เปิดสถิติ รับ"วันแรงงานแห่งชาติ"พบเลิกจ้าง เดือนละ 4 หมื่นคน เซ่นพิษเศรษฐกิจ

29 เมษายน 2569 ที่โรงแรมแมนดาริน สามย่าน กรุงเทพฯ-  มูลนิธิหญิงชายก้าวไกล ร่วมกับมูลนิธิเด็ก เยาวชนและครอบครัว กลุ่มสหภาพแรงงานย่านรังสิตและใกล้เคียง และขบวนการสร้างเสริมสุขภาพประชาชน (ขสช.) สนับสนุนโดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) จัดเสวนาเนื่องในวันแรงงานแห่งชาติ ปี 2569 หัวข้อ “ส่องกล้องแรงงานไทยในสถานการณ์วิกฤตกับคุณภาพชีวิตที่ถดถอย”
 
นายจะเด็จ เชาวน์วิไล ที่ปรึกษามูลนิธิหญิงชายก้าวไกล กล่าวว่า วันแรงงานแห่งชาติ เป็นวันที่คนงานกลุ่มต่างๆ ได้ออกมาสะท้อนถึงปัญหาในการทำงาน และเรียกร้องให้เกิดการแก้ไข เยียวยา จัดสวัสดิการที่เหมาะสม โดยเฉพาะในสถานการณ์ปัจจุบันที่เกิดวิกฤตซ้อนวิกฤต จากปัญหาเศรษฐกิจ วิกฤตสิ่งแวดล้อม ภาวะโลกร้อน และถูกซ้ำเติมจากภาวะสงครามที่ทำให้ราคาน้ำมันเพิ่มขึ้น ส่งผลต่อมาถึงการขึ้นราคาสินค้าอุปโภคบริโภค  ทำให้ค่าครองชีพสูงขึ้น  คนงานจึงเป็นกลุ่มคนที่ประสบปัญหาโดยตรง การถูกเลิกจ้าง เดือนละ ราวๆ 40,000 คน และแรงงานกลุ่มไรเดอร์ที่ทำงานตามแพลตฟอร์มถูกลดค่ารอบ ทั้งสองกลุ่มนี้ได้รับผลกระทบทั้งรายได้ และสุขภาพร่างกายและจิตใจอย่างหนัก แต่มาตรการของรัฐยังไม่สามารถรองรับปัญหานี้ได้ ดังนั้นจึงต้องมีเวทีสะท้อนปัญหา และข้อเสนอของคนงาน เพื่อให้รัฐบาลหามาตรการในการแก้ปัญหาได้ตรงจุดมากกว่าที่เป็นอยู่

นายวรดุลย์ ตุลารักษ์ นักวิจัยด้านเศรษฐกิจและแรงงาน ภายใต้โครงการพัฒนาความรู้และความเข้มแข็งด้านสุขภาวะแรงงานแพลตฟอร์ม กล่าวว่า ปัจจุบันเศรษฐกิจไทยกำลังเข้าสู่ภาวะเศรษฐกิจเติบโตต่ำ เงินเฟ้อสูง (Stagflation) และถูกซ้ำเติมจากปัญหาเชิงโครงสร้างที่ยังไม่ได้รับการแก้ไข โดยเฉพาะการกระจายรายได้และความเหลื่อมล้ำ ทำให้ประเทศไทยขาดความยืดหยุ่น และไม่พร้อมรับมือเมื่อต้องเผชิญกับวิกฤตใหม่ๆ ที่รุนแรงขึ้น ซึ่งทุกวิกฤตที่เกิดขึ้น กลุ่มที่ได้รับผลกระทบก่อนและรุนแรงที่สุดมักเป็นคนจนและแรงงานที่ไม่ได้รับการคุ้มครอง โดยเฉพาะแรงงานแพลตฟอร์มอย่างกลุ่มไรเดอร์ซึ่งไม่ได้รับความคุ้มครองจากกฎหมายแรงงานอยู่แล้ว ต้องแบกรับต้นทุนการทำงานที่สูงขึ้น ท่ามกลางสภาพการทำงานบนท้องถนนที่ร้อนกว่า 40 องศาเซลเซียสและฝุ่น PM2.5 แต่การตอบสนองของรัฐถือว่าล่าช้า ไม่เฉพาะเจาะจงชัดเจน เมื่อเทียบกับเกาหลีใต้หรือสิงคโปร์
 
