สื่อกีฬากับเว็บพนัน: น้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่า?

เป็นเรื่องปกติอยู่แล้วที่การทำธุรกิจจะต้องมีการโฆษณาประชาสัมพันธ์เพื่อให้สินค้าหรือบริการของตัวเองเป็นที่รู้จัก แต่เนื่องจาก “การพนัน” ยังเป็นเรื่องผิดกฎหมายในประเทศไทย ดังนั้นสิ่งที่เว็บพนันเหล่านั้นพยายามทำก็คือการรุกเข้าไปในโซเชียลมีเดียต่างๆ ที่ยังมีช่องโหว่ทางกฎหมายอยู่มาก เพื่อเป็นช่องทางชักชวนประชาชนให้เข้ามาเล่นพนันกับเว็บไซต์ของตน โดยอาศัยการติดต่อโฆษณากับเจ้าของเพจกีฬา-ช่องกีฬาต่างๆ ทั้งในเฟซบุ๊กและยูทูบ หรือที่เราเรียกพวกเขาว่า “อินฟลูเอนเซอร์”

“เนชั่นออนไลน์” ได้มีโอกาสสอบถามกับอินฟลูเอนเซอร์ด้านกีฬา (โดยเฉพาะฟุตบอล) หลายคน และทุกคนให้คำตอบว่าเคยได้รับการติดต่อจากเว็บพนันทั้งสิ้น โดยเริ่มเข้ามาติดต่อตั้งแต่เพจนั้นๆ ยังมีผู้ติดตามแค่ไม่กี่พันคน บ้างก็ปฏิเสธ แต่ก็มีไม่น้อยที่ตอบรับลงโปรโมตให้ บ้างก็รับโปรโมตอยู่แค่ไม่กี่เดือนก่อนจะถอนตัว บ้างยังรับงานอยู่จนถึงทุกวันนี้

จากข้อมูลที่ได้รับมานั้น ค่าตอบแทนที่เว็บพนันยื่นข้อเสนอมาจะเป็นการตกลงกันเป็นรายเดือน โดยจะไม่ได้เป็นอัตราที่ตายตัวหรือเท่ากันหมดทุกเพจ แต่จะขึ้นอยู่กับยอดผู้ติดตาม ยอดการเข้าถึง ความนิยม ฯลฯ เริ่มต้นที่ “หลักหมื่น” ไปจนถึง “หลายๆหมื่น” 

ยกตัวอย่างเช่นเพจ “วิเคราะห์บอลจริงจัง” เพจเฟซบุ๊กที่มียอดผู้ติดตามในปัจจุบัน (เดือนพฤศจิกายน พ.ศ.2566) กว่า 400,000 คน ก็เคยเล่าไว้ในเพจตัวเองเมื่อหลายปีก่อนว่า เคยได้รับการติดต่อให้ลงโปรโมตเว็บพนัน โดยเสนอค่าตอบแทนถึง 20,000 บาทต่อเดือน ทั้งที่เวลานั้นเพจมียอดผู้ติดตามเพียง 5,000 คน แต่เจ้าของเพจก็ได้ปฏิเสธไป 

อย่างไรก็ตามตัวเลขค่าตอบแทนดังกล่าวก็สะท้อนให้เห็นว่า เว็บพนันเหล่านี้พร้อมที่จะ “ทุ่มไม่อั้น” เพื่อสร้างแรงจูงใจให้เหล่าอินฟลูเอนเซอร์ยอมโปรโมตให้ได้

นอกจากนี้ “เนื้อหาที่โพสต์” ก็เป็นอีกปัจจัยที่ทำให้ได้รับค่าตอบแทนที่ต่างกันด้วย หากโพสต์เรื่องอะไรก็ได้ (ตามคาแรกเตอร์ของเพจนั้นๆ) แล้วแค่ “แปะลิงก์” ของเว็บพนันท้ายโพสต์ ก็จะได้ค่าตอบแทนเป็นจำนวนน้อยกว่าโพสต์ที่ “บอกอัตราต่อรอง” หรือบอกทรรศนะอย่างชัดเจนว่าควรเดิมพันฝั่งไหน

ยกตัวอย่างเช่น เพจ A โพสต์เนื้อหาทั่วๆ ไปแล้วแปะลิงก์โปรโมตท้ายโพสต์ ทำวันละครั้ง ได้รับค่าตอบแทน 10,000 บาทต่อเดือน แต่เพจ B โพสต์วิเคราะห์วิจารณ์ บอกอัตราต่อรองชัดเจนพร้อมให้ทัศนะ อาจจะได้รับค่าตอบแทนถึงเดือนละ 20,000-30,000 บาท 

หรืออาจจะกล่าวว่า “ความเสี่ยง” แปรผันตาม “ค่าตอบแทน” ก็ว่าได้

อีกเพจหนึ่ง (ขอสงวนชื่อเพจ) ให้ข้อมูลว่า ต้องยอมรับว่าค่าตอบแทนจากเว็บพนันมันเยอะมาก คิดเป็น 2-3 เท่าของการโฆษณาสินค้าปกติเลยทีเดียว

