พรปีใหม่ พรจากคนบนฟ้า พรจากในหลวงรัชกาลที่ ๙

ขออนุญาตนำบทความเชิงสารคดีเทิดพระเกียรติมาฝากกัน ในช่วงเทศกาลปีใหม่ 2566 ในวันนี้ อัญเชิญประวัติ ที่มา และเนื้อหาบทเพลงพระราชนิพนธ์ใน พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ที่ทรงพระราชนิพนธ์ไว้ และถือเป็นบทเพลงแห่งความสุขของมหาชนชาวสยามมาโดยตลอด

 

“ สวัสดีวันปีใหม่พา ให้บรรดาเราท่านรื่นรมย์
ฤกษ์ยามดีเปรมปรีดิ์ชื่นชม ต่างสุขสมนิยมยินดี
ข้าวิงวอนขอพรจากฟ้า ให้บรรดาปวงท่านสุขศรี
โปรดประทานพรโดยปรานี ให้ชาวไทยล้วนมีโชคชัย
ให้บรรดาปวงท่านสุขสันต์ ทุกวันทุกคืนชื่นชมให้สมฤทัย
ให้รุ่งเรืองในวันปีใหม่ ผองชาวไทยจงสวัสดี
ตลอดปีจงมีสุขใจ ตลอดไปนับแต่บัดนี้
ให้สิ้นทุกข์สุขเกษมเปรมปรีดิ์ สวัสดีวันปีใหม่เทอญ.
..

“ข้า” ในที่นี้ คือ ข้าพเจ้า สรรพนามบุรุษที่ 1 ที่ครั้งนั้น คือ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ทรงใช้แทนพระองค์ ในพระราชดำรัส อย่างเป็นทางการ เมื่อย่างเข้าสู่ช่วงรอยต่อของศักราชเก่า และศักราชใหม่ของทุกปี เพลง พรปีใหม่ ที่ขึ้นต้นด้วย “สวัสดี วันปีใหม่ พา...........” ดังขึ้นทุกหนแห่ง เป็นสัญญาณว่า ปีเก่ากำลังจะผ่านพ้นไป ปีใหม่กำลังย่างกรายมาถึง เป็นเสียงที่สื่อถึงความรัก ความห่วงใย ความหวังดี จากในหลวงรัชกาลที่ ๙ ที่มีต่อพสกนิกรชาวไทยทุกหมู่เหล่า

ทรงวิงวอนขอพรจากฟ้า ให้ชาวไทยมาทุกปีๆ ต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน ระยะกว่า 70 ปีทีเดียว

 

 

เพลงพรปีใหม่ เป็นเพลงพระราชนิพนธ์ลำดับที่ 13 ใน พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระราชนิพนธ์ขึ้นในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2494 เมื่อเสด็จนิวัตพระนครและประทับ ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน พระราชวังดุสิต
 

พระปรีชาสามารถของพระองค์ท่านในด้านดนตรี เป็นที่ประจักษ์ต่อชาวไทย และชาวโลก ทรงศึกษาการดนตรีตั้งแต่ยังเยาว์วัย ทรงเครื่องดนตรีได้หลายชนิด และทรงแต่งเพลงได้
 

ย้อนไปเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2503 มีพระราชดำรัสแก่นักข่าวอเมริกัน ในรายการเสียงแห่งวิทยุอเมริกา ตอนหนึ่ง ว่า
 

“ดนตรีเป็นส่วนหนึ่งของข้าพเจ้า จะเป็นแจ๊ซหรือไม่ใช่แจ๊ซก็ตาม ดนตรีล้วนอยู่ในตัวทุกคน เป็นส่วนที่ยิ่งใหญ่ในชีวิตคนเรา สำหรับข้าพเจ้า ดนตรีคือสิ่งประณีตงดงาม และทุกคนควรนิยมในคุณค่าของดนตรีทุกประเภท เพราะว่าดนตรีแต่ละประเภทต่างก็มีความเหมาะสมตามแต่โอกาส และอารมณ์ต่างกันออกไป”
 

ในโอกาสส่งท้ายปีเก่า ต้อนรับปีใหม่ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงมีพระราชประสงค์ที่จะพระราชทานพรปีใหม่แก่บรรดาพสกนิกรชาวไทย จึงได้ทรงพระราชนิพนธ์ทำนองเพลง พรปีใหม่ขึ้น โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ จักรพันธุ์ นิพนธ์คำร้องเป็นคำอวยพรปีใหม่ แล้วพระราชทานแก่วงดนตรี 2 วง คือ วงดนตรีนิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นำออกบรรเลง ณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และวงดนตรีสุนทราภรณ์ นำออกบรรเลง ณ ศาลาเฉลิมไทย ในวันปีใหม่ วันอังคารที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2495

พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ จักรพันธุ์ ทรงนิพนธ์เนื้อร้องเป็นคำประพันธ์ 4 บท ที่ใช้คำง่ายๆ แต่ไพเราะและสื่อความหมายได้ชัดเจน ดังเช่นในที่นี้สรรพนามบุรุษที่ 1 คือ “ข้า” หมายถึง “ข้าฯ” หรือ “ข้าพเจ้า” อันเป็นสรรพนามที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงใช้แทนพระองค์ในทุกคราวที่มีพระราชดำรัส หรือพระบรมราโชวาทต่อปวงชนชาวไทย

โน้ตเพลงพระราชนิพนธ์พรปีใหม่ มีลักษณะไล่ขึ้นลงเหมือนลูกคลื่น ล้อรับกันทั้งท่อน แต่เพื่อมิให้ราบเรียบจนเกินไป ในห้องที่ 4 ต่อห้องที่ 5 จะมีการเน้นเสียง ซึ่งมีผลต่อเนื้อร้องด้วย ดังในวรรค “ให้บรรดาเราท่านรื่นรมย์” ตรงตำแหน่งคำว่า “รื่นรมย์” มีการเน้นเสียงที่ต่อเนื่องให้ลากสูงขึ้นอีก 3 เสียง ซึ่งนอกจากจะทำให้ทำนองเพลงไพเราะแล้ว ยังทำให้เสียงคำว่า “รื่นรมย์” สื่ออารมณ์ของความสุขได้มากยิ่งขึ้น เช่นเดียวกับสรรพนามบุรุษที่ 2 พหูพจน์คือ “ปวงท่าน” ซึ่งมักทรงใช้กับปวงชนชาวไทยเสมอ วลีที่สนับสนุนให้ชัดก็คือ “ผองชาวไทย” ซึ่งครอบคลุมปวงประชาของพระองค์

ทำนอง เนื้อเพลงที่ไพเราะเรียบง่ายของเพลง พรปีใหม่ สื่อความหมายที่หนักแน่นถึงสายใยแห่งความรักและความห่วงใยของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ที่มีต่อพสกนิกรไทยทั้งมวล เป็นความแนบแน่นระหว่างพระราชากับราษฎร

เมื่อก่อน เพลงพรปีใหม่  คือ เพลงพระราชนิพน์เพลงหนึ่ง

..

บัดนี้ เมื่อพระองค์ท่านไม่อยู่แล้ว เสียงเพลงพรปีใหม่ที่ดังขึ้นอีกครั้งในประเทศไทยหรือ ณที่ใดที่หนึ่งบนโลกใบนี้ บอกเราว่า

พระองค์ท่านยังอยู่ ท่านมาแล้ว นำซึ่งพรจากฟ้า..ให้บรรดาเราท่านรื่นรมย์ ในปีใหม่(ทุกปี)ที่กำลังจะเดินทางมาถึง

 

น้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้