ไขข้อกฎหมาย กมธ.คณะโรม เรียกสามี สส.ไอเดียร์ ชี้แจงได้หรือไม่?

3 ตุลาคม 2569 จากเหตุการณ์การปะทะคารมในสภาผู้แทนราษฎรระหว่าง นายรังสิมันต์ โรม สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน กับ "สส.ไอเดียร์" ที่มีการกล่าวถึงสามีของ สส.ชัยภูมิ ที่อาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับเครือข่ายสแกมเมอร์ ซึ่งล่าสุด กมธ.กฎหมายฯ ได้ออกหนังสือเชิญ สส.ไอเดียร์ และสามี เข้าชี้แจงในวันที่ 7 ตุลาคม 2569 จนเกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ถึงขอบเขตอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมาธิการฯ

 

เรื่องนี้เกิดคำถามว่า เป็นการใช้อำนาจเกินขอบเขตของคณะกรรมาธิการฯ ซึ่งเป็นฝ่ายนิติบัญญัติหรือไม่ เนื่องจากสามีของ สส.ไอเดียร์ ยังไม่เคยถูกกล่าวหา หรือตกเป็นผู้ต้องหาคดีใดๆ แล้วกรรมาธิการฯใช้อำนาจอะไรมาเรียกบุคคลนอกสภา เข้าไปชี้แจง ?

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในเอกสารหนังสือเชิญบุคคลเข้าชี้แจง ซึ่งเป็นหนังสือนัดประชุมคณะกรรมาธิการการกฎหมายฯ นัดหน้า วันที่ 7 ตุลาคม 2569

 

คณะกรรมาธิการอ้างเหตุในการเชิญบุคคล 10 คน เข้าชี้แจง ว่า เป็นการพิจารณาศึกษานโยบายทางกฎหมายเชิงรุก และติดตามการดำเนินการตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับกรณีการเสนอสินบนเกี่ยวกับการปราบปรามเว็บไซต์การพนันออนไลน์ และมาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับกฎหมายป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและการติดตามควบคุมการประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล

 

โดย 10 คนที่มีการเชิญ มีชื่อของ สส.ไอเดียร์ และสามี ในลำดับที่ 9 และ 10

ประเด็นก็คือ คณะกรรมาธิการฯ มีอำนาจเชิญบุคคลที่ไม่ใช่เจ้าหน้าที่รัฐ หรือผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมาให้ข้อมูล หรือชี้แจงได้ เมื่อมีการตั้งเรื่องตรวจสอบ หรือศึกษา โดยสามารถเชิญบุคคลที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนั้นๆ เข้าชี้แจงได้

 

ทั้งนี้โดยไม่จำเป็นว่าบุคคลนั้นต้องตกเป็นผู้ต้องหาในคดีอาญา หรือถูกกล่าวหาในเรื่องที่คณะกรรมาธิการฯ กำลังศึกษาหรือตรวจสอบอยู่ เพราะสามารถเชิญมาให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ก็ได้เหมือนกัน

 

หากบุคคลนั้นไม่มา ก็ยังมีกฎหมายที่เรียกว่า “พ.ร.บ.อำนาจเรียกฯ” หรือ พระราชบัญญัติอำนาจเรียกของคณะกรรมาธิการของสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา พ.ศ.2568 บังคับได้ด้วย

 

แต่สภาพบังคับที่ว่านี้ ไม่มีโทษทางอาญา โดยเฉพาะบุคคลทั่วไปที่ไม่ใช่เจ้าหน้าที่รัฐ หรือฝ่ายการเมือง

 

พูดง่ายๆ ก็คือ กรรมาธิการเชิญได้ มีอำนาจเชิญ ทั้งอำนาจปกติ และอำนาจตาม พ.ร.บ.อำนาจเรียกฯ แต่ฝ่ายที่ถูกเชิญ ถูกเรียก ก็สงวนสิทธิ์ ไม่เข้าชี้แจงก็ได้ หากเป็นข้าราชการ หรือเจ้าหน้าที่ อาจมีโทษทางวินัย แต่ถ้าเป็นบุคคลทั่วไป กฎหมายไม่ได้กำหนดโทษเอาไว้