วิเคราะห์เจาะลึก BRN ยกระดับความรุนแรงป่วนใต้ ทำไปทำไม?

28 พฤษภาคม 2569 สถานการณ์ความไม่สงบในพื้นที่ ภาคใต้ กลับมาตึงเครียดอีกครั้ง หลังเกิดเหตุลอบสังหารเจ้าหน้าที่รัฐอย่างอุกอาจ ซึ่งนักวิเคราะห์ชี้ชัดว่าเป็นความพยายามของกลุ่ม BRN ในการยกระดับความรุนแรงเพื่อส่งสัญญาณท้าทายฝ่าย ความมั่นคง จับตาการปรับเปลี่ยนยุทธวิธีครั้งใหม่ที่มุ่งเป้าโจมตีเจ้าหน้าที่นอกเวลาราชการและการใช้จิตวิทยาการเมืองเข้าแทรกแซง ไฟใต้ อย่างน่ากังวล

 

ศ.กิตติคุณ ดร.สุรชาติ บำรุงสุข อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นำเสนอบทความในกรณีดังกล่าว ในหัวข้อ “ภาคใต้ที่น่ากังวล!” โดยระบุว่า

 

ก่อนอื่นต้องขอแสดงความเสียใจกับครอบครัวของ ดาบตำรวจอดุลย์ และครอบครัว ต่อความสูญเสียที่เกิดจากการลอบสังหารโดยสมาชิกกลุ่ม BRN ในวันที่ 25 พฤษภาคมที่ผ่านมา ซึ่งสำหรับคนที่ติดตามสถานการณ์ความรุนแรงในภาคใต้มาอย่างต่อเนื่องแล้ว จะเห็นถึงความเปลี่ยนแปลงที่น่ากังวลในบางแง่มุม

 

ดังนั้น บทความนี้จะนำเสนอข้อสังเกตบางประการ โดยจะเน้นในส่วนของฝ่ายก่อความไม่สงบ ดังนี้

 

 

แนวโน้มสถานการณ์อย่างสังเขป

 

1. หากติดตามสถานการณ์ในช่วงที่ผ่านมา จะเห็นถึงแนวโน้มที่มีความรุนแรงมากขึ้น และการก่อเหตุเริ่มมีความถี่มากขึ้น แม้จะมีปัญหาแทรกซ้อน เช่น กรณีการลอบสังหาร สส. ในพื้นที่ก็ตาม
   
    
2. เหตุความรุนแรงครั้งนี้ ไม่อยากจะเรียกว่า เป็นดัง “การรับน้อง” นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว ต่อการรับตำแหน่งรองนายกฯ ด้านความมั่นคง และยังดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการผู้แทนพิเศษของรัฐบาลในการแก้ปัญหาภาคใต้อีกด้วย เหตุดังกล่าวจึงท้าทายต่อการรับตำแหน่งครั้งนี้อย่างมาก
   
    
3. ความพยายามในการสังหาร ดต. อดุลย์ สะท้อนให้เห็นถึง การมุ่งโจมตีเจ้าหน้าที่ที่ “ออกเวร” หรืออยู่กับครอบครัวที่บ้าน ซึ่งทำให้เจ้าหน้าที่เหล่านี้ เป็นเป้าการสังหารได้ง่าย การมุ่งสังหารในลักษณะเช่นนี้ เกิดขึ้นมาระยะหนึ่งแล้ว
   
    
4. ก่อนจะมีการลอบสังหาร ดต. อดุลย์ มีการลอบยิงตำรวจและทหารพรานที่อยู่ในที่ตั้ง การสังหารครั้งนี้มีลักษณะของการ “ยกระดับ” ในการใช้อาวุธ เพราะเป็นการยิงจากระยะไกล ด้วยปืนติดกล้อง ซึ่งเป็นปฏิบัติการของการใช้ “สไนเปอร์ซุ่มยิง” 
   
    
5. ในกรณีของ ดต. อดุลย์ ชุดปฏิบัติการของ BRN มี “การปลอมแปลงเพศสภาพ” ด้วยการเป็นชาย แต่แต่งเป็นหญิง คล้ายกับกรณีการบุกยิงนายกฯ อบต. รือเสาะ ที่เป็นชาวพุทธ ซึ่งในกรณีนี้เชื่อว่า เป็นการสังหารเพื่อกวาดล้างอิทธิพลของเจ้าหน้าที่ที่เป็นไทยพุทธให้หมดไปจากพื้นที่

 

6.สำหรับขบวนก่อความไม่สงบอย่าง BRN การก่อเหตุความรุนแรง โดยเฉพาะการมุ่งสังหารเจ้าหน้าที่รัฐ ถูกใช้เป็นเครื่องมือในการต่อสู้กับรัฐไทย โดยไม่มีความจำเป็นที่ต้องคำนึงถึงผลกระทบด้านอื่น เพราะความรุนแรงได้ถูกสร้างให้เป็นความชอบธรรมในตัวเอง โดยมีแนวร่วมและกลุ่ม NGO ทั้งภายในและภายนอกคอยปกป้องการใช้ความรุนแรงของ BRN มาโดยตลอด