นายวรดุลย์ กล่าวต่อว่า ข้อเสนอในเรื่องนี้จึงจำเป็นต้องคิดถึงสวัสดิการรูปแบบใหม่ๆ เช่น จัดจุดพักและบริการน้ำดื่มในพื้นที่เมือง สนับสนุนอุปกรณ์ป้องกันฝุ่นและชุดยูนิฟอร์มระบายอากาศ โดยให้แพลตฟอร์มเป็นผู้รับผิดชอบหลักในการจัดหาและดูแลสวัสดิการให้แก่แรงงานเพื่อไม่ให้เป็นภาระต่องบประมาณภาษีของประชาชน รวมถึงการกำหนดเกณฑ์หยุดพักงานเมื่ออุณหภูมิหรือค่าฝุ่นอยู่ในระดับอันตราย พร้อมทั้งพัฒนากลไกชดเชยต้นทุนพลังงานและความเสี่ยงในการทำงานที่ยุติธรรม เพื่อให้เกิดการคุ้มครองที่เป็นธรรมและช่วยให้แรงงานสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ภายใต้ภาวะวิกฤตที่ทวีความรุนแรงขึ้นโดยไม่ต้องแบกรับภาระเพียงลำพัง

นางประภาพร ผลอินทร์ ตัวแทนเครือข่ายไรเดอร์ กล่าวว่า ปัญหาการทำงานของกลุ่มไรเดอร์ตอนนี้คือค่ารอบที่ลดลงจากช่วงแรกๆ ที่ 60-80 บาท เหลือประมาณ 20 กว่าบาท จากเดิมที่น้อยอยู่แล้ว ทำให้ต้องมีการทำรอบให้มากขึ้น มีชั่วโมงการทำงานยาวนาน เพื่อให้ได้รับค่าตอบแทนมากขึ้น หรืออย่างน้อยก็ได้เท่าเดิม พักผ่อนไม่เพียงพอ  ทำให้เสี่ยงเกิดอุบัติเหตุทางถนน เสียสุขภาพจิตเพราะความเครียดจากเรื่องดังกล่าว รวมถึงการต้องทำงานท่ามกลางสภาพอากาศที่ร้อนจัด ฝุ่น PM 2.5 แล้วยิ่งช่วงนี้ปัญหาเศรษฐกิจ ราคาน้ำมันสูงขึ้น ข้าวของอุปโภคบริโภคสูงขึ้นทุกอย่างรวมกันแล้วยิ่งทำให้เครียด ยังไม่รวมกับปัญหาระหว่างทำงานที่หลายคนต้องเผชิญ ทั้งการถูกคุกคามทางเพศ การดูหมิ่นต่างๆ ดังนั้น สิ่งที่อยากเรียกร้องไปยังอำนาจรัฐที่เกี่ยวข้องคือสิทธิ สวัสดิการที่เหมาะสม มีการจัดสถานที่เลี้ยงลูกให้กับไรเดอร์ที่ปลอดภัย ราคาไม่แพงเข้าถึงได้ การช่วยเจรจาค่ารอบไม่ให้ต่ำกว่า 40 บาท และหากไรเดอร์ต้องหยุดวิ่งงานระยะหนึ่ง ต้องไม่ปิดกั้นการมองเห็นหรือหักเปอร์เซ็น เป็นต้น ส่วนสถานภาพของไรเดอร์ที่ควรจัดเป็นแรงงานในระบบเหมือนกับหลายๆประเทศ  ก็ต้องร่วมกันผลักดันกันต่อไปเพื่อให้มีกฎหมายมารองรับให้ชัดเจน

