ฮั้วส่งผู้สมัคร ส.ส. "เอาผิดยาก"

ประเด็นนี้ ดอกเตอร์สติธร ธนานิธิโชติ นักวิชาการจากสถาบันพระปกเกล้า ซึ่งศึกษาเจาะลึกเกี่ยวกับกฎหมายพรรคการเมือง หรือพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง อธิบายว่า กฎหมายพรรคการเมืองฉบับใหม่ ไม่มีประเด็นเกี่ยวกับ "ฮั้วเลือกตั้ง" ฉะนั้นการส่งผู้สมัครหลีกกันไปมาของพรรคการเมือง น่าจะเอาผิดได้ยาก เพราะพรรคการเมืองก็จะอ้างได้ว่าเป็นการส่งผู้สมัครจากการประเมินแนวโน้มล่วงหน้า 
อาจารย์สติธร อธิบายต่อว่า หากจะเอาผิดให้ได้ชัดๆ ต้องมีหลักฐานว่าทั้งสองพรรคตกลงกัน หรือพรรคหนึ่งมีอิทธิพลเหนืออีกพรรคหนึ่ง รวมไปถึงอาจมี "คนนอกพรรค" อย่างเช่น "คนแดนไกล" เป็นผู้ควบคุมสั่งการ ถ้าเป็นอย่างนี้จึงจะเป็นความผิดตามกฎหมายพรรคการเมือง มาตรา 28 
เนื้อหาของกฎหมายพรรคการเมืองมาตรา 28 ระบุว่า "ห้ามมิให้พรรคการเมืองยินยอมหรือกระทำการใดอันทำให้บุคคลอื่นซึ่งมิใช่สมาชิกกระทำการอันเป็นการควบคุม ครอบงำ หรือชี้นำ กิจกรรมของพรรคการเมืองในลักษณะที่ทำให้พรรคการเมืองหรือสมาชิกขาดความอิสระ  ทั้งนี้ ไม่ว่าโดยทางตรงหรือโดยทางอ้อม" 
และมาตรา 29 "ห้ามมิให้ผู้ใดซึ่งมิใช่สมาชิกกระทำการใดอันเป็นการควบคุม ครอบงำ หรือชี้นำกิจกรรมของพรรคการเมืองในลักษณะที่ทำให้พรรคการเมืองหรือสมาชิกขาดความอิสระ  ทั้งนี้ ไม่ว่าโดยทางตรงหรือโดยทางอ้อม" 
กฎหมายนี้เขียนดักไว้ 2 ด้าน คือด้านพรรคการเมืองที่ยอมให้ครอบงำ และด้านของคนนอกที่พยายามเข้าไปครอบงำ ผิดทั้งสองด้าน 
ส่วนกรณีที่มีผู้สมัครบางพรรค เปลี่ยนชื่อเป็น "ทักษิณ" บ้าง "ยิ่งลักษณ์" บ้าง ประเด็นนี้ อาจารย์สติธร บอกว่า น่าจะเอาผิดไม่ได้ เพราะการเปลี่ยนชื่อเป็นสิทธิส่วนบุคคล และเป็นการกระทำของผู้สมัคร ไม่ใช่พรรคการเมือง รวมถึงไม่ได้ทำผิดกฎเหล็กของ กกต.ที่ห้ามมีภาพของ "คนนอกพรรค" ถ่ายคู่กับผู้สมัครในลักษณะจูงใจให้ประชาชนลงคะแนน 
(อันนี้สรุปเอง อาจารย์ไม่ได้พูดนะครับ) ฉะนั้นทั้งสองเรื่องจึงขึ้นกับวิจารณญาณของพี่น้องประชาชน ว่าจะมองเรื่องนี้อย่างไร หากมองว่าเป็นการฮั้ว หรือพึ่งพาคนนอกพรรค โดย "เลี่ยงบาลี" ทั้งกฎหมายและกฎเหล็ก กกต. ประชาชนก็พิจารณาเองว่าควรลงคะแนนให้หรือไม่