ซัดรัฐบาลแก้ปัญหาไร้ความคืบหน้า ห่วงเจรจา 25-26 พ.ย. แค่ชี้จุดตรวจน้ำ
นายภัทรพงษ์ ยังกล่าวถึงท่าทีของรัฐบาลในการขับเคลื่อนแก้ไขปัญหาเรื่องนี้ว่า ไม่มีความคืบหน้าอะไรเลย สุดสัปดาห์ที่ผ่านมามีรัฐมนตรีหลายคนเดินทางไปที่จังหวัดเชียงราย แต่มีเพียงการพูดคุยเรื่องฝายดักตะกอนและย้ายแหล่งน้ำผลิตประปา ซึ่งเป็นการแก้ไขปัญหาเหมือนเดิมในช่วงเดียวกันของปีที่แล้ว ดังนั้นการแก้ไขของรัฐบาลจึงไม่มีความคืบหน้า
ส่วนเวทีที่ทางการไทยจะพูดคุยกับทางการเมียนมาในวันที่ 25-26 พฤศจิกายนนี้ คือคณะทำงานร่วม (Joint Working Group) ตามกรอบบันทึกความเข้าใจ (TOR) ที่ลงนามกับ พลเอกอาวุโส มิน อ่อง หล่าย ตั้งแต่เดือนสิงหาคม แต่ตอนนี้จะสิ้นเดือนพฤศจิกายนแล้ว หากไม่เกิดเรื่องนี้จะมีการประชุมกันหรือไม่ โดยเฉพาะเนื้อหาใน TOR ที่ได้ลงนามไปไม่มีการระบุเกี่ยวกับการจัดการปัญหาที่ต้นตอ เป็นเพียงการตรวจน้ำที่ต่างคนต่างตรวจ หากยังคุยอยู่แค่นี้ไม่มีทางที่จะแก้ปัญหาได้
"ถ้าเราไม่กล้าที่จะคุยเรื่องเหมืองแร่ ถ้าเราไม่กล้าที่จะพูดคุยถึงประเทศที่ 3 คือประเทศจีน ที่ชัดเจนอยู่แล้วว่าแร่แรร์เอิร์ธ 90% จากเมียนมาส่งไปที่จีน และมีแร่พลวงส่งมาทางไทยแล้วส่งต่อไปจีน ถ้าเราไม่กล้าพอพูดกันเรื่องนี้สืบไปที่ต้นตอ ก็ไม่สามารถที่จะแก้ไขปัญหานี้ได้ และการประชุมวันที่ 25-26 พฤศจิกายนนี้ เป็นแค่การกำหนดจุดตรวจน้ำเท่านั้น ซึ่งไม่ได้มีประโยชน์อะไรกับการแก้ไขปัญหาให้คนไทย" นายภัทรพงษ์ กล่าว
จี้ดึงฝ่ายความมั่นคงร่วมวง ตรวจเหมืองแร่ร่วมกัน-ยกระดับวาระนานาชาติ
นายภัทรพงษ์ กล่าวต่อว่า ปัญหาเหมืองแร่ของชนกลุ่มน้อยนั้น ที่ผ่านมาพูดกันเยอะมากกับการแก้ไขปัญหาทั่วไป แต่ไม่ได้พูดถึงการแก้ไขปัญหาด้านความมั่นคง ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญ โดยรัฐบาลอาจจะอ้างว่าเป็นพื้นที่ของว้าที่รัฐบาลทหารเมียนมาไม่สามารถเข้าไปได้ แต่อย่าลืมว่าเหมืองเป็นพันจุดไม่ได้อยู่ในพื้นที่ว้าทั้งหมด แต่อยู่ในพื้นที่กลุ่มชาติพันธุ์อื่นที่รัฐบาลทหารเมียนมาสามารถเข้าไปได้ ซึ่งเรื่องนี้ทางการไทยและฝ่ายความมั่นคงของไทยต้องหยิบเข้าไปพูดคุย โดยจะต้องทำคู่ขนานทั้งฝ่ายความมั่นคงและฝ่ายรัฐบาล
