ประวัติบ้านพิษณุโลกกับบทบาทการเมืองไทยสู่เรือนพักนายกฯ

1 ธันวาคม 2563 ทีมข่าวเนชั่นทีวี ได้ข้อมูลจากเจ้าหน้าที่ว่า ขณะนี้บ้านพิษณุโลก อยู่ระหว่างการประบปรุงซ่อมแซมจริง ตามที่ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และรมว.กลาโหม ให้สัมภาษณ์วานนี้ (30พ.ย.) แต่ไม่อนุญาตให้บันทึกภาพด้านใน

สำหรับประวัติบ้านพิษณุโลก ชื่อเดิม คือ บ้านบรรทมสินธุ์ เป็นบ้านพักประจำตำแหน่งนายกรัฐมนตรี และเรือนรับรองแขกสำคัญของรัฐบาลไทย ซึ่งมีเนื้อที่ 25 ไร่ 3 งาน โดยตั้งอยู่บริเวณถนนพิษณุโลก เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร

โดยบ้านหลังนี้ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ได้ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ปลูกสร้างด้วยพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ในปี 2465 บนที่ดินประมาณ 50 ไร่ในอำเภอดุสิต จ.พระนคร ที่มี มาริโอ ตามานโญ สถาปนิกชาวอิตาลี เป็นผู้ออกแบบและควบคุมการก่อสร้างเมื่อสร้างเสร็จทรงพระราชทานให้กับพระยาอนิรุทธเทวา อธิบดีกรมมหาดเล็ก และผู้บัญชาการกรมมหรสพ ซึ่งเป็นมหาดเล็กส่วนพระองค์

ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ตระกูลอนิรุทธเทวา ได้รับผลกระทบจากเศรษฐกิจตกต่ำ พระยาอนิรุทธเทวาจึงได้ทูลเกล้าฯ ถวายบ้านบรรทมสินธุ์เพื่อให้เป็นราชสมบัติ เนื่องจากเกินกำลังที่จะบำรุงรักษาได้ แต่ได้รับการปฏิเสธ พระยาอนิรุทธเทวาและครอบครัวได้ย้ายออกไปอยู่จ.นนทบุรี

ต่อมาระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง คณะรัฐบาลของ จอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้ใช้บ้านบ้านบรรทมสินธุ์ เป็นที่รับรองนายพลฮิเดกิ โทโจ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ในการร่วมรบกับญี่ปุ่น และได้ติดต่อพระยาอนิรุทธเทวา เพื่อขอซื้อหรือเช่าบ้านหลังนี้ เพื่อไม่ให้ญี่ปุ่นซื้อไปเป็นสถานทูต เนื่องจากบ้านนี้ตั้งอยู่ใกล้กับกองพันทหารราบที่ 3 ซึ่งเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญ

โดยพระยาอนิรุทธเทวา ได้ตกลงแบ่งขายที่ดินและตึกจำนวน 25 ไร่ ในราคา 5 แสนบาท เมื่อวันที่ 19 มิ.ย. 2485 รัฐบาลได้ใช้บ้านบรรทมสินธุ์เป็นที่ทำการของ "กรมประสานงานไทย-ญี่ปุ่น" สำหรับการประสานงานระหว่างสองประเทศและเปลี่ยนชื่อเป็น "บ้านไทย-พันธมิตร"

เมื่อญี่ปุ่นแพ้สงคราม "บ้านไทย-พันธมิตร" ได้เปลี่ยนชื่อเป็น "บ้านสันติภาพ" เพื่อลบภาพพจน์ในการเข้าร่วมสงคราม และต่อมาในปี 2496 จอมพล ป. พิบูลสงครามได้เปลี่ยนชื่อเป็น "บ้านพิษณุโลก" เพราะบ้านหลังนี้ตั้งอยู่บนถนนพิษณุโลก

รัฐบาลยุคต่อมาได้ปรับปรุงบ้านพิษณุโลก เพื่อใช้เป็นบ้านพักประจำตำแหน่งนายกรัฐมนตรี มาตั้งแต่สมัย พล.อ.เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ ในปี 2522 แล้วเสร็จในรัฐบาล พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ ในปี 2524 โดยพล.อ.เปรม ได้ย้ายเข้าไปพัก เพียง 2 วัน แต่บางกระเเส ก็ว่าอยู่ได้ 7 วัน แล้วย้ายออกไปพักที่บ้านพักเดิม คือ บ้านสี่เสาเทเวศร์

