นักวิชาการ ชู 3 โมเดลพลิกวิกฤต ปราบต่างชาติรุกไทย จี้เพิกถอนวีซ่า

“ต่างชาติรุกไทย” ปัญหาที่หยั่งรากลึกของไทย นักวิชาการด้านรัฐศาสตร์เสนอ 3 มาตรการ จี้ “เพิกถอนวีซ่า” ชี้ปัญหา “นอมินีต่างชาติ-ธุรกิจบังหน้า-ฟอกเงิน” ไม่ใช่แค่เรื่องเศรษฐกิจ แต่เชื่อมโยงเครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติที่แทรกซึมสังคมไทย เสนอรัฐเชื่อมข้อมูลหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแบบเรียลไทม์ พร้อมให้อำนาจในพื้นที่เสี่ยงระงับใบอนุญาตได้ทันที

 

7 พฤษภาคม 2569 รศ.ดร.ฐิติวุฒิ บุญยวงศ์วิวัชร จากคณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เสนอทางออกเชิงระบบในการจัดการปัญหา “ต่างชาติรุกไทย” ในมิติที่กระทบกับความมั่นคงและเศรษฐกิจ

 - พุ่งเป้าเฉพาะกลุ่มคนต่างชาติที่กระทำผิดกฎหมาย หรือมีพฤติการณ์ต้องสงสัยด้านความมั่นคง

 

 - ใช้กลไกการเพิกถอนวีซ่าและใบอนุญาตพำนักในราชอาณาจักร

 

 - รัฐบาลและหน่วยงานด้านความมั่นคงต้องปรับระบบการเพิกถอนวีซ่าและการตรวจสอบใบอนุญาตให้เท่าทันกับภัยคุกคามรูปแบบใหม่

 

 

• ขยายขอบเขตการตรวจสอบ

 

 1.ปัญหาการทำงานผิดกฎหมาย แม้จะเป็นพื้นฐาน แต่การประกอบอาชีพปัจจุบันหลากหลายมาก และบางอาชีพ กฎหมายตามไม่ทัน หรือเอื้อมไม่ถึง

 

 2.การถือหุ้นแทนคนต่างชาติ (นอมินี)

 

 3.การใช้โครงสร้างธุรกิจบังหน้าเพื่อแทรกซึมทางเศรษฐกิจ

 

หลายกรณีเชื่อมโยงกับเครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติและการฟอกเงิน

 

• ข้อเสนอเชิงนโยบาย

 

 1.การถือหุ้นแทนคนต่างชาติ หรือการใช้บริษัทตัวแทนอำพราง ต้องถูกนิยามว่าเป็น “ภัยคุกคามความมั่นคงทางเศรษฐกิจ”

 

เหตุผล : เนื่องจากเปิดช่องให้ทุนผิดกฎหมายและองค์กรอาชญากรรมข้ามชาติเข้ามาครอบงำเศรษฐกิจในพื้นที่สำคัญของประเทศ

 

วิธีการ : รัฐต้องเร่งรัดกระบวนการตรวจสอบและเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงาน เช่น สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง กรมพัฒนาธุรกิจการค้า สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน และกองบังคับการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ เพื่อให้สามารถเพิกถอนวีซ่า ใบอนุญาตประกอบธุรกิจ และใบอนุญาตที่เกี่ยวข้องได้อย่างรวดเร็ว

 

ตัวอย่าง : ในต่างประเทศ เช่น สิงคโปร์ มีระบบตรวจสอบบริษัทและเส้นทางการเงินแบบดิจิทัลเชื่อมโยงหลายหน่วยงาน ทำให้สามารถระงับใบอนุญาตและเพิกถอนสิทธิการพำนักของชาวต่างชาติที่เกี่ยวข้องกับการฟอกเงินได้ภายในระยะเวลาอันสั้น

 

ประเทศออสเตรเลียใช้กลไกตรวจสอบการลงทุนต่างชาติและความมั่นคงทางเศรษฐกิจร่วมกันระหว่างหน่วยข่าวกรองและหน่วยงานกำกับธุรกิจ หากพบการถือหุ้นอำพรางหรือธุรกรรมผิดปกติ สามารถยกเลิกวีซ่าและระงับกิจการได้ทันทีระหว่างการสอบสวน