“อย่างผมโปรโมต ‘สีขาว’ (สินค้าทั่วไป) ผมได้ค่าจ้าง 5,000 แต่ถ้าเป็นโฆษณาให้พวก ‘สีเทา’ (เว็บพนัน) ผมได้ 12,000-15,000 มันต่างกันขนาดนั้นเลยล่ะ”

 

ด้วยเหตุนี้จึงมีหลายเพจ (โดยเฉพาะเพจที่มีผู้ติดตามไม่เยอะมาก) ที่ตัดสินใจยอมโปรโมตให้กับเว็บพนันเหล่านั้น แม้จะรู้ว่าเป็นสิ่งที่ไม่ได้ถูกกฎหมายก็ตาม ทั้งนี้เพื่อแลกกับค่าตอบแทนดังกล่าว โดยให้เหตุผลว่าเมื่อเพจยังไม่มีผู้ติดตามมากพอจึงแทบเป็นไปไม่ได้เลยที่สินค้าปกติจะติดต่อเข้ามา ดังนั้นก็ต้องหารายได้ด้วยวิธีนี้

แต่ก็มีอินฟลูเอนเซอร์หลายรายเช่นกันที่บอกปัดข้อเสนอดังกล่าว โดยมองว่าการโฆษณาให้เว็บพนันคือการทำผิดกฎหมาย และตนเองคือผู้รับความเสี่ยงแต่เพียงผู้เดียว เพราะเว็บพนันเหล่านี้ต่างก็เปิดอยู่ที่ต่างประเทศทั้งสิ้น ดังนั้นรายได้มากแค่ไหนก็ไม่มีทางคุ้มค่ากับความเสี่ยงดังกล่าว

แม้เหล่าอินฟลูเอนเซอร์ทั้งหลายจะเลือกเส้นทางแตกต่างกันไปตามการตัดสินใจของแต่ละคน แต่สิ่งหนึ่งที่ทุกคน (เท่าที่เนชั่นออนไลน์ได้พูดคุย) เห็นพ้องต้องกันก็คือ ควรจะมี “การพนันถูกกฎหมาย” ในบ้านเราได้แล้ว

โดยให้เหตุผลว่า ต้องยอมรับความจริงว่าการพนันอยู่คู่กับคนไทยมาช้านาน ทั้งที่เป็นเรื่องผิดกฎหมาย ดังนั้นจะดีกว่าไหมหากจะดึงเรื่องนี้ขึ้นจากใต้ดินมาอยู่บนดิน แล้วควบคุมให้ถูกต้อง เพราะเชื่อว่าน่าจะสร้างรายได้ให้ประเทศได้มาก ดีกว่าที่เงินของคนไทยจะไหลไปเข้ากระเป๋าชาวต่างชาติ หรือแค่บางคน-บางกลุ่ม

ส่วนข้อกังวลว่าการทำให้การพนันถูกกฎหมายจะเป็นการส่งเสริมให้เด็กๆ และเยาวชนหันมาเล่นพนันมากขึ้นนั้น อินฟลูเอนเซอร์หลายรายก็มองว่า ในต่างประเทศก็พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่ามันยังมีกลไกที่สามารถนำมาควบคุมได้ ไม่ว่าจะเป็นการแสดงบัตรประชาชน พาสปอร์ต หรือการลงโทษที่เด็ดขาด ฯลฯ ดังนั้นในประเด็นนี้หากผู้บังคับใช้กฎหมายเอาจริงเอาจังมันก็ไม่น่าเป็นปัญหา

อย่างไรก็ตาม มีไม่น้อยที่ยังไม่เชื่อว่าประเทศไทยจะทำให้การพนันถูกกฎหมายได้สำเร็จ เพราะแต่ละคนต่างเชื่อว่ามันเกี่ยวพันกับเรื่อง “ผลประโยชน์” ที่คนบางคนหรือบางกลุ่มอาจจะต้องเสียไปหากการพนันถูกกฎหมายเกิดขึ้นจริง

"อย่าง กระท่อม, กัญชา ฯลฯ ที่สมัยเราเด็กๆมันเป็นสิ่งผิดกฎหมาย แต่ทุกวันนี้แค่แก้ตรงโน้นนิดตรงนี้หน่อย แป๊บเดียวก็กลายเป็นเรื่องถูกกฎหมายไปแล้ว"

"แล้วทำไมเรื่อง ‘การพนันถูกกฎหมาย’ มันถึงยังเดินหน้าไม่สำเร็จซะทีล่ะ? เหตุผลมันก็มีแค่คำตอบเดียว ก็คือเพราะมันทำให้ผู้มีอำนาจเสียประโยชน์น่ะสิ"