ในยุค พล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ เป็นนายกรัฐมนตรี ก็ได้มีการใช้บ้านหลังนี้ เป็นที่ทำการของคณะที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี โดยเรียกกันติดปากสื่อมวลชนว่า "ที่ปรึกษาบ้านพิษณุโลก" แต่ไม่ได้มีการใช้เป็นที่พัก

สมัยของ นายอานันท์ ปันยารชุน ก็แสดงเจตจำนงชัดเจนว่าจะไม่เข้าไปอยู่ ส่วนยุค นายบรรหาร ศิลปอาชา ก็ไม่ได้ใช้ประโยชน์อะไร จนมาถึง พล.อ.ชวลิต ยงใจยุทธ มีรายงานว่าใช้งบประมาณกว่า 8 ล้านบาท ในการบูรณะซ่อมแซม และยังใช้เป็นสถานที่ประชุมลับ เพื่อเปลี่ยนแปลงค่าเงินบาทด้วย

จากนั้นยุคนายชวน หลีกภัย ดำรงตำแหน่งนายกฯ ซึ่งเป็นคนสุดท้ายที่เข้าพักบ้านพิษณุโลกหลังนี้ และอยู่ได้นานทั้ง 2 สมัยการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี พอเข้าสู่ยุคนายทักษิณ ชินวัตร เข้าเป็นนายกฯ บ้านหลังนี้ถูกใช้รับรองแขกต่างชาติ และมีการแวะเวียนของบุคคลกลุ่มต่างๆ เข้ามาหา

ต่อมายุคของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ (คมช.) บ้านหลังนี้ก็ไม่ค่อยถูกใช้งาน เพราะมีการประชุมในค่ายทหารแทน ส่วนนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ไม่ค่อยมีเวลาใช้ เนื่องจากปัญหาม็อบรุมเร้า ขณะที่ น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกฯ ใช้เป็นเพียงที่รับรองแขกจากต่างประเทศ สุดท้ายมาถึงคิวคณะรักษาความสงบแห่งชาติ หรือ คสช. ของ พล.อ.ประยุทธ์ ก็ไม่ค่อยได้ใช้ เนื่องจากกำลังซ่อมแซมอยู่

ส่วนเรื่องร่ำลือถึงความอาถรรพ์ของบ้านพิษณุโลก จนเป็นเหตุให้ พล.อ.เปรม พักได้เพียง 2 วันก็ย้ายออกไปนั้น แต่เมื่อสื่อมวลชนไปสัมภาษณ์ พล.อ.เฟื่องเฉลย อนิรุทธเทวา ซึ่งเป็นทายาทของพระยาอนิรุทธเทวา ที่เคยพักอาศัยอยู่ในบ้านหลังนี้เมื่อสมัยเด็ก ก็ได้รับการยืนยันว่า ไม่เคยได้ยินเกี่ยวกับเรื่องอาถรรพ์แต่อย่างใด เพราะตนอาศัยอยู่มาตั้งแต่เด็กจนหนุ่ม จนกระทั่งรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ซื้อบ้านหลังนี้ไป

ทั้งนี้ แต่กิตติศัพท์เรื่องความอาถรรพ์นี้ ก็ได้รับการตอกย้ำ จนไม่มีนายกฯ คนใดย้ายเข้าไปพักอย่างเป็นทางการ แม้แต่ พล.อ.ชาติชาย ที่ใช้บ้านหลังนี้เป็นที่รับแขกเท่านั้น มีเพียงนายชวน ที่มาอยู่ เพราะบ้านพักในซอยหมอเหล็งค่อนข้างเล็กและคับแคบ โดยใช้โซฟาในห้องทำงาน ซึ่งอยู่ด้านหน้าห้องนอนเป็นที่นอน ไม่ได้มีการใช้เตียงนอนภายในห้องนอนของบ้านแต่อย่างใด เพื่อเป็นการให้เกียรติเจ้าของบ้าน

นอกจากนี้ บ้านพิษณุโลกยังเคยใช้เป็นฉากของภาพยนตร์ "บ้านทรายทอง" ที่กำกับการแสดงโดย รุจน์ รณภพ ดาราแสดงนำ คือ พอเจตน์ แก่นเพชร เป็นชายกลาง และ จารุณี สุขสวัสดิ์ เป็น พจมาน สว่างวงศ์ ถือเป็นภาพยนตร์ที่ประสบความสำเร็จอย่างยิ่ง ในยุคสมัยนั้น ทำให้บ้านพิษณุโลกเป็นที่รู้จักต่อสาธารณะมากกว่าเดิม