เส้นทางชีวิตพระอาจารย์ ติช นัท ฮันห์ ผู้สอนการเจริญสติ ไม่ใช่เรื่องซับซ้อน

เปิดความหมายของ :  "ติช นัท ฮันห์"

 

ติช :  ในเวียดนามใช้เรียกพระ มีความหมายว่าเป็นผู้สืบทอดพุทธศาสนา

 

นัท ฮันห์ :  เป็นนามทางธรรมของท่าน มีความหมายว่า การกระทำเพียงหนึ่งเดียว ซึ่งก็คือการ "เจริญสติ"

ชีวิตของเรา..เป็นดั่งงานศิลป์

 

"ถ้าเราเพียงกระทำด้วยความตระหนักรู้และมีศีลธรรมจรรยา ศิลปะของเราจะผลิบาน

และเราไม่จำเป็นต้องพูดคุยถึงงานศิลปะของเราเลย เมื่อเรารู้วิธีดำรงอยู่ในความสงบสุข

เราพบว่าศิลปะเป็นหนทางอันวิเศษในการแบ่งปันความสงบสุขของเรา ความเป็นศิลปะจะแสดงออกในทางใดทางหนึ่ง

แต่การดำรงอยู่นั้นต่างหากคือเนื้อแท้ ดังนั้นเราต้องกลับมาที่ตัวเราเอง และเมื่อเรามีความเบิกบานและสันติสุขในตัวเราเอง การสร้างสรรค์ศิลปะของเราจะเป็นธรรมชาติ และงานศิลปะเหล่านั้นจะมีประโยชน์ต่อชาวโลกในทางที่ดีงาม"

 

"พระอาจารย์ ติช นัท ฮันห์" สิ่งที่ท่านได้ทำ ได้ปฏิบัติถือเป็นต้นแบบ ให้กับเหล่าสาวกและพุทธศาสนิกชนทั่วโลก ไม่ได้มีอะไรที่ซับซ้อนไปกว่าการ การเจริญสติ และ การมีความสุขอยู่กับทุกอริยาบท ไม่ว่าจะล้างจ้าน เรียนหนังสือ หรือจัดทำงานศิลปะอย่างที่เราได้ยกตัวอย่างไปข้างต้น เพราะท่านต้องการจะบอกให้รู้ว่า ชีวิตไม่ใช่การแสวงหาความสุข แต่ความสุขเกิดจากการใช้ชีวิต

 

"ติช นัท ฮันห์" หากอ่านในภาษาเวียดนามอ่านว่า ทิก เญิ้ต หั่ญ

พระอาจารย์ ติช นัท ฮันห์ ท่านเกิดเมื่อวันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2469 ที่จังหวัดกว๋างจิ ในภาคกลางของประเทศเวียดนาม ท่านมีชื่อเดิมว่า เหงียน ซวน เบ๋า เมื่อได้เริ่มรู้จักกับประวัติของพระพุทธเจ้า ท่านจึงได้แจ้งพ่อและแม่ว่าอยากจะเป็นให้ได้ดังนั้น ท่านจึงได้บรรพชาเป็นสามเณรที่ วัดตื่อฮิ้ว เมื่อพ.ศ. 2485 ขณะมีอายุได้ 16 ปี และได้อุปสมบทเป็นพระ ในช่วงเวลาต่อมา

จุดเริ่มต้นการเผยแพร่พุทธศาสนา

ช่วงแรกที่อยู่ในเวียดนาม ท่านได้พยายามฟื้นฟูพระพุทธศาสนาด้วยการเขียนบทความ แต่กลับได้รับการต่อต้านจากผู้นำองค์กรชาวพุทธและรัฐบาลเป็นอย่างมาก

กระทั่งในปี พ.ศ. 2505 ท่านได้รับทุนไปศึกษาศาสนาเปรียบเทียบ ณ มหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน สหรัฐอเมริกา ท่านได้ศึกษาที่นั่นเป็นเวลา 1 ปี แม้จะได้รับทุนจากมหาวิทยาลัยโคลัมเบียต่อ แต่ท่านตัดสินใจเดินทางกลับเวียดนามเพื่อก่อตั้ง รร.ยุวชนรับใช้สังคมผ่านการทำงานด้านความร่วมมือระหว่างพระพุทธศาสนานิกายมหายานและเถรวาทในเวียดนาม ที่นี่ ท่านพยายามสอนแนวคิดเรื่องพระพุทธศาสนา เพื่อฟื้นฟูความเสียหายจากสงคราม รณรงค์ให้แก้ปัญหาที่ต้นเหตุ คือ รณรงค์ให้หยุดการสนับสนุนสงความโดยเฉพาะการแทรกแซงของสหรัฐฯ ท่านพยายามพัฒนาวงการสงฆ์ด้วยการสอนและเขียนในสถาบันพระพุทธศาสนาชั้นสูง จนมาร์ติน ลูเธอร์ คิง จูเนียร์ (Martin Luther King , Jr) เสนอพระอาจารย์ชื่อ  ติช นัท ฮันห์ เข้ารับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ โดยกล่าวว่า

"ข้าพเจ้าไม่รู้จักใครเป็นการส่วนตัวอีกที่จะมีคุณค่าพอสำหรับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ

นอกเหนือไปจากพระผู้มีเมตตาจากเวียดนามผู้นี้"

