สืบชะตาแม่น้ำชีอ่านแถลงการณ์กลางน้ำหยุดผันน้ำโขง

14 มกราคม 2564 เวลา 12.00 น. ตัวแทนเครือข่ายชาวบ้านลุ่มน้ำชีตอนล่าง จังหวัดร้อยเอ็ด จังหวัดยโสธร ร่วมกันจัดกิจกรรม สืบชะตาแม่น้ำชี พร้อมอ่านแถลงการณ์กลางแม่น้ำชี ซึ่งมีผืนป้ายขนาดใหญ่ขึงโดยมีเนื้อหา "จี้รัฐเร่งแก้ไขปัญหาเขื่อนลุ่มน้ำชีตอนล่าง หยุดผันน้ำโขง เลย ชี มูล คืนอำนาจการจัดการน้ำ รัฐอย่ารวมศูนย์" ณ บริเวณสะพานข้ามแม่น้ำชี บ้านอีโก่ม ตำบลเทอดไทย อำเภอทุ่งเขาหลวง จังหวัดร้อยเอ็ด

 
 โดยนายจันทรา จันทาทอง อายุ 46 ปี กรรมการเครือข่ายชาวบ้านลุ่มน้ำชีตอนล่าง ได้อ่านแถลงการณ์โดยมีเนื้อหาระบุว่า ปัญหาของเครือข่ายชาวบ้านลุ่มน้ำชีตอนล่างที่ได้รับผลกระทบจากนโยบายโครงการโขง ชี มูล เดิม นั้น ได้ทำให้เครือข่ายชาวบ้านลุ่มน้ำชีตอนล่างต้องลุกขึ้นมาเรียกร้องสิทธิเพื่อให้รัฐบาลแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นเป็นระยะเวลากว่า 11 ปีแล้ว โดยเฉพาะเขื่อนร้อยเอ็ด เขื่อนยโสธร-พนมไพร ที่ปัจจุบันยังอยู่ในกระบวนการแก้ไขปัญหาแต่ยังไม่เป็นรูปธรรมที่ชัดเจน

ในขณะที่หน่วยงานรัฐโดยเฉพาะสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ และคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาแนวทางการบริหารจัดการน้ำลุ่มน้ำทั้งระบบ โดยเฉพาะประเด็นที่เกี่ยวข้องการบริหารจัดการน้ำและแนวทางการพัฒนาแหล่งน้ำในพื้นที่กลุ่มลุ่มน้ำโขง เลย ชี มูล สงคราม ซึ่งเป็นประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการจะดำเนินการพัฒนาแหล่งน้ำทั้งขนาดเล็กและขนาดใหญ่ อย่างเช่นการผันน้ำ โขง เลย ชี มูล และการขุดลอกแหล่งน้ำ

ทางเครือข่ายชาวบ้านลุ่มน้ำชีตอนล่าง มองว่าการดำเนินการของสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติและคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาแนวทางการบริหารจัดการน้ำลุ่มน้ำทั้งระบบนั้นไม่ได้ศึกษาหรือหาแนวทางในการแก้ไขปัญหาของชาวบ้านอย่างจริงจังแต่เป็นการเพิ่มช่องทางในการสร้างโครงการพัฒนาแหล่งน้ำมากกว่า ในขณะที่ปัญหาโขง ชี มูล เดิมก็ยังแก้ไขไม่เสร็จแต่กลับจะมีแผนพัฒนาแหล่งน้ำขนาดใหญ่โดยการจะสร้างเขื่อนเพิ่มอีกโดยการผันน้ำโขง เลย ชี มูล ฉะนั้นบทเรียนการจัดการน้ำที่ผ่านมาและการต่อสู้ของคนในลุ่มชีสะท้อนให้เห็นแล้วว่าการจัดการน้ำขนาดใหญ่โดยการสร้างเขื่อนกั้นแม่น้ำนั้นไม่ใช่คำตอบการแก้ไขปัญหาแต่เป็นการสร้างปัญหาเพิ่ม และโครงการโขง ชี มูน คือ การสร้างเขื่อนนั้นไม่ใช่คำตอบสำหรับการแก้ปัญหาน้ำท่วมและภัยแล้ง ในทางกลับกันโครงการเหล่านี้กลับสร้างผลกระทบตามมา ไม่คุ้มค่ากับการลงทุน แต่เรากลับพบว่าการจัดการน้ำในรูปแบบแหล่งน้ำขนาดเล็กระดับชุมชนท้องถิ่น จะเป็นทางออกของการแก้ไขปัญหาที่สอดคล้องกับระบบนิเวศน์และวิถีวัฒนธรรมท้องถิ่นมากกว่า

ดังนั้นทางเครือข่ายชาวบ้านลุ่มน้ำชีตอนล่าง จึงมีข้อเสนอต่อสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติและคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาแนวทางการบริหารจัดการน้ำลุ่มน้ำทั้งระบบดังนี้ คือ หยุดสร้างวาทกรรมผ่านโครงการผันน้ำโขง เลย ชี มูล ที่ไม่ได้แก้ไขปัญหาน้ำท่วมและน้ำแล้ง และให้ยุติการผลักดันการสร้างเขื่อนขนาดใหญ่และการผันน้ำ โขง เลย ชี มูลและโครงการอื่น ๆ ทันที เพราะจะเกิดผลกระทบมากมายและไม่มีความคุ้มค่า นอกจากจะสร้างผลประโยชน์และสร้างกำไรให้กับธุรกิจสร้างเขื่อน แล้วผลักภาระผลกระทบให้ชุมชนท้องถิ่น เร่งดำเนินการแก้ไขปัญหากรณีเขื่อนที่สร้างเสร็จแล้วในโครงการ โขง ชี มูล เดิมให้แล้วเสร็จ จัดให้มีการศึกษาผลกระทบทางระบบนิเวศและสิ่งแวดล้อมอย่างจริงจัง โดยให้ชาวบ้านเข้าไปมีส่วนร่วม

ด้านนายสิริศักดิ์ สะดวก ที่ปรึกษากลุ่มชาวบ้าน กล่าวว่า การอ่านแถลงการณ์ครั้งนี้เป็นการแสดงจุดยืนของชาวบ้านในการเคลื่อนไหวต่อต้านโครงการโขง เลย ชี มูล สงคราม และไม่ต้องการให้มีการสร้างเขื่อนในพื้นที่ เพราะเขื่อนไม่ใช่คำตอบในการแก้ปัญหา น้ำท่วม น้ำแล้ง แต่ควรเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหา มากกว่าจะให้รัฐเป็นคนกำหนดเองทั้งหมด.