ฮอร์มุซ เปิดแต่ยังป่วน เรือสับสน ไม่มั่นใจความปลอดภัย

18 เมษายน 2569 ภายหลัง อับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน โพสต์ X เมื่อวันที่ 17 เมษายน 2569 ถึงการเปิดช่องแคบฮอร์มุซ ในช่วงเวลาที่เหลือของการหยุดยิง

 

บลูมเบิร์ก รายงานว่า เรือบรรทุกน้ำมันอย่างน้อย 8 ลำเร่งมุ่งหน้าสู่ช่องแคบฮอร์มุซในช่วงไม่กี่ชั่วโมงหลังจากที่รัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่านกล่าวว่า เส้นทางเดินเรือที่มีความสำคัญแห่งนี้เปิดให้เดินเรือได้เต็มรูปแบบ

 

จากข้อมูลติดตามเรือที่บลูมเบิร์กรวบรวม พบว่า เรือบรรทุกน้ำมัน 5 ลำซึ่งเดิมทอดสมออยู่ทางตอนเหนือของดูไบ ได้เคลื่อนตัวเข้าสู่ช่องแคบในช่วงบ่ายวันศุกร์(17เม.ย.69) ไม่นานหลังจากที่รัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่านระบุว่าเปิดเส้นทางเต็มที่แล้ว อีก 3 ลำซึ่งรออยู่อีกประมาณ 70 ไมล์ทางทิศตะวันตก ก็ได้เริ่มเคลื่อนตัวมุ่งหน้าไปยังช่องแคบเช่นกัน

 

เรือหลายร้อยลำรอออกจากช่องแคบฮอร์มุซ

 

เรือบรรทุกน้ำมันหลายร้อยลำติดค้างอยู่ในอ่าวเปอร์เซียผลจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง และการตัดสินใจจะเดินเรือผ่านหรือไม่ขึ้นอยู่กับเจ้าของเรือ กัปตัน และลูกเรือ ก่อนหน้านี้เจ้าของเรือหลายรายให้ข้อมูลกับบลูมเบิร์กว่า พวกเขาต้องการข้อมูลเพิ่มเติมก่อนที่จะพร้อมพิจารณาเดินเรือผ่านช่องแคบ

อย่างไรก็ตาม หากเรือเหล่านี้เดินทางต่อ การเคลื่อนไหวของพวกมันอาจเป็นสัญญาณที่ชัดเจนที่สุดอย่างหนึ่งว่าช่องแคบฮอร์มุซ อาจกำลังกลับมาเปิดให้เรือที่ไม่เกี่ยวข้องกับอิหร่านใช้สัญจรได้อีกครั้ง นับตั้งแต่สงครามเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2569

 

การปิดช่องแคบดังกล่าวทำให้ราคาน้ำมัน เชื้อเพลิง และก๊าซธรรมชาติเพิ่มสูงขึ้นอย่างมาก เพราะตัดเส้นทางขนส่งไปเป็นวงกว้างและทำให้ผู้ผลิตรายใหญ่ในภูมิภาคต้องลดกำลังการผลิต

 

เรือเหล่านี้ยังคงเคลื่อนตัวต่อไป แม้จะมีรายงานในสื่ออิหร่านที่ระบุว่า ประเทศยังคงพยายามจำกัดการสัญจรอยู่

 

สำนักข่าวทัสนิม รายงานว่า เรือและสินค้าที่เชื่อมโยงกับประเทศ “ศัตรู” จะไม่ได้รับอนุญาตให้ผ่าน ขณะที่สำนักข่าวฟาร์สของอิหร่านรายงานโดยอ้างแหล่งข่าวว่า การสัญจรผ่านช่องแคบฮอร์มุซจะถูกปิด หากการปิดล้อมทางเรือของกองทัพเรือสหรัฐยังคงดำเนินต่อไป เนื่องจากจะถือเป็นการละเมิดข้อตกลงหยุดยิง

 

 

เรือหันออกจากช่องแคบฮอร์มุซ สับสนเส้นทางเปิดจริงหรือไม่ 

 

ทั้งนี้มีรายงานว่า เรือหลายลำหันออกจากช่องแคบฮอร์มุซ ท่ามกลางความสับสนว่าเส้นทางเดินเรือเปิดจริงหรือไม่ หลังรัฐมนตรีอิหร่านประกาศเปิดช่องแคบ แต่มีรายงานอิหร่านตั้งเงื่อนไข

 

ซีเอ็นบีซี รายงานด่วนว่า ภาพวิดีโอแสดงให้เห็นว่าเรือบรรทุกน้ำมันยังคงระมัดระวังในการแล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซ แม้อิหร่านจะประกาศเมื่อวันศุกร์(17เม.ย.69) ว่าเส้นทางเดินเรือดังกล่าวเปิดให้เรือพาณิชย์ใช้สัญจรแล้ว  

 

สัญญาซื้อน้ำมันล่วงหน้าร่วงลงเมื่อวันศุกร์(17เม.ย.69) หลังตลาดมองว่าคำประกาศจากเตหะรานเป็นความคืบหน้าครั้งสำคัญที่จะช่วยบรรเทาผลกระทบอย่างหนักต่ออุปทานพลังงานของโลก โดยราคาน้ำมันดิบสหรัฐ (West Texas Intermediate: WTI) ปิดร่วงลง 12% ในวันศุกร์ที่ 83.85 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ขณะที่น้ำมันดิบเบรนท์ปิดลดลง 9%  

 

อย่างไรก็ตาม ถ้อยแถลงจากเจ้าหน้าที่อิหร่านและประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ทำให้เกิดความสับสนว่าช่องแคบดังกล่าวเปิดจริงหรือไม่  

 

นายอับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่านระบุในช่วงแรกว่าช่องแคบนี้ “เปิดอย่างสมบูรณ์” ตลอดช่วงเวลาหยุดยิงกับสหรัฐและอิสราเอล แต่สื่ออิหร่านที่ใกล้ชิดกับกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลามได้ออกเงื่อนไขการเดินเรือปลอดภัยที่มีลักษณะคล้ายกับกฎระเบียบที่เตหะรานบังคับใช้มาตลอดหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา  

 

รุ่งอรุณจอมปลอม?  