แต่การรณรงค์เพื่อหยุดการสนับสนุนสงครามของท่านทำให้รัฐบาลเวียดนามที่ถึงแม้จะรวมประเทศได้แล้วก็ตาม ไม่ยอมรับท่าน และปฏิเสธการเข้าประเทศของท่าน ทำให้ท่านต้องลี้ภัยอย่างเป็นทางการที่ประเทศฝรั่งเศส และก่อตั้ง "หมู่บ้านพลัม"  ในปี พ.ศ. 2525

รู้จัก “หมู่บ้านพลัม”

"หมู่บ้านพลัม" เป็นสถานที่ปฏิบัติธรรมของชุมชนสงฆ์ ตั้งอยู่ที่เมืองบอร์โดซ์ ประเทศฝรั่งเศส หมู่บ้านพลัมนี่เองเป็นวถานที่ที่ท่านสร้างหลังจากลี้ภัยอย่างไปยังรฝรั่งเศสเมื่อเวียดนามปฏิเสธการกลับเข้าประเทศ  งานของติช นัท ฮันห์ ได้รับการสานต่อโดนชุมชน "หมู่บ้านพลัมนานาชาติ" ซึ่งเป็นเครือข่ายรากหญ้าระดับโลกที่นักบวชผู้นี้ก่อตั้งขึ้น ปัจจุบันมีชุมชนการปฏิบัติธรรมแห่งหมู่บ้านพลัมกระจายอยู่ในหลายประเทศ อาทิประเทศฝรั่งเศส อเมริกา เยอรมัน ฮ่องกง และล่าสุดที่ประเทศไทยโดยมีนักบวชกว่า 500 รูป จาก 20 ประเทศทั่วโลก และมีกลุ่มปฏิบัติธรรมตามแนวทางหมู่บ้านพลัม หรือ “สังฆะ” เกือบหนึ่งพันกลุ่ม กระจายอยู่ใน 31 ประเทศทั่วโลก

 

ด้วยเหตุดังกล่าว ท่านจึงตัดสินใจลี้ภัยอย่างเป็นทางการในฝรั่งเศส และก่อตั้งหมู่บ้านพลัม ที่มืองบอร์โดซ์ ทางภาคตะวันตกเฉียงใต้ของฝรั่งเศส เป็นชุมชนสงฆ์และสถานปฏิบัติธรรม เผยแพร่หลักคำสอนนิกายเซน และมีการขยายสังฆะหรือชุมชนออกไปอีกมากกว่า 10 ประเทศ รวมทั้งประเทศไทย

 

ในช่วงปี 2557 พระอาจารย์ ติช นัท ฮันห์ มีความเจ็บป่วยเนื่องจากมีเลือดออกในสมอง หลังจากนั้นจึงต้องเฝ้าระวังดูแลอาการอย่างใกล้ชิด เพราะท่านอายุมากแล้ว ในช่วงบั้นปลายชีวิต สุขภาพของหลวงปู่ติช นัท ฮันห์ ทรุดโทรมลงตามวัย รัฐบาลเวียดนามอนุญาตให้ท่านเดินทางกลับประเทศได้ และจำพรรษาอยู่ที่อยู่ที่วัดตื่อเฮี้ยว จนกระทั่งวาระสุดท้ายก่อนที่จะมรณภาพลงอย่างสงบในเวลาเที่ยงคืนของวันเสาร์ที่ 22 มกราคม 2565 ที่ผ่านมา

ผลงานเขียน ของท่านมีมากมายหลายเล่ม เน้นการมีสติ รู้ ตื่น อยู่กับปัจจุบัน เล่มที่มีชื่อเสียงกลายเป็นหนังสือธรรมะชื่อดังระดับโลก และมีการแปลออกมาหลายภาษา ได้แก่

ปาฏิหาริย์แห่งการตื่นอยู่เสมอ

สันติภาพทุกย่างก้าว

ปัจจุบันเป็นเวลาประเสริฐสุด

ศานติในเรือนใจ

เดิน วิถีแห่งสติ [Walking Meditation]

ดวงตะวัน ดวงใจฉัน

ทางกลับคือการเดินทางต่อ

กุญแจเซน

สายน้ำแห่งความกรุณา

วิถีแห่งบัวบาน

คือเมฆสีขาว ทางก้าวเก่าแก่ วรรณกรรมพุทธประวัติในทัศนะใหม่ เล่ม 1-2 / Old Path White Clouds : Walking in the Footsteps of the Buddha

ความเคลื่อนไหวล่าสุดทาง เว็บไซต์อัลจาซีรา ได้ยกย่องพระอาจารย์ ติช นัท ฮันห์ ในฐานะเป็นทั้งกวีและนักเคลื่อนไหวเพื่อสันติภาพ ซึ่งได้ลี้ภัยทางการเมืองจากประเทศเวียดนาม บ้านเกิด มาใช้ชีวิตในต่างแดนเกือบ 40 ปี หลังจากติช นัท ฮันห์ ได้รณรงค์เรียกร้องให้ยุติสงครามในเวียดนาม แต่ต่อมา ติช นัท ฮันห์ คือ ภิกษุในพุทธศาสนา ที่มีอิทธิพลอย่างมากเป็นลำดับที่สอง รองจากองค์ดาไลลามะ ผู้นำจิตวิญญาณแห่งทิเบต