป็นหลัก เมืองหลวงยังขาดระบบรองรับเพื่อสร้างแรงจูงใจและส่งเสริมสิทธิผู้หญิง

คำถามหลัก นโยบายสนับสนุน "ระบบเศรษฐกิจการดูแล" และการจัดสรรรายได้สำหรับผู้ดูแล เช่น การขยายศูนย์ดูแลเด็กเล็ก (ศูนย์ย่า-ยาย) หรือเงินอุดหนุนมารดา มีแนวทางอย่างไร?

3. ยกระดับโรงเรียน กทม. ลดรายจ่ายแฝง ปมปัญหา แม้ กทม. จะมีโรงเรียนในสังกัดกว่า 400 แห่ง แต่ผู้ปกครองจำนวนมากยังสะท้อนความห่วงใยเรื่องคุณภาพและความปลอดภัย จนต้องแบกรับภาระส่งบุตรหลานไปเรียนโรงเรียนเอกชนที่มีค่าใช้จ่ายสูง

คำถามหลัก แผนงานที่เป็นรูปธรรมในการยกระดับคุณภาพการศึกษา เพิ่มความปลอดภัยในสถานศึกษา และแนวทางลดภาระค่าใช้จ่ายแฝงของผู้ปกครองคืออะไร?

 

4. ป้องกัน-เยียวยาภัยคุกคามและความรุนแรงทางเพศ ปมปัญหา สถิติความรุนแรงฐานเพศและการตั้งครรภ์ไม่พร้อมในพื้นที่ กทม. ยังคงอยู่ในระดับน่ากังวล ขณะที่กลไกการเยียวยาและการจัดหาที่พักพิงปลอดภัยยังไม่ครบวงจร

คำถามหลัก นโยบายการจัดตั้ง “บ้านพักฉุกเฉินเฉพาะสำหรับสตรีและเด็กหญิง” การนำงบประมาณจากกองทุนป้องกันแก้ไขการใช้ความรุนแรงในครอบครัวของ กทม. มาใช้จริง และมาตรการจัดการกับการคุกคามทางเพศในโรงเรียนจะทำอย่างไร?

 

5. ยกระดับจริยธรรมนักการเมืองท้องถิ่น ปมปัญหาความเชื่อมั่นด้านหลักธรรมาภิบาลและความปลอดภัยในสังคมลดถอยลง เมื่อมีกรณีนักการเมืองท้องถิ่นพัวพันคดีความผิดเกี่ยวกับเพศ

คำถามหลัก มาตรการเชิงนโยบายในการเพิกถอนสิทธิหรือระงับการปฏิบัติหน้าที่ของนักการเมืองท้องถิ่น (เช่น สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร หรือ ส.ก.) หากถูกฟ้องร้องในคดีความผิดเกี่ยวกับเพศ เพื่อแสดงความรับผิดชอบต่อสังคม?

 

6. จัดระเบียบทางเท้า-หาบเร่แผงลอย ใน 100 วันแรก ปมปัญหา หาบเร่แผงลอยเป็นเส้นเลือดฝอยทางเศรษฐกิจฐานราก แต่ กทม. มักเผชิญความท้าทายในการบริหารจัดการพื้นที่สาธารณะที่ไม่กระทบต่อทางเท้าและสวัสดิการแรงงานนอกระบบ

คำถามหลัก นโยบายต่อพื้นที่หาบเร่แผงลอย (จะเพิ่ม/ลด/ปรับปรุงอย่างไร) ให้เกิดความมั่นคงควบคู่กับการจัดระเบียบ และมีแนวทางดำเนินการแก้ไขปัญหาพื้นที่ทำกินเร่งด่วนใน 100 วันแรกอย่างไร?

 

7. โควตาหญิง-กลุ่มเปราะบาง ร่วมกำหนดงบประมาณ กทม. ปมปัญหา โครงสร้างการบริหารและการตัดสินใจของ กทม. ในอดีต มักถูกมองว่าขาดความหลากหลายและไม่สะท้อนความต้องการของทุกกลุ่มอย่างแท้จริง

คำถามหลัก กลไกการผลักดันให้กลุ่มสตรี เยาวชน และกลุ่มเปราะบางมีส่วนร่วมตัดสินใจ เช่น สัดส่วนรองผู้ว่าฯ หญิง, การใช้โควตาฐานเพศ (Gender Quota), การทำงบประมาณคำนึงถึงมิติหญิงชาย (Gender Budget) หรือทุนอุดหนุนขนาดเล็ก (Micro Grants) จะเกิดขึ้นจริงได้หรือไม่?

