ไขคำตอบ คนกลางที่ทำหน้าที่เจรจาระหว่าง สหรัฐ กับ อิหร่าน คือใคร

24 มีนาคม 2569 เริ่มมีคำถามว่าการเจรจาระหว่าง สหรัฐ กับ อิหร่าน เป็นเรื่องจริงหรือไม่ โดยเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐ กำลังเดินทางออกจากวอชิงตัน ดีซี ไปยังฟลอริดา ดูเหมือนว่าการยุติสงครามกับอิหร่าน จะเป็นสิ่งสุดท้ายที่อยู่ในความคิดของเขา โดยเขาได้พูดกับผู้สื่อข่าวที่สนามหญ้าของทำเนียบขาว ในวันศุกร์ (20 มี.ค.69) ก่อนจะเดินไปขึ้นเฮลิคอปเตอร์ประจำตำแหน่งรหัส "มารีน วัน" (Marine One) ว่า "คุณจะไม่ทำข้อตกลงหยุดยิง ในเมื่อคุณกำลังทำลายอีกฝ่ายอย่างราบคาบ"

 

แต่อีก 3 วันต่อมา หลังจากมีการยื่นคำขาด และตามคำบอกเล่าของเขา การสนทนาไม่กี่ครั้งกับเจ้าหน้าที่ลึกลับในเตหะราน ทรัมป์ก็เปลี่ยนมุมมองไป ทรัมป์กล่าวต่อหน้าฝูงชนในเมืองเมมฟิส รัฐเทนเนสซี เมื่อวันจันทร์ (23 มี.ค.69) ว่า พวกเขาต้องการยุติความขัดแย้ง และเราจะทำให้มันสำเร็จ

 

การเปลี่ยนใจกะทันหันและการเจรจาสันติภาพที่คืบหน้าอย่างรวดเร็ว ตามที่ทรัมป์อ้าง ทำให้แนวทางการบริหารของรัฐบาลต่อสงคราม เปลี่ยนไปอย่างฉับพลัน หลังจากเขาเพิ่งขู่เมื่อเย็นวันเสาร์ (21 มี.ค.69) ว่าจะโจมตีโรงไฟฟ้าของอิหร่าน ถ้าไม่ยอมเปิดช่องแคบฮอร์มุซ ภายใน 48 ชั่วโมง ซึ่งสำนักข่าว CNN รายงานอ้างแหล่งข่าวว่า มีข้อเสนอให้ปากีสถาน เป็นเจ้าภาพจัดการประชุมระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านในปลายสัปดาห์นี้ ซึ่งรองประธานาธิบดี เจ.ดี. แวนซ์ อาจเข้าร่วมด้วย

 

CNN ระบุว่า การเปลี่ยนแปลงท่าทีของสหรัฐฯ เกิดขึ้นหลังพันธมิตรในอ่าวเปอร์เซียได้เตือนว่า การโจมตีโรงไฟฟ้าในพื้นที่พลเรือนในอิหร่าน อาจนำไปสู่การรบที่ขยายตัวและกลายเป็นหายนะ ขณะที่การประกาศเรื่องการเจรจา ซึ่งเกิดขึ้น 2 ชั่วโมง ก่อนตลาดหุ้นเปิดทำการในวันจันทร์ ส่งผลให้ตลาดหุ้นวอลล์สตรีท (Wall Street) ปรับตัวขึ้น ราคาน้ำมันดิบเบรนต์ (Brent crude) ร่วงอย่างรวดเร็ว ซึ่งทั้งสองประเด็นนี้ เป็นสิ่งที่สร้างความกังวลใจให้กับทรัมป์และที่ปรึกษาของเขามาโดยตลอด

ใครที่กำลังเจรจา หรือแม้กระทั่งว่ามีการเจรจาเกิดขึ้นจริงหรือไม่นั้น กลายเป็นประเด็นถกเถียงขึ้นทันที ทรัมป์ซึ่งปฏิเสธที่จะเอ่ยชื่อผู้เจรจาฝั่งอิหร่าน ที่คณะทูตของเขากำลังติดต่ออยู่ ให้รายละเอียดเพียงเล็กน้อย โดยอธิบายว่าเป็น "บุคคลที่ได้รับความเคารพ" และแม้ในขณะที่เขากำลังกล่าวสุนทรพจน์อยู่นั้น หน่วยนาวิกโยธินก็ยังถูกส่งไปเพิ่มที่

 

ตะวันออกกลาง ทำให้เกิดความสงสัยว่าการเจรจาครั้งนี้เป็นเรื่องจริงหรือไม่

 

