เดินหน้าพัฒนาชลประทานท้ายเขื่อนรัชชประภา

16 พฤศจิกายน 2563  นายเฉลิมเกียรติ คงวิเชียรวัฒน์ รองอธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า จังหวัดสุราษฎร์ธานี ประสบปัญหาภัยแล้งจากฝนทิ้งช่วงเป็นประจำ โดยเฉพาะส่วนท้ายเขื่อนรัชชประภาที่ไม่มีระบบการกระจายน้ำเพื่อนำมาใช้ประโยชน์ในช่วงฤดูแล้ง ทำให้เกษตรกรบริเวณท้ายน้ำของอ่างเก็บน้ำ ได้แก่ ตำบลเขาพัง ตำบลพระแสง ตำบลพรุไทย ไม่สามารถนำน้ำจากเขื่อนรัชชประภาไปใช้ประโยชน์ได้               เนื่องจากไม่มีระบบชลประทาน ทำให้ปริมาณน้ำที่ปล่อยออกจากเขื่อนประมาณ 2,000-3,000 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปีไหลลงสู่ทะเล กรมฯ จึงจะดำเนินโครงการพัฒนาระบบชลประทานบริเวณพื้นที่ท้ายเขื่อนรัชชประภา จังหวัดสุราษฎร์ธานี เพื่อเป็นการต่อยอดโครงการพัฒนาที่ได้ดำเนินการแล้ว ให้มีการใช้ประโยชน์จากน้ำอย่างจริงจังจนถึงเกษตรกรระดับรากหญ้า  
  โดยจากการศึกษาโครงการพัฒนาและปรับปรุงแหล่งน้ำที่อยู่ในแผนพัฒนาของหน่วยงานในเขตพื้นที่ลุ่มน้ำตาปี  มีผลต่อการป้องกันและบรรเทาอุทกภัย ซึ่งตามแผนงานยุทธศาสตร์การบริหารจัดการน้ำแบบบูรณาการลุ่มน้ำตาปี ตามแผนงานรายจ่ายระยะปานกลาง (MTEF) ร่วมกับที่เสนอเพิ่มเติมโดยกลุ่มบริษัทที่ปรึกษา มีจำนวน 76 โครงการ เป็นจำนวนเงินรวมกันทั้งสิ้นประมาณ 9,809.162 ล้านบาท กรมฯ ได้จัดลำดับความสำคัญของโครงการเพื่อนำไปศึกษาความเหมาะสมและประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม จึงสรุปได้ว่า โครงการพัฒนาระบบชลประทานบริเวณพื้นที่ท้ายเขื่อนรัชชประภา (สถานีสูบน้ำคลองแสงพร้อมระบบส่งน้ำ) และโครงการเพิ่มประสิทธิภาพการส่งน้ำ โครงการพัฒนาลุ่มน้ำตาปี-พุมดวง มีความเหมาะสมที่จะนำไปศึกษาต่อไป
 

 นายเฉลิมเกียรติ กล่าวต่อว่า โครงการการพัฒนาลุ่มน้ำตาปี-พุมดวง จะส่งผลต่อการเพิ่มประสิทธิภาพในการส่งน้ำจากการก่อสร้างอาคารทดน้ำในคลองพุมดวง เป็นรูปแบบฝายทดน้ำแบบบานพับได้พร้อมสะพานคอนกรีต กว้าง 8.00 เมตร ตั้งอยู่ใกล้กับสถานีสูบน้ำ ในเขตบ้านหนองเตียน ตำบลบางงอน ห่างจากสถานีสูบน้ำมาทางด้านท้ายน้ำ 2,685 เมตร

