ข่าว
12 พ.ย. 2563
หมอเล่าเรื่องราวสุดสะเทือนใจ! แม่ตัดสินใจบริจาคหัวใจลูกชายที่เพิ่งเสียชีวิต เพื่อส่งต่อให้สภากาชาดไทย นำไปต่อลมหายใจให้แก่ชีวิตอื่น ลั่น "คิดเสียว่าเป็นการทำบุญครั้งสุดท้ายของลูก"
"การได้เกิดมาเป็นคน นับว่าดี" ผมเคยได้ยินใครสักคนพูดหรือเขียนเอาไว้อย่างนี้ "การได้มีชีวิตและใช้ชีวิต นับว่าดีกว่า" อันนี้ผมเริ่มพูดตามเพื่อให้ล้อกับวลีแรก "แต่การได้ต่อชีวิตให้คนอื่น นับว่าเป็นเรื่องที่วิเศษที่สุด" อันนี้ผมได้เห็นมากับตา และมันตื้นตันจนไม่สามารถเก็บเอาไว้ในใจได้
ทุกๆครั้งที่จะออกไปทานข้าวเที่ยงนอกโรงพยาบาล ผมต้องเดินผ่านหน้าหอผู้ป่วยไอซียูเด็กเพื่อไปที่ลานจอดรถ มันคือทางผ่านที่ทำให้ผมรู้สึกอึดอัดแทบจะทุกครั้งที่ต้องใช้มันเป็นทางสัญจร นั่นเพราะคนไข้อาการหนักข้างในคือเด็ก และคนเฝ้าข้างนอกมักจะเป็นพ่อแม่และญาติพี่น้อง หลายๆครั้งผมจะพบเห็นผู้คนจับกลุ่มกันร้องไห้ ซึ่งแน่นอนว่าน่าจะเกิดจากความสูญเสียภายในหอผู้ป่วยแห่งนั้น เขาอาจจะเป็นลูก หลาน น้องชาย หรือกระทั่งพี่สาวของเหล่าคนที่กำลังนั่งร้องไห้อยู่ภายนอก ที่ที่เป็นทางสัญจรของผมไปยังลานจอดรถ อย่างเช่นวันก่อน ผมจะออกไปกินข้าวขาหมูเจ้าโปรดในตัวเมืองและต้องเดินผ่านหน้าหอผู้ป่วยหนักเพื่อไปยังรถตามปกติ ชายคนหนึ่งนั่งเหม่อลอยอยู่บนเก้าอี้ตัวสุดท้ายเพียงลำพัง หน้าตาเขาหมองคล้ำ เสื้อผ้าที่สวมใส่ดูหมองหม่น ภาพที่เห็นตรงหน้ามันทำให้ผมรู้สึกสะท้อนใจอย่างบอกไม่ถูก มันไม่มีเหตุผลว่าทำไมผมต้องรู้สึกเช่นนั้น คนข้างในไม่น่าจะมีอะไรข้องเกี่ยวกับผมเลยสักนิด กระบวนการฝึกฝนมานานเกินกว่ายี่สิบปี ทำให้ผมปล่อยวางจากความสูญเสียที่เกิดขึ้นกับชีวิตคนไข้แทบทุกคน แต่ทำไมวันนี้ผมกลับรู้สึกไปอีกแบบ ทำไมนะ
"เสร็จเคสอาจารย์แป๊ะแล้ว เดี๋ยวจะมีเคสฮาร์เฟสฮาร์ท" ผมได้ยินเสียงพยาบาลห้องผ่าตัดคุยกัน ในช่วงเวลานั้นผมกำลังเย็บผนังมดลูกของคนไข้ที่ผมเพิ่งดึงลูกชายของเขาออกมาจากมดลูกอย่างทุลักทุเล "ไม่ต้องใช้หมอดมยา เพราะคนไข้เสียชีวิตแล้ว" ผมยังคงเย็บมดลูกไปและตั้งใจฟังสรรพเสียงรอบข้าง "เกิดอะไรขึ้นเหรอติ๋ม" ผมถามพยาบาลผ่าตัดอาวุโส "เดี๋ยวจะมีการผ่าตัดเอาหัวใจออกมาเพื่อบริจาคไปที่สภากาชาดค่ะอาจารย์" เธอตอบคำถามผมพร้อมส่งเข็มเย็บกล้ามเนื้อมาให้ "น่าสนใจจัง ผมอยู่ดูด้วยได้ไหม ไม่เคยเห็นเลย" ผมเหลือบมองนาฬิกาติดผนัง ตอนนั้นเริ่มใกล้เวลาที่ต้องไปรับลูกสาวที่โรงเรียน แต่คิดไว้ในใจ ว่าจะวานให้เมียขับไปรับลูกแทน "ได้สิอาจารย์ อยู่เป็นเพื่อนกันก่อนก็ดีค่ะ"
