คุณผู้ชมอาจจะสงสัยว่าประเด็นนี้สำคัญอย่างไร ประเด็นนี้แต่เดิมไม่ค่อยสำคัญมากนัก เพราะเข้าใจกันแค่ว่า หลัง "พ.ร.ป.เลือกตั้ง ส.ส." มีผลบังคับใช้เมื่อ 11 ธันวาคมปีที่แล้ว บทเฉพาะกาลของรัฐธรรมนูญบังคับให้จัดการเลือกตั้งครั้งแรกของรัฐธรรมนูญนี้ภายใน 150 วัน ซึ่งช่วงนี้ก็จัดเลือกตั้งได้ตลอด จนถึงวันสุดท้าย ครบ 150 วัน คือ วันที่ 9 พฤษภาคมปีนี้ ซึ่งก็ดูจะไม่มีปัญหาอะไร เพราะวันเลือกตั้งที่ กกต.กำหนดเป็นตุ๊กตาเอาไว้ ก็คือวันที่ 24 กุมภาพันธ์ ห่างจาก 9 พฤษภาฯเกือบ 3 เดือน
แต่ปัญหามาเกิดเมื่อมีความจำเป็นต้องเลื่อนเลือกตั้ง เพื่อไม่ให้กิจกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับการเลือกตั้ง ทับซ้อนกับพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ทีแรกมีข่าวหนาหูจะเลื่อนเลือกตั้งออกไป 1 เดือน คือ 24 มีนาคม แต่ก็มีคนตั้งข้อสังเกตว่า ถ้าเลือกตั้ง 24 มีนาฯ กกต.มีเวลา 60 วันในการประกาศรับรองผลการเลือกตั้ง ตามที่กำหนดในรัฐธรรมนูญบทหลัก มาตรา 85 นับคร่าวๆ 60 วันก็จะไปตกราวๆ 23-24 พฤษภาฯ ซึ่งล่วงเลยวันที่ 9 พฤษภาฯไปแล้ว ตรงนี้เองที่อดีต กกต.อย่าง คุณสมชัย ศรีสุทธิยากร บอกว่า เข้าข่ายทำผิดรัฐธรรมนูญหรือเปล่า ถ้าในอนาคตมี "มือดี" ไปร้องศาลรัฐธรรมนูญ แล้วศาลชี้ว่าขัดกฎหมาย การเลือกตั้งเป็นโมฆะ เผลอๆ กกต.ต้องรับผิดชอบ ทั้งแพ่ง ทั้งอาญา และจ่ายคืนงบประมาณที่ใช้ไปสำหรับการเลือกตั้งโมฆะอีกเกือบ 4 พันล้านบาทด้วย
เหตุผลของคุณสมชัย คือ รัฐธรรมนูญมาตรา 268 ซึ่งอยู่ในบทเฉพาะกาล เขียนเอาไว้ว่า "ให้ดำเนินการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรตามรัฐธรรมนูญนี้ให้แล้วเสร็จภายใน 150 วัน นับตั้งแต่ พ.ร.ป.ที่เกี่ยวกับการเลือกตั้ง 4 ฉบับมีผลบังคับใช้"
โปรดสังเกตคำว่า "ดำเนินการเลือกตั้งให้แล้วเสร็จ" แปลว่าอะไร
ฝ่ายหนึ่งแปลว่า แค่จัดให้การ "หย่อนบัตร" ให้เรียบร้อย ก็ถือว่า "แล้วเสร็จ" ตามกฎหมายแล้ว ส่วนการนับคะแนนและประกาศรับรองผลการเลือกตั้ง ยังมีเวลาอีก 60 วัน ฉะนั้นเส้นตาย 9 พฤษภาฯ คือแค่ "หย่อนบัตร" ไม่ใช่ "รับรองผล"
แต่อีกฝ่ายหนึ่งแปลว่า "ดำเนินการเลือกตั้งให้แล้วเสร็จ" ต้องหมายถึงนับคะแนนและรับรองผลการเลือกตั้งเรียบร้อย เกิน 95% ด้วย เพราะรัฐธรรมนูญมาตรา 85 วรรค 4 ที่เป็นบทหลักของเรื่องนี้ เขียนเอาไว้ว่า "คณะกรรมการการเลือกตั้งต้องตรวจสอบเบื้องต้นและประกาศผลการเลือกตั้งให้แล้วเสร็จโดยเร็ว แต่ต้องไม่ช้ากว่า 60 วันนับแต่วันเลือกตั้ง"
ฝ่ายที่เห็นด้วยกับการแปลแบบนี้ บอกว่า กระบวนการรับรองผลการเลือกตั้ง เป็นส่วนหนึ่งของการ "ดำเนินการเลือกตั้งให้แล้วเสร็จ" ถ้าหากบทเฉพาะกาลจะให้เวลาตรวจสอบผลการเลือกตั้งอีก 60 วันเหมือน "บทหลัก" ก็ต้องเขียนให้ชัดเจนแบบในบทหลัก
ความวังเวงของเรื่องนี้ก็คือว่า ไม่มีผู้รู้คนใด หรือองค์กรไหนสรุปเป็นคำตอบสุดท้ายได้เลย ถามคุณมีชัย ฤชุพันธุ์ ประธานกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ ก็บอกว่าท่านมีหน้าที่แค่เขียนรัฐธรรมนูญ ไม่ได้มีหน้าที่ตีความรัฐธรรมนูญ พอถามไปคณะกรรมการกฤษฎีกา ก็บอกว่าตอบไม่ได้ ต้องส่งศาลรัฐธรรมนูญตีความ พอถามศาลรัฐธรรมนูญ ตุลาการบางท่านก็บอกว่าปัญหายังไม่เกิด ต้องรอให้ปัญหาเกิดเสียก่อนถึงจะตอบ ถามคุณวิษณุ เครืองาม มือกฎหมายของรัฐบาล ก็บอกว่าไม่แน่ใจเหมือนกัน แต่เพลย์เซฟไว้ก่อน ก็ต้องประกาศรับรองผลให้เรียบร้อยก่อน 9 พฤษภาฯ
ถ้ายึดหลักการ "เพลย์เซฟ" วันเลือกตั้งที่เป็นไปได้ ถ้าต้องเลื่อนจาก 24 กุมภาฯ ก็จะเหลืออีกแค่วันเดียว คือวันอาทิตย์ที่ 10 มีนาคม เพราะถ้าช้ากว่านั้นก็จะเหลือเวลาไม่ถึง 60 วันให้ กกต.พิจารณาตรวจสอบและรับรองผลเลือกต้ง