ทั้งนี้ นายภัทรพงษ์ ฝากประเด็นไปยังรัฐบาลในการพูดคุยกับเมียนมาครั้งนี้ว่า สิ่งที่เร่งด่วนนอกจากกำหนดจุดตรวจน้ำ ต้องตรวจร่วมกันเพื่อความโปร่งใส ที่สำคัญต้องเข้าไปในพื้นที่เหมืองที่รัฐบาลทหารเมียนมาสามารถกำกับดูแลได้ในพื้นที่ และตรวจน้ำบริเวณนั้นเพื่อให้มีความชัดเจนว่าความเข้มข้นของสารพิษที่ต้นเหมืองแล้วค่อยๆ จางมายังไทยหรือไม่ ที่สำคัญที่สุดคือการจัดการแร่ของบริษัทโลจิสติกส์ที่ขนจากพื้นที่ตรงนั้นก่อนที่จะเข้ามาไทย เชื่อว่าเป็นพื้นที่ที่รัฐบาลทหารเมียนมาสามารถจัดการได้
นายภัทรพงษ์ เผย อีกเรื่องที่ต้องทำให้ชัดเจนคือการออกกฎหมายของรัฐบาลไทย ทั้งการนำเข้าแร่และการจัดการห่วงโซ่ในประเทศของตัวเอง ส่วนรัฐบาลทหารเมียนมาก็ต้องสนับสนุนในส่วนนี้และออกกฎหมายของเมียนมาเอง โดยมองว่าการออกกฎหมายในช่วงต้นเดือนมกราคมถือว่าช้าไป เพราะตนได้สะท้อนไปยังกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ตั้งแต่ปีที่แล้ว แต่ก็ไม่ได้มีการเดินหน้าในส่วนนี้ ซึ่งการแก้ไขปัญหาเรื่องของการออกกฎหมายนำเข้าเป็นการแก้ไขปัญหาแค่ส่วนหนึ่ง เพราะยังมีแร่ทองคำและแร่แรร์เอิร์ธที่ไม่ได้ส่งผ่านไทย แต่ส่งตรงไปจีน
"การแก้ไขปัญหาได้ทั้งหมดจริง ๆ คือการแก้ไขปัญหาที่ต้นตอ คือการที่รัฐบาลไทยกล้าคุยกับเมียนมา กล้าคุยกับจีน และหยิบเรื่องนี้เป็นวาระของนานาชาติ ไม่ใช่แค่อาเซียน" นายภัทรพงษ์ กล่าว
ห่วงสารหนู-ตะกั่วปนเปื้อนนาข้าว 1.2 แสนไร่ จี้งบกลางสร้างสถานีบำบัดน้ำเชียงราย
นายภัทรพงษ์ ยังกล่าวถึงความน่ากังวลเกี่ยวกับน้ำที่ใช้ในพื้นที่ทางการเกษตรว่า ในพื้นที่แม่น้ำกกและแม่น้ำสาย 120,000 ไร่ มีการปลูกข้าวและพืชผักต่าง ๆ ตั้งแต่เดือนมิถุนายนปี 2567 ซึ่งพบสารปนเปื้อนเยอะมาก โดยเฉพาะในข้าวจากการใช้น้ำในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย พบสารหนูและตะกั่วที่ชัดเจน ซึ่งรัฐบาลผิดพลาดในการทำแผนที่เสี่ยงและการตรวจข้าวก่อนที่จะปล่อยสู่ตลาด ซึ่งต้องตรวจเป็นประจำ หากพบสารพิษเกินค่ามาตรฐานก็ต้องเยียวยาเกษตรกร เป็นเรื่องพื้นฐานที่รัฐบาลต้องทำแต่ไม่มีการทำ
นอกจากนี้ นายภัทรพงษ์ ยังกล่าวถึงการแก้ไขปัญหาน้ำประปาว่า การประปาส่วนภูมิภาคยังสามารถรับมือได้บ้าง แต่ในพื้นที่ชุมชนจะใช้ประปาหมู่บ้านเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งเป็นสิ่งที่น่ากังวลมากกว่า เช่น จังหวัดเชียงราย ปัจจุบันใช้น้ำประปาภูมิภาค 15% แต่ใช้ประปาหมู่บ้านถึง 85% รัฐบาลต้องเน้นไปที่น้ำประปาหมู่บ้าน โดยเฉพาะน้ำบาดาล แต่สิ่งที่รัฐบาลต้องทำคือจัดสรรงบกลางให้กับพื้นที่จังหวัดเชียงรายเพื่อสร้างสถานีบำบัดน้ำประปาหมู่บ้าน น้ำผิวดิน ซึ่งปัจจุบันก็ยังไม่มีความคืบหน้า