เมื่อวันที่ 2มิ.ย.2563 ที่สำนักงานโครงการชลประทานหนองหวาย อ.น้ำพอง จ.ขอนแก่น ได้มีการประชุมร่วมหารือกรณีสำนักงานชลประทานหนองหวายมีโครงการขุดลอกตะกอนจากบึงโจด ต.กุดน้ำใส อ.น้ำพอง จ.ขอนแก่น เพื่อพัฒนาพื้นที่ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวตามคำร้องขอขององค์การบริหารส่วนตำบลกุดน้ำใส แต่ชาวบ้านในพื้นที่เกรงผลกระทบจากการขุดลอกตะกอนดังกล่าว เพราะตะกอนในบึงโจด เกิดการหมักหมมและสะสมของสารเคมีที่อาจจะไหลมากับน้ำของโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ที่อยู่ด้านบน ประกอบกับก่อนหน้านี้เคยมีการร้องเรียนเรื่องปัญหาปลาในลำน้ำพองตายเป็นประจำ และได้ร้องเรียนเรื่องนี้กับศูนย์ดำรงธรรมจังหวัดขอนแก่น ตามข่าวที่ได้นำเสนออย่างต่อเนื่อง

เรื่องนี้นายปานทอง สระคูพันธ์ รองผวจ.ขอนแก่น ซึ่งเป็นประธานในการประชุมและมีหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องไม่ว่าจะเป็น สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่10สำนักงานชลประทานหนองหวาย สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดขอนแก่น สำนักงานพัฒนาที่ดิน นายอำเภอน้ำพอง ศูนย์ดำรงธรรม ตัวแทนนักวิชาการมหาวิทยาลัยขอนแก่น ตัวแทนประชาชนผู้ได้รับผลกระทบเข้าร่วมประชุมกว่า50คน โดยในที่ประชุมได้มีการให้แต่ละฝ่ายนำเสนอปัญหา โดยเน้นไปที่3เรื่องใหญ่คือ1.การระบายน้ำออกจากบึงโจดส่งผลกระทบกับพื้นที่การเกษตรของเกษตรกรที่อยู่รอบบึง2.การปล่อยน้ำออกจากบึงโจดซึ่งเป็นน้ำเน่าเสียจะส่งผลกระทบกับลำน้ำพอง และ3.ดินตะกอนจากบึงโจดที่จะขุดออกเป็นดินที่มีมลพิษและโลหะหนักปลอมปนเกรงจะส่งผลกระทบกับสิ่งแวดล้อม

"โดยตะกอนดินที่ขุดลอกนั้น จะมีการนำไปทิ้งตามแผนคือจุดที่ 1ซึ่งอยู่ที่บ้านห้วยโจด พื้นที่ประมาณ 12.85ไร่ จุดที่ 2ที่บ้านห้วยโจด พื้นที่ 4.75ไร่ และจุดที่ 3พื้นที่ทิ้งดินบ้านโนนขามแป พื้นที่ 6.33ไร่ และจะนำดินบางส่วนไปทำแนวเสริมคันปรับปรุงภูมิทัศน์ให้กับแหล่งน้ำด้วย แต่ชาวบ้านในพื้นที่กังวลว่าจะส่งผลกระทบกับสิ่งแวดล้อม"นายณัฐวรรธน์ กล่าว

ด้านนายบัวผัน ชาบัวน้อย แกนนำชาวบ้านที่ยื่นเรื่องร้องเรียนกับศูนย์ดำรงธรรม กล่าวว่า สิ่งที่ชาวบ้านกังวลใจคือสารเคมีที่อยู่ในตะกอนดินของบึงโจด ที่เกิดจากการหมักหมมของตะกอนที่ไหลตามน้ำจากเน่าของห้วยโจด ซึ่งห้วยโจดคือลำน้ำที่รับน้ำจากโรงงานอุตสาหกรรมที่อยู่ตอนบน แม้โรงงานจะบอกว่าน้ำจากโรงงานที่ปล่อยออกมาได้ผ่านการตรวจคุณภาพตามมาตรฐานโรงงานอุตสาหกรรมแต่มาตรฐานดังกล่าวยังเป็นอันตรายกับสภาพธรรมชาติอยู่ โดยเฉพาะมีข้อมูลที่ได้จากการเก็บข้อมูลผลกระทบของโลหะหนักในพื้นที่อุตสาหกรรมต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อม รายงานผลการศึกษาโลหะหนักในตะกอนดิน ในพื้นที่พัฒนาอุตสาหกรรม 8จังหวัดประเทศไทย ของมูลนิธิบูรณนิเวศ ร่วมกับหน่วยงานต่างๆ ที่ได้สำรวจเมื่อประมาณปี 2560โดยมีการตรวจดินใน 8จุดตัวอย่างพบว่า พบสารหนูบริเวณพื้นที่เกษตรกรแปลงนาใกล้บึงโจด และบริเวณบึงโจดเกินมาตรฐาน นอกจากนั้นยังพบสารปรอทเกินมาตรฐาน พบแคดเมียมอีกหลายจุดที่เกินมาตรฐานแทบทั้งนั้น ซึ่งสิ่งนี้ทำให้ชาวบ้านกังวลใจ

รายงานข่าวแจ้งว่า ที่ประชุมใช้เวลาในการประชุมหารือประมาณ 2ชั่วโมงจึงมีมติร่วมกัน โดยนายปานทอง สระคูพันธ์ รองผวจ.ขอนแก่นได้สรุปว่า ให้ยุติการปล่อยน้ำจากบึงโจดลงสู่ลำน้ำพองไว้ก่อน แต่หากมีน้ำไหลหลากลงตามธรรมชาติเพราะอยู่ในช่วงฤดูฝนไม่เป็นไร พร้อมกับให้มีการกำหนดจุด 3จุดในการขุดเอาตะกอนดินไปส่งพิสูจน์ในห้องปฏิบัติการทดลองเพื่อหาสารเคมีที่เป็นอันตราย 3จุด ประกอบด้วย บริเวณเหนือบึงโจด กลางบึงโจดและปากบึงโจดที่ไหลลงสู่ลำน้ำพอง จากนั้นจะรอผลการปฏฺิบัติการก่อนจะนัดประชุมหารือกันอีกครั้งหนึ่ง