 

8. ปฏิรูปโครงสร้าง-ทลายข้อจำกัดระบบราชการ ปมปัญหาที่ผ่านมา ผู้ว่าฯ กทม. มักติดขัดข้อจำกัดด้านกฎระเบียบและความทับซ้อนของอำนาจหน้าที่กับหน่วยงานส่วนกลาง ทำให้การแก้ไขปัญหาของประชาชนล่าช้า

คำถามหลัก วิสัยทัศน์และยุทธศาสตร์ขับเคลื่อนการปฏิรูปเชิงโครงสร้างเพื่อเพิ่มความเป็นอิสระและประสิทธิภาพในการบริหารงานของ กทม. คืออะไร?

 

9. อารยสถาปัตย์ (Universal Design) และทางเท้าฝั่งธนฯ ปมปัญหาทางเท้าในพื้นที่เมืองรอบนอกและฝั่งธนบุรียังชำรุดทรุดโทรม และยังขาดสิ่งอำนวยความสะดวกขั้นพื้นฐาน (เช่น ทางลาด/ห้องน้ำ) สำหรับเด็ก สตรี ผู้สูงอายุ และคนพิการ

คำถามหลัก กรอบเวลาที่ชัดเจนในการปรับปรุงทางเท้าทั่ว กทม. การบังคับใช้กฎหมายกับรถจักรยานยนต์บนทางเท้าอย่างจริงจัง และการปรับปรุงโรงเรียนรวมถึงอบรมบุคลากรขนส่งเพื่อรองรับผู้พิการ?

 

10. สุขภาวะเมือง ฝุ่น PM 2.5 และพื้นที่สุขอนามัยสาธารณะ ปมปัญหาปัญหาสิ่งแวดล้อมโดยเฉพาะฝุ่นละอองขนาดเล็ก รวมถึงการขาดแคลนโครงสร้างพื้นฐานด้านสุขอนามัยในพื้นที่สาธารณะสำหรับครอบครัวและหญิงตั้งครรภ์

คำถามหลัก มาตรการจัดการฝุ่น PM 2.5 (ทั้งระยะสั้น-กลาง-ยาว), นโยบายยกระดับห้องน้ำสาธารณะให้สะอาดปลอดภัย และการจัดสรร "ห้องพักคลายร้อนและพื้นที่สุขอนามัยสำหรับหญิงตั้งครรภ์และมารดา" (เช่น ห้องปั๊มนม/เปลี่ยนผ้าอ้อม) ให้ครอบคลุมทั่วเมือง?

นอกจาก 10 ประเด็นหลักดังกล่าวแล้ว เครือข่ายภาคประชาสังคมยังเตรียมซักถามในประเด็นร้อนเกี่ยวกับ "ปัญหาทะเบียนบ้านกลาง" ซึ่งส่งผลกระทบต่อสิทธิขั้นพื้นฐานและการเข้าถึงสวัสดิการรัฐของประชากรแฝงในเมืองหลวง รวมถึงจะมีการเปิดรันเวย์ให้องค์กรต่างๆ ที่เข้าร่วมผ่านระบบ Zoom ได้ยิงคำถามสดสดตรงถึงผู้สมัครผู้ว่าฯ กทม. อีกด้วย

เวทีนี้จึงเป็นหมุดหมายสำคัญที่น่าจับตาว่า ผู้ท้าชิงเก้าอี้ผู้ว่าฯ กทม. แต่ละคน จะมี 'สูตรสำเร็จ' หรือ 'แนวทางที่เป็นรูปธรรม' ในการแก้ปมปัญหารากลึกเหล่านี้อย่างไร หรือเป็นเพียงการขายฝันนโยบายในช่วงหาเสียงเลือกตั้งเท่านั้น