โดยตำแหน่งดังกล่าวมีระยะทางระหว่างตลิ่งซ้าย-ขวา ประมาณ 140 เมตร ระดับท้องคลอง -1.50 ม.(รทก.) เนื่องจากในช่วงฤดูน้ำหลากปริมาณน้ำหลากในคลองพุมดวงมีปริมาณมาก ซึ่งฝายทดน้ำแบบบานพับได้ก็จะพับตัวลงขนานกับลำน้ำไม่กีดขวางลำน้ำเหมือนกับฝายคอนกรีตเสริมเหล็ก ทำให้สภาพการไหลยังคงเดิม   นอกจากนี้ จะมีการสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่งคลองพุมดวงช่วงตั้งแต่บริเวณที่ตั้งอาคารทดน้ำถึงสถานีสูบน้ำ รวมความยาวทั้งสิ้นประมาณ 1.77 กิโลเมตร ตามข้อเสนอของประชาชน โดยกำหนดรูปแบบเขื่อนป้องกันตลิ่ง เป็นชนิดแบบมีเสาเข็มและแบบลาดเอียง ตามความเหมาะสมกับสภาพภูมิประเทศและสภาพธรณีวิทยาของตลิ่ง กรมชลประทานคาดว่ามีพื้นที่รับประโยชน์ประมาณ 113,000 ไร่ และพื้นที่ชลประทาน ประมาณ 74,000 ไร่ ครอบคลุม อำเภอพุนพิน และอำเภอท่าฉาง จังหวัดสุราษฎร์ธานี ในขณะเดียวกัน ช่วงฤดูน้ำหลากปริมาณน้ำหลากในคลองพุมดวงมีปริมาณมาก  ซึ่งฝายทดน้ำแบบบานพับได้ก็จะพับตัวลงขนานกับลำน้ำไม่กีดขวางลำน้ำ ทำให้สภาพการไหลยังคงเดิม   

"การพัฒนาโครงการอาจส่งผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติและคุณภาพสิ่งแวดล้อมในด้านต่างๆ ทั้งทางตรงและทางอ้อม ด้วยเหตุนี้กรมฯ จึงให้มีการจัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม เพื่อกำหนดมาตรการที่เหมาะสม ทั้งในระยะก่อสร้างและระยะดำเนินการ โดยพบว่าตะกอนดินที่เกิดจากการก่อสร้าง อาจส่งผลต่อคุณภาพของน้ำและสัตว์น้ำ กิจกรรมก่อสร้าง อาจสร้างความเดือดร้อนให้กับชุมชนใกล้เคียง และประชาชนบางส่วนอาจสูญเสียที่ดิน เพื่อใช้ในโครงการ" 
อย่างไรก็ดี กรมฯ จะใช้มาตรการเพื่อลดผลกระทบที่สำคัญ อาทิ วางแผนขุดเปิดหน้าดินส่วนใหญ่ ให้เสร็จก่อนฤดูฝน มีช่องทางรับเรื่องร้องเรียน และแก้ไขปัญหาให้เร็วที่สุด และดำเนินการจ่ายค่าชดเชยที่ดินและทรัพย์สินให้แล้วเสร็จก่อนก่อสร้าง นอกจากนี้กรมยังมีการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนด้วย  นายเฉลิมเกียรติ กล่าว  รองอธิบดีกรมชลประทาน กล่าวเพิ่มเติมว่า ในส่วนของโครงการพัฒนาระบบชลประทานบริเวณพื้นที่ท้ายเขื่อนรัชชประภา (สถานีสูบน้ำคลองแสงพร้อมระบบส่งน้ำ) ลักษณะโครงการประกอบด้วย อาคารทดน้ำคลองแสง สถานีสูบน้ำคลองแสง และระบบส่งน้ำชลประทาน                   โดยลักษณะอาคารทดน้ำในคลองแสงเป็นชนิดฝายทดน้ำแบบคอนกรีตเสริมเหล็ก อยู่บริเวณด้านท้ายน้ำของเขื่อนรัชชประภา ระยะทางตามลำน้ำคลองแสงประมาณ 6,300 เมตร อยู่ในเขตบ้านหน้าเขา ตำบลเขาพัง อำเภอบ้านตาขุน จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยตำแหน่งดังกล่าวมีระยะทางระหว่างตลิ่งซ้าย-ขวา ประมาณ 93 เมตร ระดับท้องคลอง +4.70 ม.(รทก.) 
  ส่วนสถานีสูบน้ำคลองแสง ตำแหน่งที่ตั้งจะอยู่ทางฝั่งซ้ายของลำน้ำเหนืออาคารทดน้ำคลองแสง ประมาณ 280 เมตร อยู่ในเขตหน้าบ้านเขา ตำบลเขาพัง อำเภอบ้านตาขุน จังหวัดสุราษฎร์ธานี ซึ่งจะทำหน้าที่สูบน้ำจากคลองแสงโดยส่งน้ำเข้าท่อส่งน้ำโดยตรง เพื่อกระจายน้ำสู่พื้นที่รับประโยชน์ด้วยระบบท่อส่งน้ำรับแรงดัน