'กรมอุทยานฯ' ชวนอนุรักษ์ ตะมะแน หรือ เนื้อทราย

"ตะมะแน หรือเนื้อทราย " ลักษณะทั่วไป เนื้อทรายเป็นกวางที่มีขนาดเล็ก มีขนสีน้ำตาล หรือสีน้ำตาลแกมแดง บางตัวอาจมีจุดสีขาวบริเวณลำตัว เนื้อทรายมีถิ่นกำเนิดในที่ราบลุ่มของประเทศอินเดีย ปากีสถาน พม่า เนปาน อัสสัม กัมพูชา เวียดนาม และไทย ปัจจุบันประเทศไทยพบยากมากในป่าทำธรรมชาติ แต่มีการเพาะเลี้ยงขยายพันธุ์ ได้ดีในการเลี้ยงขังตามสวนสัตว์ และฟาร์มเอกชนหลายแห่ง

เนื้อทรายดูแล้วเป็นกวางที่ค่อนข้างเจ้าเนื้อ อ้วนเตี้ยคล้ายหมู (Hog)  เนื้อทรายเป็นกวางที่มีเขาเฉพาะเพศผู้ เขาเทียนจะเริ่มงอกเมื่ออายุประมาณ 8 เดือน และผลัดเปลี่ยนเขาทุกปี เขาของเนื้อทรายมีข้างละ 3 กิ่ง คล้ายกับเขาของกวางป่า

อุปนิสัย โดยธรรมชาติชอบอาศัยอยู่ในป่าโปร่ง และตามทุ่งหญ้า เนื้อทรายจะตื่นตกใจง่ายคล้ายกับกวางดาว เวลาวิ่งมักจะก้มหัวต่ำและชอบมุดไม่ชอบกระโจนหรือกระโดด ถ้าถูกต้อนอยู่ในที่คับแคบ ตัวผู้ที่มีเขาจะทำร้ายกวางตัวอื่นๆที่อยู่ใกล้

เนื้อทรายสามารถผสมพันธุ์ได้ตลอดทั้งปี ระยะตั้งท้องประมาณ 8 เดือน โดยปกติตกลูกครั้งละ 1 ตัว เคยพบอยู่บ่อยครั้งเวลามีลูกอ่อนแม่เนื้อทรายตัวอื่นๆ จะเข้ามาดูแลเละแย่งเลี้ยงลูก เนื้อทรายอาจจะผสมพันธุ์กับกวางดาวและละมั่งได้

เนื่องจากเนื้อทรายเป็นกวางที่ชอบมุด ดังนั้นในการทำรั้วแปลงหญ้า ในส่วนที่ติดดินควรก่ออิฐหรือตอกหมุดฝังดินยึดรั้วให้แน่น เนื้อทรายไม่ควรเลี้ยงปนกับกวางอื่น เคยมีผู้เลี้ยงเนื้อทรายปนกับกวางป่า ปรากฏว่าพ่อพันธุ์เนื้อทรายจะควบคุมกวางป่าตัวเมียเวลาเป็นสัด ทำให้กวางป่าไม่สามารถผสมพันธุ์ได้ แม้เนื้อทรายจะตัวเล็กกว่า แต่วงเขาแคบ ทำให้กวางป่าไม่กล้าเข้าผสมพันธุ์กับแม่กวางที่เป็นสัด