 

 

 2. รัฐบาลควรกระจายอำนาจให้จังหวัดหรือพื้นที่เสี่ยงสามารถดำเนินมาตรการด้านความมั่นคงได้รวดเร็วมากขึ้น

 

เหตุผล : เพราะเมืองชายแดนและจังหวัดหรืออำเภอบางจุด กลายเป็นพื้นที่ที่มีการอพยพและตั้งถิ่นฐานผิดกฎหมายจำนวนมาก

 

สถานการณ์ :  ปัจจุบันบางจังหวัดมีคณะกรรมการระดับพื้นที่อยู่แล้ว แต่ยังขาดอำนาจเชิงปฏิบัติในการสั่งระงับหรือเสนอเพิกถอนใบอนุญาตอย่างเร่งด่วน

 

วิธีการ : พัฒนา “ศูนย์ปฏิบัติการร่วมด้านวีซ่าและใบอนุญาต” ที่เชื่อมข้อมูลแบบเรียลไทม์และสามารถเสนอเพิกถอนวีซ่าหรือใบอนุญาตได้ทันทีเมื่อพบพฤติการณ์เสี่ยง

 

ตัวอย่าง : สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ใช้ระบบเชื่อมโยงข้อมูลแรงงาน วีซ่า และใบอนุญาตธุรกิจแบบรวมศูนย์ หากตรวจพบการทำงานผิดกฎหมายหรือบริษัทบังหน้า หน่วยงานสามารถระงับใบอนุญาตและยกเลิกวีซ่าได้อย่างรวดเร็วผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ ลดขั้นตอนด้านเอกสารและลดช่องว่างการทุจริต

 

 

 3.แม้กฎหมายไทยมีมาตรการรองรับอยู่แล้ว เช่น

 

 - พระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ.2522

 - พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ.2542

 - พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ.2542

 

แต่ปัญหาสำคัญอยู่ที่ “ความล่าช้าในการบังคับใช้” และ “ช่องว่างในการประสานงานระหว่างหน่วยงาน”

 

ผล : ทำให้เครือข่ายต่างชาติสามารถใช้กระบวนการอุทธรณ์หรือช่องโหว่ทางกฎหมายเพื่อยืดเวลาและขยายอิทธิพลทางเศรษฐกิจต่อไปได้

 

วิธีการ : พิจารณาปรับกระบวนการให้สามารถ “พักใช้” หรือ “ระงับชั่วคราว” วีซ่าและใบอนุญาตได้ทันทีเมื่อมีเหตุอันควรสงสัยด้านความมั่นคง ก่อนเข้าสู่กระบวนการสอบสวนเต็มรูปแบบ

 

 

ตัวอย่าง : สหรัฐอเมริกา หน่วยงานตรวจคนเข้าเมืองและกระทรวงความมั่นคงแห่งมาตุภูมิสามารถเพิกถอนวีซ่าหรือระงับสิทธิการเข้าประเทศได้อย่างรวดเร็วเมื่อพบความเชื่อมโยงกับอาชญากรรมทางการเงิน ความมั่นคง หรือการฉ้อโกงด้านธุรกิจ

 

ข้อเสนอ : รัฐบาลจำเป็นต้องเพิ่มบทลงโทษทั้งทางวินัยและทางอาญาต่อเจ้าหน้าที่รัฐหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องกับการเอื้อประโยชน์ให้คนต่างชาติพักพิง ทำธุรกิจ หรือถือครองทรัพย์สินโดยผิดกฎหมาย

 

 - การออกใบอนุญาตโดยมิชอบ

 - การรับผลประโยชน์

 - การปล่อยปละละเลย

 

“ปัญหาในปัจจุบันไม่ได้เป็นแต่เพียงการควบคุมคนเข้าเมืองเท่านั้น แต่คือการแข่งขันกับการขยายตัวของภัยคุกคามข้ามชาติ และองค์กรอาชญากรรมที่ใช้กลไกทางเศรษฐกิจเป็นเครื่องมือแทรกซึมรัฐและสังคมไทยอย่างเป็นระบบ”