ข่าว
30 มี.ค. 2569
เจาะบทวิเคราะห์ Channel News Asia ทำไมสงครามอิหร่านคือวิกฤตเอเชีย เมื่อน้ำมัน 80% ถูกตัดขาดที่ฮอร์มุซ ขณะสหรัฐฯ ลอยตัวเหนือปัญหาในฐานะผู้ส่งออกพลังงานรายใหญ่ที่สุดของโลก
ในขณะที่เสียงระเบิดและควันไฟจากสงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอล และอิหร่าน กำลังแผดเผาภูมิภาคตะวันออกกลาง แต่ความเจ็บปวดที่แท้จริงกลับพุ่งตรงมาที่ "กระเป๋าตังค์" ของคนเอเชียอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ บทวิเคราะห์ล่าสุดจาก Channel News Asia (CNA) ชี้ให้เห็นว่า วิกฤตการณ์ปิดช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) ในปี 2026 นี้ ไม่ใช่แค่ความขัดแย้งทางทหาร แต่มันคือ "วิกฤตของเอเชีย" (Asian Crisis) อย่างที่ วิเวียน บาลากริชนัน รัฐมนตรีต่างประเทศสิงคโปร์ ได้นิยามไว้อย่างน่าสยดสยอง
CNA ระบุว่าเหตุผลที่เอเชียต้อง "อ่วม" กว่าใครเพื่อน ซ่อนอยู่ในสถิติการไหลของพลังงาน ข้อมูลจากทบวงการพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ยืนยันว่า น้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมราว 20 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือคิดเป็น 1 ใน 4 ของการค้าโลก ต้องไหลผ่านคอคอดแคบๆ อย่างฮอร์มุซ และที่สำคัญที่สุดคือ 80% ของจำนวนมหาศาลนี้ มีปลายทางอยู่ที่ท่าเรือในเอเชีย ไม่ว่าจะเป็นจีน อินเดีย ญี่ปุ่น หรือไทย
นี่คือ "ความไม่สมมาตร" (Asymmetry) ของมิติสงครามและเศรษฐกิจ เพราะในขณะที่มหาอำนาจตะวันตกเปิดศึก แต่อาวุธทางเศรษฐกิจที่อิหร่านเลือกใช้กลับเป็นการ "ปิดก๊อก" พลังงานที่หล่อเลี้ยงโรงงานและยานพาหนะทั่วเอเชีย ก๊าซธรรมชาติ (LNG) กว่า 90% ที่ผ่านเส้นทางนี้ถูกส่งตรงมาเลี้ยงเมืองใหญ่ในเอเชียตะวันออกและอาเซียน การปิดฮอร์มุซจึงไม่ต่างจากการตัดเส้นเลือดใหญ่ที่ทำให้เศรษฐกิจเอเชียต้องเข้าสู่สภาวะ "ช็อก" ทันที
บทวิเคราะห์ของ CNA ยังชี้ให้เห็นประเด็นสำคัญว่า ทำไมวอชิงตันถึงกล้าเปิดหน้าชกอย่างดุดัน? คำตอบคือ "ความมั่นคงทางพลังงาน" ที่สหรัฐฯ สร้างขึ้นมาตลอดทศวรรษ ข้อมูลจาก EIA ระบุว่าตั้งแต่ปี 2019 สหรัฐฯ ได้กลายเป็น "ผู้ส่งออกพลังงานสุทธิ" (Net Total Energy Exporter) และก้าวขึ้นเป็นผู้ผลิตน้ำมันและก๊าซรายใหญ่ที่สุดของโลก แซงหน้าทั้งซาอุดีอาระเบียและรัสเซีย
ในขณะที่ญี่ปุ่นยังต้องพึ่งพาน้ำมันจากตะวันออกกลางสูงถึง 95% และฟิลิปปินส์พึ่งพาถึง 98% แต่สหรัฐฯ กลับแทบไม่ต้องพึ่งพาน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซอีกต่อไป ความเจ็บปวดจากราคาน้ำมันที่พุ่งทะลุ 116 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล จึงเป็นเพียง "ลมพัดผ่าน" สำหรับชาวอเมริกัน แต่เป็น "พายุทอร์นาโด" ที่ซัดเข้าใส่ค่าครองชีพของคนเอเชียอย่างจัง
ตามรายงานของ CNA คือการขาดแคลน "ปุ๋ยเคมี" ซึ่ง 1 ใน 3 ของการค้าโลกต้องผ่านช่องแคบนี้ เมื่อต้นทุนปุ๋ยดีดตัว ราคาอาหารในเอเชียจึงพุ่งสูงทำลายสถิติ ซ้ำร้ายอิหร่านยังขู่จะตัดสายเคเบิลใต้น้ำและไฟเบอร์ออปติกในอ่าวเปอร์เซีย ซึ่งเป็นเส้นเลือดหลักเชื่อมต่อข้อมูลการเงินและอินเทอร์เน็ตระหว่างยุโรปและเอเชีย หากสิ่งนี้เกิดขึ้นจริง ระบบธนาคารและธุรกรรมข้ามชาติจะพังทลายในชั่วข้ามคืน
...
บทสรุปจาก CNA คือเอเชียกำลังแบกรับภาระในสงครามที่ไม่ได้สั่งรบ ท่ามกลางภาวะเงินเฟ้อพุ่งกระฉูดและการประท้วงที่ลามไปทั่วภูมิภาค ตราบใดที่ช่องแคบฮอร์มุซยังถูกใช้เป็นตัวประกันในเกมการเมืองระดับโลก
สงครามนี้รบกันที่ตะวันออกกลาง...แต่คนเอเชียคือคนที่ต้องจ่ายบิลค่าสงครามทั้งหมดเอง