"วันนอร์" ปิดประตู “ปกครองตนเอง” จับตาไฟใต้ละเลงเดือด?

14 พฤศจิกายน 2569 วันนอร์ ในฐานะที่ปรึกษานายกฯ ผู้กำกับดูแลงานชายแดนใต้ หารือผู้อำนวยความสะดวกกระบวนการพูดคุยของมาเลเซีย เพื่อวางกรอบเจรจา ดับไฟใต้ รอบใหม่ ประกาศชัดฝ่ายไทยปิดประตู เขตปกครองตนเอง โดยย้ำต้องอยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญ และให้ได้สูงสุดเพียงรูปแบบท้องถิ่นพิเศษ เช่น พัทยา ท่ามกลางการจับตาปฏิกิริยาของ กลุ่ม BRN ว่าจะยกระดับความรุนแรงตอบโต้หรือไม่

 

สถานการณ์ชายแดนใต้กลับมาครุกรุ่นอีกครั้ง เกิดเหตุป่วนรัวๆ ซ้ำยังขยายวงออกมานอกพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้ เกิดเหตุป่วนที่ จ.สตูล ท่ามกลางบรรยากาศการเตรียมเวทีเจรจาสันติสุขระหว่างไทยและมาเลเซีย ที่ล่าสุด พลโท ดาโต๊ะ อะห์หมัด โนรีฮัน บิน ญาลาล ผู้อำนวยความสะดวกการพูดคุยเพื่อสันติสุขจังหวัดชายแดนใต้คนใหม่ของมาเลเซีย เดินทางมาพบกับ นายวันมูหะมัดนอร์ มะทา ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี ถึงทำเนียบรัฐบาล ก่อนที่นายอันวาร์ อิบราฮิม นายกรัฐมนตรีมาเลเซีย เยือนไทยช่วงเดือน ธ.ค. 2569 พร้อมเน้นย้ำเป้าหมายดับไฟใต้และสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้สำเร็จภายในปี 2570 ตามยุทธศาสตร์ที่วางไว้

 

เป็นที่น่าสังเกตว่า การพบปะกันระหว่างอาจารย์วันนอร์ กับผู้อำนวยความสะดวกกระบวนการพูดคุยของมาเลเซีย อาจารย์วันนอร์ย้ำระหว่างให้สัมภาษณ์นักข่าว ไม่ต่างอะไรกับ “หมุดหมายสำคัญ” ของการพูดคุยรอบใหม่ ซึ่งเชื่อว่าจะจบปัญหาไฟใต้ในปีหน้า

“ฝ่ายไทยคงต้องเน้นย้ำว่า การพูดคุยต้องอยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญไทย ส่วนเรื่องเขตปกครองตนเองนั้นทำไม่ได้ภายใต้รัฐธรรมนูญไทย ถ้าจะมีการกระจายอำนาจตามรูปแบบท้องถิ่น อย่างเช่น พัทยา ก็จะต้องมีการแก้ไขกฎหมายในหลักการของไทย”

หากพิจารณาจากสถานะของอาจารย์วันนอร์ คือ ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี อนุทิน ชาญวีรกูล ซึ่งควบตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยด้วย และยังได้รับมอบหมายจากนายกฯ ให้กำกับดูแลการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้แทนนายกฯ

 

ย่อมกล่าวได้ว่า นี่คือ “กรอบ” หรือ “เพดาน” หรือ “เงื่อนไข” การพูดคุยของฝ่ายรัฐบาลไทย ว่าหากจะพูดคุยในเรื่องของรูปแบบการปกครอง ฝ่ายรัฐบาลไทยให้ได้สูงสุดแค่ “การปกครองท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ”

 

ส่วน “เขตปกครองตนเอง” หรือ autonomy หรือ autonomous region ในแบบของอาเจะห์ ประเทศอินโดนีเซียนั้น รัฐบาลไทยไม่ยอม

 

เป็นที่น่าสังเกตว่า “เขตปกครองตนเอง” คือเป้าหมายต่ำสุดของ “กลุ่มขบวนการแบ่งแยกดินแดน” ที่ต่อสู้กับรัฐไทยมาร่วม 1 ศตวรรษ และจุดความรุนแรงรอบใหม่ตั้งแต่ปี 2547 โดยกลุ่ม BRN มีเป้าหมายสูงสุดคือ ได้เอกราช ตั้งรัฐใหม่

 

ส่วนเป้าหมายต่ำสุด แม้พวกเขาไม่เคยสื่อสารตรง ๆ แต่ก็เชื่อว่า “เขตปกครองตนเอง” อาจจะเป็นแนวทางที่พอจะเจรจากันได้

 

แต่ในเมื่อตัวแทนรัฐบาลไทยประกาศชัดว่า สูงสุดที่ยอมได้ คือ “เขตปกครองพิเศษ” หรือ “ปกครองท้องถิ่นแบบพิเศษ” ตามรัฐธรรมนูญไทย ก็ต้องติดตามกันต่อไปว่า ฝ่ายขบวนการแบ่งแยกดินแดนจะว่าอย่างไร

 

และที่น่ากังวลใจคือ พวกเขาจะใช้การก่อเหตุรุนแรงแสดงความไม่พอใจเชิงสัญลักษณ์หรือไม่

 

เพราะนั่นเท่ากับการใช้ประชาชน และสวัสดิภาพของคนในพื้นที่ ตลอดจนทหาร ตำรวจ ครู และข้าราชการฝ่ายปกครอง เป็นตัวประกัน

 

 

ตัวอย่าง “เขตปกครองตนเองอาเจะห์” สิ่งที่ได้รับอำนาจจากรัฐแม่มากกว่าการปกครองท้องถิ่นทั่วไป ก็คือ

 

• การใช้กฎหมายอิสลาม หรือชารีอะห์

• ตั้งพรรคการเมืองท้องถิ่นได้ เพื่อเลือกตั้งกันเองในเขตปกครองตนเอง ไม่ต้องยึดโยงกับพรรคการเมืองระดับชาติ

• มีอิสระในการจัดเก็บรายได้ โดยเฉพาะที่ได้จากทรัพยากรธรรมชาติ หรือเพิ่มส่วนแบ่งการจัดสรรรายได้จากทรัพยากรธรรมชาติของพื้นที่ ในอัตราที่ตกลงกันเป็นต้น