10 มีนาคม 2565 ข่าวช็อกวงการบันเทิงไทยอีกครั้ง เมื่อ สรพงศ์ ชาตรี พระเอกตลอดกาล ศิลปินแห่งชาติ เสียชีวิตด้วยวัย 71 ปี ที่ห้องพักผู้ป่วยโรงพยาบาลบำรุงราษฏร์ หลังรักษาตัว โรคมะเร็งปอด มานานหลายปี
นพ.สมศักดิ์ อรรฆศิลป์ อธิบดีกรมการแพทย์ เปิดเผยว่า มะเร็งปอด เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 2 ของคนไทย โดยในผู้ชาย เสียชีวิตรองจากมะเร็งตับ และเป็นอันดับ 1 ในผู้หญิง ซึ่งการตรวจคัดกรองให้พบโรคมะเร็งปอดในระยะแรกทำได้ยากและมีอัตราการตายสูง
สาเหตุสำคัญที่ทำให้เสี่ยง “มะเร็งปอด” ได้แก่
- 1. การสูบบุหรี่ รวมถึงยามวนต่างๆ เป็นสาเหตุสำคัญที่สุดของโรคมะเร็งปอด ผู้สูบบุหรี่อาจมีโอกาสเป็นมะเร็งปอดมากกว่าผู้ไม่สูบถึง 10 เท่า รวมถึงผู้ที่ไม่ได้สูบบุหรี่เองโดยตรง แต่สูดดมจากบุหรี่ที่ผู้อื่นสูบก็มีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป เพราะในควันบุหรี่มีสารก่อมะเร็งมากกว่า 60 ชนิด
- 2. ได้รับแร่ใยหิน (แอสเบสตอส) โดย แอสเบสตอน เป็นแร่ที่ใช้ในอุตสาหกรรมหลายชนิด เช่น การก่อสร้าง โครงสร้างอาคาร ผ้าเบรค ฉนวนกันความร้อน ผู้เสี่ยงคือผู้ที่อาศัยหรือทำงานอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีแอสเบสตอสปนเบื้อนเป็นเวลานาน อาจใช้เวลา 15-35 ปี ในการทำให้เกิดมะเร็งปอด สำหรับผู้ไม่สูบบุหรี่แต่ทำงานกับฝุ่นแอสเบสตอส อาจเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งปอดมากกว่าคนทั่วไปถึง 5 เท่า
- 3. สาเหตุอื่นๆ มลภาวะเช่น PM 2.5 สารเบนซิน ฟอร์มาลดีฮายด์ เป็นต้น
อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยมะเร็งปอด จำนวนมาก ไม่เคยมีประวัติสูบบุหรี่ หรือ แอสเบสตอส มาก่อน ปัจจุบันยังไม่มีแนวทางการคัดกรองโรคมะเร็งปอดที่มีประสิทธิภาพและคุ้มค่า เมื่อผู้ป่วยมีอาการผิดปกติมักจะเป็นโรคในระยะที่ลุกลามไปแล้ว ทำให้การตรวจพบโรคในระยะแรกทำได้ยากและมีอัตราตายสูง วิธีที่ดีที่สุดในปัจจุบันจึงเป็นการหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงต่างๆ