7.การใช้ความรุนแรงยังเป็นภาพสะท้อนที่ชัดเจนถึง กระบวนการบ่มเพาะความรุนแรงในพื้นที่ เพื่อดึงสมาชิกที่เป็นคนรุ่นใหม่เข้าสู่ “ลัทธิสุดโต่ง” (Extremism) กระบวนการนี้เกิดขึ้นเพื่อรองรับต่อการหาสมาชิกใหม่ ดังปรากฏให้เห็นจากการชุมนุมของคนรุ่นใหม่ในบางสถานที่


8.การใช้ความรุนแรงเช่นนี้ เป็น “ปฏิบัติการยั่วรัฐ” ที่ต้องการให้รัฐไทยหันไปสู่ “นโยบายแบบนิยมความรุนแรง” โดยมีการปราบปรามเป็นมาตรการหลัก


9.BRN ยังคงต้องการให้เกิดภาพของการใช้กำลังของฝ่ายรัฐ เพื่อใช้ในการโฆษณาทางการเมือง โดยเฉพาะการอาศัยแนวร่วมและ NGO ที่อยู่ภายในและภายนอกประเทศเป็นแรงขับเคลื่อน ซึ่งกลุ่มคนเหล่านี้ กลายเป็น “ผู้นิยมลัทธิสุดโต่งทางอ้อม” เพราะพวกเขาได้ทำหน้าที่เป็น “แนวหลัง” ให้แก่การใช้ความรุนแรงของฝ่ายต่อต้านรัฐบนหลักการ “รัฐต้องผิด โจรย่อมไม่ผิด”


10.ฝ่ายก่อความไม่สงบ ยังคงดำรงความมุ่งหมายในการ “แบ่งแยกดินแดน” ไม่เปลี่ยนแปลง และแม้จะมีข้อเสนอที่ดูสวยหรูในเวทีสาธารณะเช่นไรก็ตาม ความต้องการสร้าง “รัฐเอกราชใหม่” ต่างหากที่เป็นนโยบายหลักของ BRN ดังนั้น ความคาดหวังที่จะเห็นการต่อสู้อย่างสันติของกลุ่ม BRN จึงเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ อีกทั้ง กลุ่มยังมั่นใจถึงการสนับสนุนของแนวร่วมที่ปรากฏตัวอยู่ในสังคมไทย ทำให้เกิดความมั่นใจในการต่อสู้กับรัฐไทย (เช่นแนวร่วมบางคนมีตำแหน่งทางการเมืองอย่างทรงเกียรติ์ แต่อาศัยตำแหน่งนี้ด่ารัฐไทยทุกวัน และวันสิ้นเดือนก็จะรับเงินเดือนจากรัฐไทย หรือองค์กรการเมืองในระบบที่มีทิศทางสนับสนุนกลุ่ม BRN !) 

 

 

ความท้าทายต่อฝ่ายรัฐ

 

น่าสนใจว่า ถ้าเราเห็นถึงทิศทางใหม่ของสถานการณ์ในภาคใต้ในลักษณะเช่นนี้ ฝ่ายรัฐจะดำเนินการอย่างไรในการต่อสู้กับปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างไร เนื่องจากที่ผ่านมา เราไม่ค่อยได้เห็นท่าทีที่ชัดเจนของรัฐบาลอนุทินต่อปัญหาภาคใต้เท่าใดนัก 


ในที่สุด ก็เห็นถึงความพยายามของฝ่ายรัฐในการจัด “ขบวนใหม่” สำหรับการแก้ปัญหาความรุนแรงในจังหวัดชายแดนใต้ ซึ่งการจัดขบวนของฝ่ายรัฐไทย มักจะตามมาด้วยคำถาม 3 เรื่องหลักที่เป็นปัญหาเสมอในระบบรัฐราชการ คือ ตัวบุคคล งบประมาณ และนโยบาย เพราะทั้ง 3 ส่วนนี้จะเป็นปัจจัยโดยตรงต่อความสำเร็จ/ล้มเหลวของการทำงานในภาคใต้


แต่ประเด็นสำคัญที่ต้องตอบให้ได้ในอีกส่วนคือ บทบาทและความเข้าใจของนายกฯ ที่จะต้องตัดสินใจในการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้น เพราะงานความมั่นคงไม่ใช่งานที่จะมอบให้หัวหน้าฝ่าย หัวหน้าแผนกไปทำกันเองในแบบของบริษัทเอกชน แต่งานความมั่นคงมีผลต่อสถานะของประเทศ และกระทบต่อตัวนายกโดยตรง นายกฯ จึงควร “สนใจ-ใส่ใจ” ในเรื่องเช่นนี้มากขึ้น !