Harvest แปลว่าเก็บเกี่ยว Harvest heart ที่ผมได้ยินมาเมื่อครู่นั้นก็คือการผ่าตัดเพื่อเก็บเอาหัวใจออกมานำไปใช้ประโยชน์ทางการแพทย์ มันหมายถึงการบริจาคอวัยวะนั่นเอง ด้านหน้าของผมคือร่างไร้ชีวิตของเด็กชายคนหนึ่ง เขานอนอยู่บนเปลคนไข้ที่ถูกเข็นเข้ามาในบริเวณหน้าห้องผ่าตัด เขาถูกคลุมด้วยผ้าห่มสีขาวเฉกเช่นผู้ป่วยคนอื่นๆ หากไม่ใคร่สังเกต เขาก็ดูเหมือนคนปกติที่กำลังหลับอยู่ "คุณแม่นั่งรออยู่ที่ด้านหน้าห้องผ่าตัดนะคะ ทีมหมอหัวใจกำลังเข้ามา ทางห้องผ่าตัดได้เตรียมทุกอย่างไว้พร้อมแล้ว" ผมได้เห็นหน้าของผู้เป็นแม่อย่างชัดเจน และด้านหลังออกไปไม่ไกล คือชายคนนั้น คนที่ผมได้เห็นเขานั่งเหม่อลอยอยู่หน้าหอผู้ป่วยไอซียูเมื่อตอนเที่ยง เอกสารทุกอย่างอยู่ที่ปลายเตียง การตรวจสอบความถูกต้องถูกกระทำอย่างรวดเร็ว "ป้าจะสวมหมวกคลุมผมให้นะลูก" ติ๋ม พยาบาลห้องผ่าตัดเดินออกมารับร่างของเด็กที่หน้าห้องผ่าตัด เธอบรรจงสวมหมวกคลุมผมสำหรับคนไข้ทั่วไปให้กับร่างไร้ชีวิตบนเปลนั้น "ไปกันนะลูก" เธอตบเบาๆที่หัวไหล่ของเจ้าเด็กน้อย แล้วบอกพนักงานเปลให้เข็นนำร่างไปยังห้องผ่าตัดหมายเลข ๑๙
ศาสตราจารย์ นายแพทย์วรวิทย์ คือศัลยแพทย์หัวใจที่ต้องมาทำหน้าที่ฮาร์เฟสฮาร์ทในวันนี้ เขาคือเพื่อนร่วมรุ่นของผมเอง "เอกจะให้ผมเข้าช่วยไหม" ผมออกตัว เพราะเขากำลังจะเริ่มผ่าตัด มีคุณหมออ้อเป็นผู้ช่วยมือหนึ่ง ส่วนคุณหมออุกฤษณ์ซึ่งเป็นผู้ช่วยอีกคนถูกตามให้ไปดูคนไข้ที่หอผู้ป่วย "แล้วแต่แป๊ะเลยครับ" จะรออะไรล่ะครับ ผมรีบล้างมือและเปลี่ยนชุดผ่าตัดในทันใด การเตรียมผ่าตัดนั้นทุกอย่างกระทำเหมือนปกติ การฟอกผิวหนัง ทาน้ำยาฆ่าเชื้อ การปูผ้า และการทำทุกอย่างโดยปราศจากเชื้อ
อาจารย์หมอเอกเริ่มต้นประนมมือ ซึ่งทุกคนในห้องล้วนกระทำตามอย่างสำรวม "น้อง...ครับ" เขาเอ่ยชื่อร่างไร้ชีวิตซึ่งตอนนี้ถูกเปิดเพียงบริเวณหน้าอกเท่านั้น "พวกเราจะขออนุญาตทำการผ่าตัด และนำหัวใจออกมาเพื่อบริจาคไปให้ผู้ป่วยคนอื่นต่อไปนะครับ" แล้วมีดก็ถูกนำมากรีดที่ผนังหน้าอก ตั้งแต่รอยบุ๋มที่ระหว่างหัวกระดูกไหปลาร้ายาวลงไปจนเลยลิ้นปี่ไปนิดหน่อย จี้ไฟฟ้าถูกนำมาใช้ห้ามเลือดที่ซึมออกมา เมื่อการผ่าตัดผ่านเข้ามาถึงกระดูกกลางหน้าอก เลื่อยไฟฟ้าจึงถูกนำมาใช้ "ฟื้ดดดด" เสียงเลื่อยหั่นกระดูกทำงานพร้อมการเคลื่อนที่ของใบเลื่อยเพียงไม่ถึง ๕ วินาที กระดูกหน้าอกก็แยกขาดจากกัน ตัวถ่างผนังหน้าอกถูกส่งเข้ามา อาจารย์หมอเอกหมุนสกรูเพียงไม่กี่รอบ ผมก็ได้เห็นผนังเยื่อหุ้มหัวใจอยู่ตรงหน้า
