ข่าว
26 ก.พ. 2569
สว.ไทยโชว์บทบาทในเวทีสากล ร่วมประชุม IPU เสนอแผนยุทธศาสตร์ AI รัฐสภาไทย พร้อมร่างกฎบัตรจริยธรรม AI ฉบับสากล เน้นหลัก "Human-in-the-Loop"
26 กุมภาพันธ์ 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อวานนี้ (25 ก.พ.2569) เวลา 16.00 – 18.00 น.ตามเวลาประเทศไทย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นพดล อินนา สมาชิกวุฒิสภา ในฐานะรองประธานและผู้รายงาน (Rapporteur) ของคณะทำงานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของสหภาพรัฐสภา (IPU Working Group on Science and Technology: WGST) ได้เข้าร่วมการประชุมของคณะทำงานฯ ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Zoom) ซึ่งจัดขึ้นโดยมี Ms. Margareta Cederfelt สมาชิกรัฐสภาสวีเดน ในฐานะประธานคณะทำงาน WGST ทำหน้าที่เป็นประธานการประชุม
การประชุมครั้งนี้มีสมาชิกคณะทำงาน WGST จากประเทศรัฐสภาสมาชิกเข้าร่วม ได้แก่ สวีเดน ไทย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ฟิจิ ตุรกี ซิมบับเว และจอร์แดน เป็นต้น พร้อมด้วยฝ่ายเลขานุการของคณะทำงาน WGST จากสหภาพรัฐสภา
สาระสำคัญของการประชุม
1. การประชุมว่าด้วยบทบาทของรัฐสภาในการกำหนดอนาคตของ AI ที่มีความรับผิดชอบ
ซึ่งที่ประชุมได้รับทราบผลการเข้าร่วมของคณะทำงาน WGST ในการประชุม Conference on The Role of Parliament in Shaping the Future of Responsible AI เมื่อวันที่ 28–30 พฤศจิกายน 2568 ณ กรุงกัวลาลัมเปอร์ มาเลเซีย โดยมีสมาชิกคณะทำงานเข้าร่วม ได้แก่ ประธานคณะทำงานจากสวีเดน รองประธานคณะทำงานจากไทย และสมาชิกคณะทำงานจากแอลจีเรีย
ในโอกาสนี้ ผศ.ดร.นพดล อินนา ได้ร่วมอภิปรายในหัวข้อ "Building Blocks for AI in Parliament" ร่วมกับผู้อำนวยการใหญ่ฝ่าย ITEC ของรัฐสภายุโรป โดยได้นำเสนอแนวคิด "Human-in-the-Loop" ซึ่งเน้นย้ำว่าแม้ AI จะเป็นเครื่องมืออันทรงพลังสำหรับสนับสนุนการทำงานของรัฐสภา แต่การตัดสินใจขั้นสุดท้ายต้องคงอยู่กับผู้แทนราษฎรเพื่อรักษาหลักความรับผิดรับชอบ
นอกจากนี้ ยังได้แบ่งปันแนวทางยุทธศาสตร์สามเสาหลักของรัฐสภาไทย ประกอบด้วย
2. การพัฒนาภาคผนวกว่าด้วยจริยธรรม AI ภายใต้กฎบัตร IPU ว่าด้วยจริยธรรมทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ผศ.ดร.นพดล อินนา ในฐานะ Rapporteur ได้นำเสนอร่างฉบับที่ 2 ของ AI Ethics Annex to the IPU Charter on the Ethics of Science and Technology ซึ่งได้บูรณาการข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะจาก 2 แหล่งสำคัญ ได้แก่ คณะกรรมการพัฒนาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม วุฒิสภา และสภาแห่งชาติสหพันธรัฐ (FNC) สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
ตัวอย่างสาระสำคัญของการปรับปรุงร่างครั้งนี้ ได้แก่ ข้อเสนอของวุฒิสภาไทยในการกำหนดให้ภาคผนวกนี้เป็น "เครื่องมือตีความเชิงบูรณาการ" (integral interpretative instrument) ของกฎบัตร IPU โดยเชื่อมโยงกับกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ การกำหนดหลักการสำคัญ ได้แก่ การมีมนุษย์เป็นผู้ควบคุม ความเป็นส่วนตัว อธิปไตยทางดิจิทัล และความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อม ในขณะที่ข้อเสนอของ FNC สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ได้เพิ่มมิติสำคัญเรื่อง "risk drift" ซึ่งตระหนักถึงความเสี่ยงที่เปลี่ยนแปลงได้ภายหลังการใช้งาน AI และการปกป้องความซื่อสัตย์ของกระบวนการเลือกตั้ง
ร่างฉบับที่ 2 นี้ได้รับการตอบรับอย่างดียิ่งจากที่ประชุมและฝ่ายเลขานุการ IPU ที่ประชุมได้แสดงความขอบคุณและชื่นชมการทำงานของรองประธานคณะทำงาน WGST ในบทบาท Rapporteur พร้อมถือว่าเอกสารดังกล่าวเป็นรากฐานที่มั่นคงสำหรับการพัฒนาต่อไป
3. การขับเคลื่อนบทบาทของรัฐสภาด้านการจัดการน้ำ
ผศ.ดร.นพดล อินนา ได้นำเสนอประสบการณ์ของไทยภายใต้ความตกลงว่าด้วยความร่วมมือเพื่อการพัฒนาลุ่มแม่น้ำโขงอย่างยั่งยืน ค.ศ. 1995 เพื่อเป็นแนวทางในการกำหนดหัวข้อกิจกรรมและแนวทางของคณะทำงานเกี่ยวกับการจัดการน้ำในอนาคต
การรับทราบและมติสำคัญอื่น ๆ
ที่ประชุมยังได้รับทราบสถานการณ์ทางการเงินของกิจกรรมทางวิทยาศาสตร์ของสหภาพรัฐสภา และกำหนดกิจกรรมสำคัญที่คณะทำงาน WGST จะเข้าร่วมในอนาคต จำนวน 2 รายการ ได้แก่
นอกจากนี้ ที่ประชุมมีมติให้ฝ่ายเลขานุการ WGST มีหนังสือถึงเลขาธิการสหภาพรัฐสภาและคณะกรรมการบริหาร IPU เพื่อพิจารณาบรรจุงบประมาณค่าใช้จ่ายของโครงการด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไว้ในงบประมาณหลัก รวมถึงมีหนังสือถึงสถาบัน Stockholm Environment Institute ว่าด้วยความร่วมมือในการจัดกิจกรรม IPU Science for Peace School on Water ต่อไป
เครดิตภาพและข่าว: