เนชั่นทีวี

ข่าว

ชาวนาแลกหว่านข้าวตามพิธีโบราณ

09 พ.ค. 2564

ชาวนาแลกหว่านข้าวตามพิธีโบราณ

พิจิตร - แม่เฒ่าชาวพิจิตร วัย 90 ปี ทำพิธีแลกหว่านข้าวในแบบฉบับของตนเอง ตามพิธีโบราณที่สืบทอดกันมา เชื่อจะทำให้ข้าวปลอดภัยจากโรคและแมลงต่างๆ แถมได้ผลผลิตจำนวนมาก

เสียงสวดเพื่อเรียกให้เทวดาฟ้าดิน เจ้าที่เจ้าทางที่นางยม ชูฉ่ำ วัย 90 ปี ชาวนาในตำบลป่ามะคาบ อำเภอเมือง จังหวัดพิจิตร สวดเพื่อทำพิธีแลกหว่านข้าวที่สืบทอดกันมาตั้งแต่โบราณ เป็นการแลกหว่านข้าว ก่อนที่จะเริ่มต้นการทำนาปี ซึ่งทำได้เพียงปีละครั้ง ตามแบบฉบับของชาวบ้านที่ไม่มีพิธีรีตองมากนัก แต่คงไว้ซึ่งความเป็นประเพณีดั้งเดิมของชาวนา ที่จะต้องทำการแลกหว่านข้าว ก่อนที่จะเริ่มต้นในฤดูกาลทำนา 


ชาวนาแลกหว่านข้าวตามพิธีโบราณ




โดยการแลกหว่านข้าวของชาวนาแบบพื้นบ้านนี้ นางยมจะเริ่มต้นด้วยการสร้างศาลเพียงตาง่ายๆด้วยไม้ไผ่ หลังจากนั้น จะนำอาหารคาวหวาน หลากหลายชนิด แต่ต้องมีให้ครบ 9 อย่าง พร้อมด้วยสุรา มาวางพร้อมทำการสวดมนต์และเรียกเหล่าเทวดา ที่รักษาที่นามารับอาหาร โดยนางยม เชื่อว่าเทวดาที่รักษาที่นา มีชื่อว่า ตาพาลี และยายพาลา ตามคำบอกเล่าที่สืบทอดกันมา โดยเมื่อทำการถวายอาหารกับเทวดา จนเสร็จสิ้น ชาวนาจะใช้จอบสับดินในบริเวณนั้น และทำการหว่านเมล็ดข้าวพันธ์ ลงไป บนผืนนาที่จะเริ่มทำนาในฤดูนี้

ชาวนาแลกหว่านข้าวตามพิธีโบราณ

นางยม ชูฉ่ำ บอกว่า การแลกหว่านข้าวแบบนี้ได้สืบทอดกันมาแต่โบราณ ตั้งแต่ตนเองเริ่มทำนาก็เห็นพ่อกับแม่ทำ ตนเองจึงได้จดจำและสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน โดยเชื่อว่าแลกนำอาหารมาถวายเทวดาที่รักษาที่ดิน และการแลกหว่านข้าว จะช่วยให้นาของตนเอง ปลอดภัยจากน้ำท่วม โรค และศัตรูพืช ซึ่งการทำแบบนี้ ตั้งแต่เริ่มทำนามา ตนเองไม่เคยขาดทุน จากการทำนาสักครั้งเดียว แม้น้ำจะท่วมยอดข้าวจนเกือบมิด แต่เมื่อน้ำลงไป ข้าวก็ขึ้นเต็มนาเหมือนเดิม



ชาวนาแลกหว่านข้าวตามพิธีโบราณ



นางยม บอกอีกว่า สิ่งที่ขาดไม่ได้ ในการทำพิธีแลกหว่านข้าว คือต้องใช้เงินจำนวนหนึ่ง เท่าไหร่ก็ได้เป็นเหรียญ โยนไว้ในนาด้วย เพื่อเป็นการจ่ายค่าเช่าที่นา ให้กับเทวดา คือตาพาลี กับยายพาลา ที่คอยรักษานาไว้ให้เป็นอย่างดีด้วย

ชาวนาแลกหว่านข้าวตามพิธีโบราณ