การทำงานของหมอผ่าตัดเพื่อนผมกับลูกศิษย์ของเขาช่างสอดประสานพริ้วไหว คนหนึ่งดึงเนื้อเยื่อ อีกคนตัด คนหนึ่งผูกไหม อีกคนช่วยตัดไหม เมื่อเยื่อหุ้มหัวใจถูกเปิดออก ผมก็ได้เห็นหัวใจของเจ้าเด็กน้อย มันนิ่งสงบไม่ไหวติง ช่างต่างกับหัวใจของผมในตอนนี้ที่พองโต และแสนจะตื้นตัน นานเท่าไหร่แล้วที่ผมไม่ได้เห็นหัวใจคนแบบนี้
"ตอนนี้กำลังตัดหลอดเลือดพัลโมนารี่อยู่ค่ะ" คุณหมออ้ออธิบายให้ผมฟังขณะที่อาจารย์หมอเอกใช้มือซ้ายของเขาดึงหัวใจห้องบนซ้ายเข้าหาตัว เผยให้เห็นกลุ่มหลอดเลือด pulmonary veins ที่นำเลือดที่ฟอกจากปอดมาแล้วส่งกลับเข้าหัวใจห้องบนซ้าย "มันเหมือนขาปูค่ะ" คือมาจากด้านซ้ายและขวาอย่างละ ๒ เส้น จากนั้นหลอดเลือดดำใหญ่จากช่องท้อง (inferior vena cava) จึงถูกเลาะลงไปจนพ้นเขตกระบังลม "กรึ๊บ" เสียงกรรไกรตัดหลอดเลือดขาด และทันใด เลือดปริมาณมหาศาลก็ทะลักเข้ามาในช่องอก มันคือเลือดที่ถูกส่งมาจากส่วนล่างของร่างกายทั้งหมด หัวดูด (suction) ถูกนำไปจ่อเพื่อดูดเลือดออกอย่างรวดเร็วไม่ให้บังการทำงานที่หมอผ่าตัดกำลังเลาะอยู่ "ปกติเวลาผ่าตัด เลือดออกขนาดนี้ไหมวะเอก" ผมสงสัย "แบบนี้แหละ แต่เราดูดเลือดออกแล้วผ่านเข้าเครื่อง นำเลือดส่วนนี้กลับเข้ามาใช้ใหม่ได้ไงแป๊ะ"
จากนั้นหัวใจทั้งดวงก็ถูกนำมาล้างทำความสะอาดด้วยน้ำซึ่งเป็นสารละลายที่มีความเข้มข้นเท่าเลือด อาจารย์หมอเอกใช้กรรไกรตัดที่ปลายยอดหัวใจราวเซนหนึ่งเผยให้เห็นผนังห้องล่างซ้าย เขาพ่นน้ำเข้าไปทางรูนั้น น้ำถูกระบายออกมาเป็นสายทางหลอดเลือด aorta "เย็นเจี๊ยบ" ผมทำหน้าที่ประคองหัวใจ อาจารย์เอกใช้กระบอกดูดน้ำเย็นมาฉีดล้างหัวใจอย่างต่อเนื่อง "ปกติเราล้างประมาณ ๔ ลิตรครับแป๊ะ" "ล้างใจ" คุณหมออ้อพูดขึ้นม "งั้นน้ำที่ล้างนี้ ต้องเรียกว่าน้ำใจด้วยล่ะสิ" ผมต่อ "ค่ะอาจารย์" "น้ำใจเยอะมาก เยอะมากมาย ตั้งสี่ลิตร" ล้างใจกันจนน้ำใส หัวใจจึงถูกใส่ลงในถุงพลาสติก ใส่น้ำเย็นลงไปจนท่วม ปิดถุงอย่างแน่นไม่ให้มีอากาศหลงเหลืออยู่ในถุง ทำทั้งหมด ๓ ชั้น แล้วหัวใจทั้งดวงก็ถูกบรรจุงลงในลังโฟมที่มีน้ำแข็งรองอยู่. จากนี้ไป หัวใจดวงนี้จะสร้างประโยชน์ให้กับคนอื่นได้อีก "การบริจาคหัวใจแบบนี้ เขาไม่ได้ใช้หัวใจทั้งดวง ทางสภากาชาดเขาจะตัดเลาะเอาเฉพาะส่วนที่เป็นขอบของลิ้นหัวใจออกไปใช้เท่านั้นครับแป๊ะ" อาจารย์เอกอธิบาย มิน่า จึงได้ตัดยอดหัวใจออกไปเสียเป็นรูแบบนั้นในช่วงล้างใจ ร่างของเจ้าเด็กน้อยถูกอาจารย์เอกเย็บกลับอย่างสวยงาม ผมขออนุญาตทีมเพื่อออกไปก่อนโดยไม่ลืมที่จะมายืนอยู่ที่ข้างศีรษะของเด็ก แล้วยกมือไหว้ "ขอบคุณนะลูก มันคือการเสียสละที่งดงามมาก" แล้วก็บอกลาและขอบคุณทุกคนในห้องผ่าตัด
จากนี้ไป ทีมพยาบาลจะต้องทำการจัดการศพโดยการอัดสำลีเข้าตามช่องต่างๆของร่างกายเหมือนศพทั่วไป เปลี่ยนชุดแต่งกายให้ใหม่ คำกล่าวสดุดีถูกนำมาเพื่อใช้ในการระลึกถึงผู้บริจาคร่างกาย ผมนึกภาพอาจารย์เอกที่กำลังประนมมือโดยมีพวงมาลัยดอกไม้เคารพศพ เขาเป็นคนที่แสดงออกถึงการเคารพผู้อื่นได้อย่างจริงใจทุกครั้ง แล้วร่างของเจ้าเด็กน้อยก็ถูกเข็นออกจากห้องผ่าตัดไป ในเช้าวันถัดมา กล่องโฟมที่บรรจุหัวใจแช่น้ำแข็งก็ถูกส่งมายังสนามบิน เที่ยวบินแรกของวันเสาร์ได้รับเกียรติให้เป็นพาหนะนำส่งหัวใจดวงน้อยเพื่อไปใช้ประโยชน์ต่อชีวิตให้กับคนอื่นต่อไป
เจ้าของโพสต์เผยต่ออีกว่า ผมนึกไปถึงโฆษณาบนไทยสไมล์ที่มักจะเปิดก่อนร่อนลง "วอนให้ลมช่วยพัดหัวใจพี่ลอยไป จากดินแดนถิ่นเหนือที่ไกลแสนไกล สุดขอบฟ้าที่ไกลแสนไกลล่องลอยไป วอนให้ลมช่วยพัดหัวใจพี่ไปให้ถึง....." Mind hero by THAI Smile Airways " การได้เกิดมาเป็นคนนับว่าดี การได้มีชีวิตและใช้ชีวิตนับว่าดีกว่า แต่การได้ต่อชีวิตให้คนอื่น นับว่าเป็นเรื่องที่วิเศษที่สุด" ผมรู้สึกว่าคำกล่าวที่ผมปะติดปะต่อมันเข้าด้วยกันนี้มันถูกต้องบางส่วน บางชีวิต อาจถูกตัดสินให้คลอดไม่ได้ เสียชีวิตก่อนคลอด หรือแท้งออกไป ซึ่งอาจจะด้วยเพราะฟ้าดินกำหนด หรือชะตาของผู้เป็นแม่พามาพบหมอเพื่อทำแท้งออกไป ดังนั้นการได้เกิดมาเป็นคนจึงนับว่าเป็นเรื่องดี หากพ่อแม่และสังคมต้องการเขา การได้มีชีวิต ได้ใช้ชีวิตนับว่าดีกว่า หากแต่บางคนนั้นมีชีวิตที่ตกต่ำจนว่าอัศจรรย์ บางชีวิตแสนจะเปื้อนฝุ่นแทบไร้โอกาสกระทั่งเรียนหนังสือ แบบนี้ไม่รู้ว่าเป็นการโชคดีจริงอยู่หรือ แต่การได้ต่อชีวิตให้คนอื่น นับว่าเป็นเรื่องที่วิเศษที่สุด อันนี้ผมเห็นว่ามันจริงเหลือเกิน อย่างเจ้าหนูน้อยคนนี้ ใครจะไปรู้ ว่าชะตาฟ้าดินได้กำหนดให้หัวใจของเขาต้องไปช่วยต่อชีวิตให้ผู้อื่นต่อไป
ขอบคุณเเรื่องราวจาก Thanapan Choobun
ข่าวล่าสุด