ถอดบทเรียน"โควิด-19" สื่อต้องปรับตัว!!

หลังจากที่ประเทศไทยเผชิญปัญหากับการแพร่ระบาดโควิด-19 ยาวนานเกือบ 4 เดือน ที่ส่งผลกระทบทุกมิติ ทั้งเศรษฐกิจ สังคม การเมือง ยังรวมไปสื่อมวลชนที่โดนสังคมวิพากวิจารณ์ที่นำเสนอข่าวสับสนและดร่ามาจนเกินไป จึงทำให้สภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติจัดเสวนาบทบาทจริยธรรมสื่อในภาวะวิกฤตโรคระบาด


ด้าน สุภิญญา กลางณรงค์ ประธานคณะทำงานคุ้มครองผู้บริโภคสื่อ และกรรมการสภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ เปิดเผยว่า จากการประเมินภาพรวมการทำงานของสื่อที่ผ่านมาช่วงก่อนที่จะมี ศบค. ค่อนข้างสับสน แต่เมื่อมีการจัดตั้ง ศบค. ก็ทำให้ทิศทางข่าวสารไปในทางเดียวกันมากขึ้น แต่สื่ออาจถูกวิจารณ์เรื่องจริยธรรม คือ ข่าวจริง ข่าวไม่จริงอาจจะมาพร้อมกันและถูกวิจารณ์เรื่องการพาดหัวข่าวที่ดร่ามาจนเกินไป แต่การทำงานสื่อมวลชนไทยทำได้ดีระดับหนึ่ง แต่ก็อยากให้สื่อต้องมีความรู้ความเข้าใจด้านเทคโนโลยีและมีความชำนาญด้านวิทยาศาสตร์มากขึ้น เพื่อรับมือกับโรคระบาด ทางคุณหมอก็ต้องฝึกทักษะด้านการสื่อสารมากขึ้น


อย่างไรก็ตาม สื่อก็ยังต้องมีสิทธิ์ที่จะตั้งคำถาม และไม่เห็นด้วยกับ หมอ นักวิทยาศาสตร์ หรือรัฐบาล ต้องเป็นปากเป็นเสียงให้ประชาชน แม้สิ่งนั้นจะเป็นนโยบายรัฐ แต่หากมันส่งผลกระทบกับประชาชน สื่อก็ต้องเป็นปากเป็นเสียงให้ผู้ไร้สิทธิ์ ไร้เสียงในสังคมได้

ด้าน นายแพทย์ธนรักษ์ ผลิพัฒน์ รองอธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวว่า การสื่อสารประเด็นที่มีความเสี่ยงในช่วงโควิด-19 เป็นวิกฤติที่คล้ายกับถ้ำหลวง มีการบัญชาการเหตุการณ์ที่ถูกเอามาใช้อย่างถูกต้อง เหมือนกันในวิกฤติโควิด-19 ที่มีการให้ข่าวจาก ศบค. เป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้ข้อมูลข่าวกระแสหลักมาจากทางเดียวกัน และเน้นย้ำถึง 3 หลักการสำคัญ คือ Be first รายงานในข้อเท้จจริงที่ Be right พูดในสิ่งที่ถูกต้อง ผู้ที่พูดต้องมีความรู้ Be Credible ต้องมีความน่าเชื่อถือ พูดจากข้อเท็จจริง ไม่บิดเบือนข้อมูลข่าวสาร

ทั้งนี้ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ ประเวศ วะสี กล่าวว่า สื่อจำเป็นต้องรู้เท่าทันกระบวนทัศน์ใหม่ในการสื่อสาร โดยสื่อต้องรู้เข้าใจในเรื่องที่ซับซ้อน สื่อต้องพัฒนาเข้าไปเป็นผู้เชี่ยวชาญในเรื่องต่างๆ เช่น เรื่องการซื้อยา ระบบยาในสาธารณสุข ซึ่งสื่อมวลชนเป็นสถาบันของสังคม ควรมี พ.ร.บ.ราชวิทยาลัยสื่อมวลชน ที่จะทำเป็นกฎหมายให้มีความเป็นอิสระ หรือมีกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ สนับสนุนสถาบันส่งเสริมสื่อมวลชน