 

มีเรือบรรทุกน้ำมันและเรือบรรทุกสินค้าเป็นจำนวนหนึ่งที่พยายามออกจากช่องแคบฮอร์มุซเมื่อวันศุกร์(17เม.ย.69) โดยใช้เส้นทางที่อิหร่านกำหนดให้ผ่านเกาะลารัก แต่ต่อมากลับหันหัวเรือกลับอย่างกะทันหัน แมตต์ สมิธ ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยสินค้าโภคภัณฑ์ของ Kpler กล่าว  

 

“ชัดเจนว่าพวกเขายังไม่ได้รับอนุญาตให้ผ่าน” สมิธกล่าว  

 

เรือพาณิชย์ต้องปฏิบัติตามเส้นทางที่เตหะรานกำหนด และประสานงานกับกองทัพของอิหร่าน แหล่งข่าวใกล้ชิดกับสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่านให้ข้อมูลกับสำนักข่าวทัสนิม โดยรายงานระบุว่า เรือหรือสินค้าที่เชื่อมโยงกับประเทศที่เป็นศัตรูจะไม่ได้รับอนุญาตให้ผ่าน  

 

“ยังไม่ชัดเจนว่ามีการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่เกิดขึ้นจริงหรือไม่” โทเมอร์ รานาอัน นักวิเคราะห์ความเสี่ยงทางทะเลจาก Lloyd’s List Intelligence กล่าว “อิหร่านยังคงต้องการให้เรือแล่นผ่านน่านน้ำของตนเองอยู่ดี”  

 

ด้านทรัมป์ ระบุว่า การปิดล้อมทางทะเลของสหรัฐต่ออิหร่านยังคงมีผลอยู่ ขณะที่เตหะรานขู่ว่าจะปิดช่องแคบหากการปิดล้อมไม่ถูกยกเลิก  

 

ทั้งหมดนี้ทำให้ช่องแคบยังคง “ปิดใช้งานในทางปฏิบัติ” แมทธิว ไรต์ นักวิเคราะห์ค่าระวางอาวุโสของ Kpler กล่าว “นี่เป็นเหมือนรุ่งอรุณจอมปลอม” เขากล่าว  

 

ยังไม่ถูกประกาศว่าปลอดภัย 

 

สมาคมเจ้าของเรือที่ใหญ่ที่สุดในโลกอย่าง BIMCO แนะนำเมื่อวันศุกร์(17เม.ย.69) ให้เรือหลีกเลี่ยงช่องแคบฮอร์มุซ เนื่องจากความเสี่ยงจากทุ่นระเบิด “พื้นที่ดังกล่าวยังไม่ได้รับการประกาศว่า ปลอดภัยสำหรับการสัญจรในตอนนี้” ยาคอบ ลาร์เซน หัวหน้าฝ่ายความปลอดภัยของ BIMCO กล่าว  

 

แม้ความเคลื่อนไหวทางการทูตระหว่างสหรัฐและอิหร่านจะช่วยคลายแรงกดดันในตลาดน้ำมันล่วงหน้า แต่ก็ไม่สามารถแก้ปัญหาการหยุดชะงักของอุปทานพลังงานจริงได้ การหยุดชะงักจะยิ่งเลวร้ายลงทุกวันที่ช่องแคบยังคงปิดอยู่  

 

เรือบรรทุกน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์น้ำมันชุดสุดท้ายที่ออกจากอ่าวเปอร์เซียก่อนการปิดช่องแคบ ได้ทยอยสิ้นสุดการเดินทางกินเวลาหลายสัปดาห์ไปยังปลายทางในเอเชีย ยุโรป และอเมริกาเหนือแล้ว  

 

หนึ่งในขบวนเรือชุดสุดท้ายคือเรือบรรทุกน้ำมันดิบจากอิรัก ที่มีกำหนดจะถึงลองบีช รัฐแคลิฟอร์เนีย ในสัปดาห์หน้า ไรต์ นักวิเคราะห์ค่าระวางจาก Kpler ระบุ  

 

สมิธ กล่าวว่า จากนี้ “โดมิโนจะเริ่มล้ม” เมื่อไม่มีน้ำมันเดินทางมาจากช่องแคบอีกต่อไป โรงกลั่นในเอเชียซึ่งพึ่งพาน้ำมันจากตะวันออกกลางอย่างหนักจะต้องลดกำลังการผลิตลง ซึ่งหมายความว่าประเทศที่นำเข้าผลิตภัณฑ์อย่างเช่นน้ำมันอากาศยาน จากโรงกลั่นในเอเชีย อาจต้องเผชิญภาวะขาดแคลนอุปทาน  

 

“วิกฤตอุปทานในเอเชียรุนแรงกว่าที่อื่น” ไรต์กล่าว “พวกเขาได้ดึงสต็อกบนฝั่งออกมาใช้ไปมากแล้ว”  

 

การจราจรทางเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซจะใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะกลับสู่ภาวะปกติ ไรต์กล่าว บริษัทเดินเรือรายใหญ่มีแนวโน้มจะรอดูความเคลื่อนไหวของผู้เล่นรายแรกๆ ก่อนที่จะตัดสินใจเดินเรือเข้าไปเอง เขากล่าว

 

ที่มา : กรุงเทพธุรกิจ