ผู้ช่วยศาสตราจารย์ น้อม งามนิสัย นักวิชาการด้านภูมิศาสตร์ เสนอว่า อันดับแรกเลยประเทศไทยควรมีหน่วยงานเฉพาะที่รับผิดชอบเรื่องการสำรวจถ้ำที่มีอยู่ทั่วประเทศอย่างเป็นระบบทั้งหมด แม้ว่าก่อนหน้านี้จะมีผู้สำรวจและทำข้อมูลไว้แล้ว แต่เป็นการสำรวจเฉพาะในประเด็นที่ตัวเองสนใจ อย่างบางคนสนใจเรื่องหิน ก็สำรวจแต่เรื่องหิน ไม่ได้สำรวจเรื่องถ้ำ ที่สำคัญยังเป็นการสำรวจที่ไม่ต่อเนื่อง และข้อมูลเหล่านั้นไม่ถูกนำมาจัดระเบียบให้เป็นระบบ
อาจารย์น้อม บอกต่อว่า หน่วยงานภาครัฐ ไม่ว่าจะเป็น กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กรมทรัพยากรธรณี หรือองค์กรไม่แสวงหากำไร ควรเป็นแม่งานในการสำรวจถ้ำทุกถ้ำในประเทศไทย โดยเริ่มต้นจากการถอดพฤติกรรมคนในพื้นที่นั้นๆ ว่าจะเข้าไปส่วนไหนของถ้ำ แล้วสำรวจภูมิประเทศของถ้ำอย่างละเอียด ทั้งลักษณะทางกายภาพของถ้ำ เพื่อดูว่าถ้ำมีกี่ชั้น มีโพรงกี่โพรง ความกว้าง-ความสูงเท่าไหร่ มีแอ่งน้ำ เนินหิน กี่จุด ตรงไหนบ้าง ความลึกของถ้ำกี่กิโลเมตร ทางเดินคดไปโค้งมายังไง มีทางออกกี่ทาง การสำรวจนี้ควรทำอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
ที่สำคัญจะต้องนำข้อมูลที่ได้จากการสำรวจ ทำเป็น "แผนที่" ทั้งแนวตั้งและแนวนอน จากนั้นนำ "แผนที่" เข้าระบบฐานข้อมูล เพื่อให้ความรู้กับบุคคลภายนอกในการศึกษาถ้ำก่อนที่จะเดินเข้าไป ผู้ที่จะได้รับประโยชน์ก็จะเป็นชาวบ้านในพื้นที่ โดยเฉพาะเด็กๆ ที่อาจเข้าไปเที่ยวเล่น รวมไปถึงนักท่องเที่ยวที่ต้องการเดินทางเข้าไปชมความงามของธรรมชาติภายในถ้ำแต่ละแห่ง ที่สำคัญอีกอย่างคือการให้คำแนะนำว่าการเดินเข้าไปในถ้ำ ควรทำหรือไม่ควรทำอะไร ควรเข้าไปได้ช่วงเวลาใด ฤดูกาลไหนห้ามเข้า ต้องบอกให้ชัดเจนอีกมุมหนึ่งที่ควรสรุปบทเรียนจากเหตุการณ์ 13 ชีวิตติดถ้ำหลวง คุณพันธ์ศักดิ์ อาภาขจร ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีสื่อสาร มองว่า ปฏิบัติการกู้ภัยครั้งนี้ น่าจะเป็นการกู้ชีพการติดถ้ำธรรมชาติที่ใหญ่ที่สุด และใช้กำลังคนตลอดจนเครื่องมือเครื่องไม้ต่างๆ มากที่สุดครั้งหนึ่งของโลก ที่สำคัญปฏิบัติการครั้งนี้สำเร็จลุล่วงไปด้วยดี ทั้ง 13 ชีวิตได้รับการช่วยเหลืออย่างปลอดภัย แต่สิ่งที่จะลืมไม่ได้ก็คือ ต้องทำเหตุการณ์นี้ให้เป็น "บทเรียนสำคัญ" สำหรับงานกู้ภัยของคนไทย รวมทั้งอาจใช้เป็นกรณีศึกษาสำหรับ "ยุทธวิธีการกู้ภัย" และทำงานวิจัยเกี่ยวกับอุปกรณ์การกู้ภัย เพื่อยกระดับการกู้ภัยของคนไทยให้สามารถช่วยเหลือผู้คนในสถานการณ์คับขันที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตได้เช่นกัน
