หลักการเหตุผลความจำเป็นที่จะต้องจัดตั้ง "ตำรวจศาล" เนื่องจากมีผู้ต้องหาหรือจำเลยที่ได้รับการปล่อยชั่วคราวหลบหนี รวมทั้งผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามหมายเรียกหรือคำสั่งศาล แต่ยังไม่มีเจ้าพนักงานที่มีหน้าที่โดยตรงในการติดตามสืบสวนจับกุม ผู้ต้องหาและจำเลย เจ้าหน้าที่ตำรวจเค้าก็มีหน้าที่ในการจับกุมคนร้ายมาดำเนินคดี ส่วนใหญ่ก็จะไปให้ความสำคัญกับคดีใหญ่ๆ แต่ผู้ต้องหาและจำเลยที่หลบหนีศาลยังไม่มีเจ้าภาพมาทำหน้าที่นอกจากนี้ถ้าย้อนไปเมื่อปี 2547 เกิดสถานการณ์ความรุนแรงกระทบต่อการทำหน้าที่อำนวยความยุติธรรมของผู้พิพากษา เมื่อเกิดเหตุกลุ่มคนร้ายขับรถจักรยานยนต์ตามประกบยิง นายระพินทร์ เรือนแก้ว ผู้พิพากษาศาลจังหวัดปัตตานี เสียชีวิต จึงจำเป็นต้องมีเจ้าพนักงานตำรวจศาลมาทำหน้าที่อารักขาผู้พิพากษาที่ปฎิบัติหน้าที่ในพื้นที่เสี่ยงภัย
ทางสำนักงานศาลยุติธรรม โดยคณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรม จึงได้ผ่านร่าง พ.ร.บ.เจ้าพนักงานตำรวจศาล ขึ้นมาเสนอไปยังคณะรัฐมนตรีพิจารณา ส่งต่อไปยังคณะกรรมการกฤษฎีกาให้ความเห็นชอบ ส่งกลับไปที่ ครม.พิจารณาอีกครั้ง และเมื่อวันที่ 25 ธันวาคม ที่ผ่านมา ครม.มีให้ความเห็นชอบ ขั้นตอนต่อไปส่งให้ สภานิติบัญญัติแห่งชาติ หรือ สนช.พิจารณา ให้ความเห็นชอบ เพื่อออกเป็นกฎหมายบังคับใช้
ร่าง พ.ร.บ.นี้มีทั้งหมด 15 มาตรา มาตราที่สำคัญไปเรื่องอำนาจหน้าที่ของ "ตำรวจศาล" ตามมาตรา 15 ระบุว่าให้ตำรวจศาล มีอำนาจหน้าที่เช่นเดียวกับพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 5 ให้มีอำนาจหน้าที่ในการติดตามสืบสวนจับกุมผู้ต้องหาหรือจำเลยที่หลบหนี หรือผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามหมายเรียก หรือคำสั่งศาล และศาลได้ออกหมายจับแล้ว
ทำหน้าที่รักษาความสงบเรียบร้อย ป้องกันและปราบปรามการกระทำความผิด ในบริเวณศาลและอาคารสถานที่ของสำนักงานศาลยุติธรรม รักษาความปลอดภัยและคุ้มครองข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม ปฏิบัติหน้าที่อื่นตามข้อบังคับของประธานศาลฎีกา
พูดง่ายๆก็คือ มีหน้าที่บังคับการให้เป็นไปตามคำสั่งศาลฯในคดีอาญา มีอำนาจออกหมายเรียก หมายอาญา สืบสวนติดตามผู้หลบหนีเขตอำนาจศาล มีสิทธิ์จับกุม ตรวจค้น ควบคุมตัวผู้ต้องหาและจำเลยมาส่งศาล
สำหรับคุณสมบัติผู้สมัครเป็น "เจ้าพนักงานตำรวจศาล" มีสัญชาติไทยโดยการเกิด อายุไม่ต่ำกว่า 20 ปีบริบูรณ์ วุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีนิติศาสตร์ หรือสาขาอื่นๆ ไม่เป็นนักการเมือง หรือมีตำแหน่งในพรรคการเมือง ไม่มีลักษณะต้องห้ามอื่นตามที่กำหนด
ส่วนการคัดเลือก อาจจะต้องมีการสอบข้อเขียน และทดสอบด้านต่างๆ ต้องมีความสามารถในการใช้อาวุธ ผู้ที่จะเป็นเจ้าพนักงานตำรวจศาล จะต้องได้รับการแต่งตั้งจากเลขาธิการสำนักงานยุติธรรม ซึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาโดยตรงของตำรวจศาล
ก่อนหน้านี้ นายสราวุธ เบญจกุล เลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม ให้สัมภาษณ์บอกว่า ปัจจุบันแต่ละศาลมีเจ้าหน้าที่ตำรวจประจำดูแลความปลอดภัย เป็นการประสานส่งตัวเจ้าหน้าที่มาจากสำนักงานตำรวจแห่งชาติ โดยตำรวจเองก็เห็นด้วยกับร่าง พ.ร.บ.ฉบับนี้ เป็นการแบ่งเบาภาระของตำรวจ และเนื่องจากภารกิจของตำรวจดูแลความสงบเรียบร้อยก็ต้องรับผิดชอบงานเยอะ แต่ในส่วนของตำรวจศาลจะมีกรอบที่ชัดเจนในการดูแลรักษาความปลอดภัยอาคาร สถานที่ รวมทั้งการดำเนินการตามหมายจับของศาลที่ออกไป และการป้องกันผู้พิพากษาถูกคุกคามการ ดังนั้นถ้ากฎหมายฉบับนี้ผ่านความเห็นชอบจาก สนช.และได้รับความเห็นชอบจากรัฐบาลก็จะสามารถบังคับใช้ได้
ก็คงต้องติดตามกันต่อไปว่า สนช.จะพิจารณา ร่าง พ.ร.บ.เจ้าพนักงานตำรวจศาล เสร็จแล้วทันก่อนที่จะ สนช.จะหมดวาระลงหรือไม่ ถ้าไม่ทันคงต้องรอรัฐบาลชุดหน้า
