'แม่น้ำโขง​' ที่จะเหลือเพียงความทรงจำ​

เรือของชาวบ้านหลายลำใน อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย ที่อยู่ติดริมฝั่งแม่น้ำโขง เคยเป็นเรือประมงที่ใช้ออกหาปลา วันนี้ต้องเปลี่ยนมาเป็นเรือนำเที่ยวให้กับนักท่องเที่ยวที่มาเชียงคาน

ความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในชีวิตค่อยๆ คืบคลานเข้ามา มันไม่ได้เกิดขึ้นแบบฉับพลัน แต่ค่อยๆเปลี่ยนไปหมดเพราะปลาที่เคยจับได้มากๆ เคยทำรายได้หลักให้กับครอบครัว ตอนนี้กลายเป็นเพียงอาชีพเสริม

ชาวประมงหลายคนเปลี่ยนอาชีพไปเป็นรับจ้างก่อสร้างทำไร่ทำนา หรือออกไปขายล็อตเตอรี่บ้างก็มี

ที่มาพร้อมกับความเปลี่ยนแปลง คือรายได้ที่มาจากการท่องเที่ยว ซึ่งน่าจะเป็นเรื่องดีที่ชุมชนมีรายได้เพิ่มจากคนแปลกหน้าเข้ามาในชุมชน และจับจ่ายใช้สอย

แต่มันก็เป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลาปรับตัว และไม่มีทางเลือกมากนัก ถ้าอาชีพประมงไม่รุ่งโรจน์เหมือนในอดีตอีกต่อไปแล้ว

แม่น้ำโขงปีนี้วิกฤตมากกว่าทุกปี คนแก่ที่อายุ 60 ปีขึ้นไปที่ได้คุยด้วย ไม่เคยเห็นปรากฏการณ์เหล่านี้มาก่อนไม่มีใครคิดว่า หาดทรายแม่น้ำโขงจะโผล่ขึ้นในฤดูน้ำหลาก

หลากหลายคำอธิบายที่ได้รับมา ไม่ว่าจะเป็นภัยธรรมชาติจากผลกระทบจากโลกร้อน เอลนินโญ่ ภัยแล้งที่ทำให้ฝนตกน้อย และที่มาพร้อมกับภัยธรรมชาติก็คือสิ่งแปลกปลอมที่ขวางกั้นลำน้ำที่นับวันจะมีมากขึ้นมากขึ้น

ผลกระทบที่เกิดขึ้นส่วนหนึ่งมาจากฝีมือมนุษย์การสร้าง 'เขื่อน' ขวางกั้นลำน้ำเป็นผลกระทบโดยตรงต่อชาวประมงที่อยู่ท้ายน้ำ ที่ได้เปลี่ยนชะตาชีวิตของคนริมฝั่งโขงอีกหลายล้านคนไปตลอดกาล

ผู้ที่สร้างเขื่อนหรือผู้ที่คิดโครงการว่าควรจะมีเขื่อน ไม่มีทางเลือกที่จะบอกว่าเขื่อนไม่ได้สร้างผลกระทบ และการสร้างเขื่อนออกแบบตามหลักวิศวกรรมด้วยวิธีพิเศษที่จะทำให้คล้ายคลึงหรือส่งผลกระทบต่อธรรมชาติน้อยที่สุด

ไม่มีทางเลือกที่จะปฏิเสธว่าเขื่อนไม่ได้กักน้ำ ไม่มีทางเลือกที่จะบอกว่าเขื่อนนี้ทำช่องทางที่ปลาสามารถที่จะอพยพข้ามฝั่งไปวางไข่อีกฝั่งหนึ่งได้

เช่นเดียวกับชาวบ้าน ที่ไม่มีทางเลือกที่จะปฏิเสธความเปลี่ยนแปลงที่เกิดกับพวกเขาด้วยเช่นเดียวกัน

มนุษย์ยังปรับตัวเพื่อที่จะอยู่ กับความเปลี่ยนแปลงได้แต่เราไม่รู้ว่าธรรมชาติจะปรับตัวไปพร้อมกับเราหรือไม่ หรือที่สุดแล้วสิ่งที่เราทำกับธรรมชาติ จะย้อนกลับมาทำร้ายเราในภายหลัง

เหล่านี้ก็เป็นเพียงเรื่องเล่าเพียงชั่วข้ามคืน วันพรุ่งนี้ เขื่อนก็ยังต้องสร้างต่อไปอยู่ดี ชาวบ้านก็จะต้องบอกเล่าถึงผลกระทบไปครั้งแล้วครั้งเล่า และวิถีชีวิตที่เคยเป็นมาในอดีตก็จะเหลือเพียงความทรงจำในไม่ช้า

#วชิรวิทย์ #วชิรวิทย์รายวัน #Vajiravit #VajiravitDaily #Nation #NationTV