ด่วน! มติ ผู้ตรวจฯ ส่งศาล รธน.วินิจฉัย ปมบัตรเลือกตั้งติดบาร์โค้ด

13 มีนาคม 2569 มีรายงานว่า สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน ได้มีมติเห็นชอบให้ยื่นคำร้องพร้อมความเห็นต่อศาลรัฐธรรมนูญ ตามมาตรา 213 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 เพื่อให้พิจารณาวินิจฉัยการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เลขาธิการ กกต. และสำนักงาน กกต. ในการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) ทั่วไปเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569
 

ทั้งนี้ สืบเนื่องจากกรณีการกำหนดรูปแบบ และจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้งที่มีการใช้บาร์โค้ด และคิวอาร์โค้ด ซึ่งนำไปสู่การตั้งข้อสังเกตว่าสามารถเชื่อมโยง สืบค้นย้อนกลับไปถึงตัวผู้ใช้สิทธิและผลการลงคะแนนได้ 
 

 

มติดังกล่าวสืบเนื่องมาจากการที่ผู้ตรวจการแผ่นดิน ได้รับคำร้องเรียนจากประชาชนรวมทั้งสิ้น 21 คำร้อง ที่ชี้ให้เห็นว่า รูปแบบบัตรเลือกตั้งดังกล่าว ทำให้การออกเสียงลงคะแนนไม่ได้เป็นไปโดยลับ และถือเป็นการกระทำที่ละเมิดสิทธิเสรีภาพ ของผู้ร้องเรียน รวมถึงประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ซึ่งขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ
 

โดยเมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2569 ทางผู้ตรวจการแผ่นดินได้ประชุมปรึกษาหารือ และประเมินข้อมูลจากการแสวงหาข้อเท็จจริง ประกอบข้อกฎหมายอย่างละเอียด ก่อนจะได้ข้อสรุปว่า ข้อร้องเรียนดังกล่าวมีน้ำหนักและเหตุผลเพียงพอที่เชื่อได้ว่า การกระทำของ กกต. ขัดต่อเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ มาตรา 83 และมาตรา 85 ที่ให้การรับรองและคุ้มครองไว้ จึงนำมาสู่การลงมติเห็นชอบให้ส่งเรื่องส่งให้ศาลรัฐธรรมนูญ พิจารณาวินิจฉัยตามอำนาจหน้าที่ในวันนี้ 
 

 

นอกจากประเด็นหลักเรื่องความลับในการลงคะแนนแล้ว ผู้ตรวจการแผ่นดินยังเปิดเผยถึงการเพิ่มบริบท การตรวจสอบข้อร้องเรียนอื่นๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งขณะนี้กำลังอยู่ระหว่างการพิจารณาตามหน้าที่ และอำนาจอีกหลายประเด็น โดยเฉพาะข้อสงสัยเกี่ยวกับความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของ ระเบียบ กกต. ว่าด้วยการเลือกตั้ง สส. พ.ศ. 2566 ข้อ 129 วรรคสอง ที่เปิดช่องให้ กกต. อาจกำหนดให้มีรหัส หรือเครื่องหมาย หรือข้อความอื่นใดเพิ่มเติมลงในบัตรเลือกตั้งเป็นกรณีพิเศษได้
 

เนื่องจากประเด็นนี้อาจมีปัญหาขัดต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 85 รวมถึงพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง สส. พ.ศ. 2561 และที่แก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 84 และมาตรา 96
 

ก่อนหน้านี้ สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินได้มีหนังสือขอให้สำนักงาน กกต. ชี้แจงข้อเท็จจริงและส่งเอกสารหลักฐานเพื่อประกอบการพิจารณา เรื่องร้องเรียนมายังสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน ภายในวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่ง กกต. ได้ส่งคำชี้แจงมาแล้ว และอยู่ระหว่างการนำมาประกอบการพิจารณา