ขณะที่ทางฝั่งอิหร่าน ได้ปฏิเสธว่าไม่มีการเจรจาใดๆ และอ้างว่าทรัมป์ถอยจากการข่มขู่ เพราะกลัวการตอบโต้จากอิหร่าน โมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลิบาฟ ประธานรัฐสภาอิหร่าน ที่มีข่าวลือว่าเป็นบุคคลที่ทรัมป์อ้างถึง ได้โพสต์บน  X ว่า "ไม่มีการเจรจาใดๆ กับสหรัฐฯ" ส่วนเรื่องที่สหรัฐฯ เลื่อนการโจมตีโรงไฟฟ้าออกไปนั้น มีจุดประสงค์เพื่อ "หลุดพ้นจากวังวนที่สหรัฐฯ และอิสราเอลติดอยู่"

 

CNN ชี้ว่า คำปฏิเสธเหล่านี้ ได้ถูกเรียบเรียงอย่างระมัดระวัง และไม่ได้หักล้างข้อเท็จจริงที่ว่า มีการส่งข้อความไปมา เพื่อทดสอบความเป็นไปได้ในการกลับมาเจรจาอีกครั้ง

 

 

เปิดตัวคนกลางในการเจรจาระหว่าง สหรัฐ กับ อิหร่าน คือใคร

 

แหล่งข่าว 5 แหล่ง ที่อยู่วงใน ระบุว่า ขณะนี้หลายประเทศกำลังทำงานอย่างแข็งขันเพื่อเป็นตัวกลางในการเจรจาข้อตกลงระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน เนื่องจากผลกระทบจากสงครามแผ่ขยายไปทั่วโลก แต่แหล่งข่าวไม่ทราบรายละเอียดเกี่ยวกับผู้เจรจา แต่ฝั่งสหรัฐฯ ก็น่าจะเป็น สตีฟ วิทคอฟฟ์ ทูตพิเศษ กับ จาเร็ด คุชเนอร์ ลูกเขยของเขา

 

คาโรลีน ลีวิตต์ โฆษกทำเนียบขาว อ้างว่า นี่เป็นการหารือทางการทูตที่ละเอียดอ่อน และสหรัฐฯ จะไม่เจรจาผ่านสื่อ นี่เป็นสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา และการคาดเดาเกี่ยวกับการประชุมไม่ควรถูกมองว่าเป็นข้อสรุป จนกว่าจะมีการประกาศอย่างเป็นทางการจากทำเนียบขาว

 

แหล่งข่าวระบุว่า มีปากีสถาน ตุรกี อียิปต์ และโอมาน เข้ามามีส่วนร่วมในความพยายามเจรจา ความพยายามทางการทูตมีเป้าหมายทั้งในการบรรลุข้อตกลงหยุดยิงและรักษาความปลอดภัยในการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ โดยสหรัฐฯ ได้ส่งเงื่อนไข 15 ข้อ ให้อิหร่านผ่านทางปากีสถาน แต่ยังไม่ชัดเจนว่าอิหร่านได้ตกลงตามเงื่อนไขใดๆ หรือไม่

 

หนึ่งในแหล่งข่าว บอกว่า มีหลายข้อที่ "แทบจะเป็นไปไม่ได้" ที่อิหร่านจะยอมรับ ส่วนอีกคนบอกว่า มันคล้ายกับข้อเสนอที่สหรัฐฯ ยื่นให้อิหร่านในการเจรจาเมื่อปีที่แล้ว ซึ่งทรัมป์อ้างว่า สหรัฐฯ กับอิหร่านได้บรรลุ "ข้อตกลงในประเด็นสำคัญ" ของข้อเสนอแล้ว

 

แหล่งข่าว ระบุด้วยว่า ปากีสถานกำลังดำเนินการจัดทำข้อเสนอ และเป็นตัวกลางไกล่เกลี่ย ส่วนโอมานทำหน้าที่รับ-ส่งข้อความไปมา ระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านเกี่ยวกับช่องแคบฮอร์มุซ และอียิปต์ก็กำลังดำเนินการทางการทูตอย่างแข็งขันเช่นกัน

 

ปากีสถานได้พัฒนาความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นกับรัฐบาลทรัมป์ในช่วงปีที่ผ่านมา และมีความสัมพันธ์กับอิหร่านมาอย่างยาวนาน เพราะมีพรมแดนติดกับอิหร่านเป็นระยะทางยาว และได้รับน้ำมันประมาณ 90% ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ดังนั้นความขัดแย้งจึงส่งผลกระทบโดยตรงต่อประเทศนี้