 
นางสาวศรีไพร นนทรีย์ นักเคลื่อนไหวกลุ่มสหภาพแรงงานย่านรังสิตและใกล้เคียง กล่าวว่า ปัญหาการคุกคามทางเพศต่อกลุ่มไรเดอร์เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะไรเดอร์หญิง อีกด้านหนึ่งก็ยอมรับว่ามีไรเดอร์ไปคุกคามผู้อื่นเช่นกัน ซึ่งเป็นเรื่องที่ต้องร่วมกันแก้ปัญหาเพื่อให้เกิดความปลอดภัยทุกฝ่าย ส่วนสถานการณ์เศรษฐกิจปัจจุบันที่ราคาน้ำมันสูง ข้าวของแพง แต่รายได้ไม่ได้มากตาม หนำซ้ำเงินในกระเป๋ายังมีมูลค่าลดลงด้วยนั้น ไม่ได้ส่งผลกระทบต่อตัวไรเดอร์เพียงคนเดียวเท่านั้น แต่ยังส่งผลไปถึงคนทั้งครอบครัวให้มีชีวิตยากลำบากขึ้น ทำให้เกิดการมีปากเสียง ทะเลาะกัน เกิดความรุนแรงในครอบครัวอันเป็นผลมาจากความจนบีบบังคับ ในส่วนของแรงงานกลุ่มอื่นๆ ก็ได้รับผลกระทบจากปัญหาเศษฐกิจ และเกิดปัญหาการเลิกจ้างที่กังวลคือการจะไม่ได้รับเงินชดเชย ดังนั้นอยากให้รัฐเข้ามาดูแลให้ได้รับความเป็นธรรม รวมถึงตอนนี้ในส่วนของผู้ประกันตนที่ยังรอการประกาศใช้ระเบียบบำนาญสูตรแคร์อยู่ก็อยากให้เร่งรัด หากประกาศได้ภายในวันแรงงานแห่งชาตินี้ก็จะถือว่าเป็นอีกหนึ่งของขวัญให้กับคนใช้แรงงานได้  
 
นายสุทัศน์ เอี่ยมแสง ประธานสหพันธ์แรงงานอุตสาหกรรมสิ่งทอ การตัดเย็บเสื้อผ้าและผลิตภัณฑ์หนังแห่งประเทศไทย กล่าวว่า ปัญหาเศรษฐกิจในบ้านเรา ส่งผลกระทบกับแรงงาน เกิดปัญหานายจ้างมองแรงงานเป็นต้นทุนสูงเพราะมีสวัสดิการ อีกทั้งยังมีการรวมตัวเรียกร้องมากกว่ากฎหมาย เลยมีการเลิกจ้างพนักงานประจำ แล้วหันไปใช้ซับคอนแทรกส์ หรือแรงงานต่างด้าวเพื่อจะได้ไม่ต้องจ่ายสวัสดิการตามกฎหมาย อนาคตหากมีลักษณะนี้มากขึ้นจะทำให้แรงงานไทยไม่มีความมั่นคง เกิดภาวะแรงงานถดถอย เพราะปัจจุบันยังมีแรงงานจำนวนมากที่มีภาระหนี้สิน การเลี้ยงดูครอบครัว และมีค่าใช้จ่ายในค่าครองชีพสูงขึ้น ดังนั้นเนื่องในวันแรงงานปีนี้เราจึงอยากเรียกร้องให้รัฐบาลลงนามอนุสัญญา ILO ฉบับที่ 87 และ 98 แก้พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ให้ลูกจ้างมีสิทธิ์รวมตัวตั้งสหภาพแรงงาน เจรจาต่อรอง และขอให้รัฐบาลคุมราคาสินค้า กำกับให้มีการเลิกจ้างแรงงานเหมาค่าแรงมาเป็นการจ้างงานในระบบที่มีสวัสดิการที่เป็นธรรม รับรองและประกาศใช้บำนาญสูตรแคร์ การปรับค่าจ้าง เป็นต้น