ก่อนอื่นต้องย้อนไปดูไทม์ไลน์ของปัญหานี้กันก่อน เพราะเรื่องวุ่นๆ เริ่มมาตั้งแต่สัปดาห์ที่แล้ว ซึ่งเป็นสัปดาห์แรกของการเปิดภาคการศึกษาใหม่ มีผู้ปกครองนักเรียนมุสลิมกลุ่มหนึ่งร้องขอไปยังผู้อำนวยการโรงเรียนอนุบาลปัตตานี ให้บุตรหลานของตนแต่งกายตามหลักศาสนาอิสลาม แต่ปรากฏว่าทางโรงเรียนไม่ยินยอม และมีครูลากิจ ลาป่วย ไม่ยอมสอนกันเป็นจำนวนมาก ทำให้ปัญหาทำท่าจะบานปลาย
ต่อมารัฐมนตรีช่วยศึกษาฯ พลเอกสุรเชษฐ์ ชัยวงศ์ ในฐานะหัวหน้าผู้แทนพิเศษของรัฐบาลในการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ ได้มีคำสั่งให้ผู้บริหารกระทรวงศึกษาธิการแก้ปัญหาแบบเร่งด่วน เพื่อไม่ให้กระทบกับการเรียนการสอนของเด็ก จนนำมาสู่การอนุญาตให้นักเรียนมุสลิมแต่งกายตามหลักศาสนาได้ เมื่อโรงเรียนเปิดสอนอีกครั้งเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา บรรยากาศจึงชื่นมื่น เด็กๆ มุสลิมมาขอบคุณทางโรงเรียนที่อนุญาตให้สวมฮิญาบและกางเกงขายาวแต่ชื่นมื่นได้แค่วันเดียว ปรากฏว่าทางพระวัดนพวงศาราม และพี่น้องชาวพุทธจำนวนหนึ่ง ออกมาเคลื่อนไหวแสดงความกังวล โดยมีเหตุผลคือ
1.ที่ดินที่ใช้ก่อสร้างโรงเรียนตั้งแต่ปี 2510 เป็น "ที่ธรณีสงฆ์" ของวัดนพวงศาราม มีสัญญายืมใช้ที่ดินอย่างชัดเจน และให้สิทธิ์เจ้าอาวาสในการปกครองดูแลโรงเรียน
2.มีการตั้งกฎไว้ตั้งแต่แรกเมื่อ 50 ปีก่อนว่า ให้นักเรียนไม่ว่าจะพุทธหรือมุสลิม ต้องแต่งกายเหมือนกันตามเครื่องแบบที่ทางโรงเรียนกำหนด ไม่มีแยกศาสนา
3.หากจะเปลี่ยนกฎ ทางวัดต้องเห็นชอบก่อน แต่กระทรวงศึกษาฯตัดสินใจโดยไม่สอบถามทางวัด จึงเกิดการเคลื่อนไหวคัดค้าน
บทสรุปของการรวมตัวกันเมื่อวันพุธที่ผ่านมา คือให้เวลากระทรวงศึกษาฯแก้ปัญหาถึงวันศุกร์นี้ ถ้าไม่เรียบร้อย จะชุมนุมใหญ่ในวันจันทร์ที่ 28 พฤษภาคม
เมื่อสถานการณ์เข้าสู่ภาวะตึงเครียด เมื่อวาน ผู้ว่าราชการจังหวัดปัตตานี คุณวีรนันทน์ เพ็งจันทร์ ได้นิมนต์ พระสิริจริยาลังการ เจ้าคณะจังหวัดปัตตานี พระครูสังฆรักษ์ ณัฐวุฒิ เจ้าอาวาสวัดนพวงศาราม แกนนำเครือข่ายชาวไทยพุทธชายแดนใต้ ตลอดจนศึกษาธิการจังหวัดปัตตานี และตัวแทนผู้ปกครองโรงเรียนอนุบาลปัตตานี เข้าหารือเพื่อหาทางออกในเรื่องนี้
ข่าวบางกระแสระบุว่า ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ คุณการุณ สกุลประดิษฐ์ และ เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน คุณบุญรักษ์ ยอดเพชร บินด่วนไปร่วมประชุมด้วย
มีรายงานว่า บรรยากาศการประชุมเป็นไปอย่างเคร่งเครียด และยังไม่ได้ข้อสรุปใดๆ โดยมีการห้ามสื่อมวลชนเข้าใกล้ห้องประชุมอย่างเด็ดขาด มีการนำกำลัง อส.เข้าไปรักษาความปลอดภัยตลอดทั้งวัน เพราะเกรงว่าข่าวจะรั่วออกไป และไม่ตรงกับข้อเท็จจริง จนเป็นการขยายปมขัดแย้งในพื้นที่ ซึ่งทางออกหนึ่งที่มีการหารือกันแต่ยังไม่ได้ข้อยุติ ก็คือการเจรจาให้ผู้ปกครองนักเรียนมุสลิมที่ต้องการแต่งกายตามหลักศาสนา ย้ายไปเรียนโรงเรียนอื่น เพราะเป็นกลุ่มที่มีจำนวนไม่มากนัก ประมาณ 3-4 คน ขณะที่ผู้ปกครองนักเรียนส่วนใหญ่ ยินดีให้บุตรหลานแต่งกายตามระเบียบของโรงเรียน
ล่าสุดวันนี้ อาจารย์โคทม อารียา ที่ปรึกษาสถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล ได้จัดเวทีสานเสวนาในพื้นที่ โดยแบ่งวงพูดคุยออกเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มคนพุทธและกลุ่มคนมุสลิม เพื่อหาข้อยุติที่ทุกฝ่ายยอมรับได้
สำหรับโรงเรียนอนุบาลปัตตานี ตั้งอยู่ในเขตอำเภอเมืองปัตตานี ก่อสร้างมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2510 บนที่ธรณีสงฆ์ของวัดนพวงศาราม จึงมีชื่ออีกชื่อหนึ่งว่า "โรงเรียนวัดนพวงศาราม" เปิดการเรียนการสอนในปี พ.ศ.2511 ตั้งแต่ชั้นอนุบาลถึงประถมศึกษาปีที่ 6 ถือเป็นโรงเรียนของรัฐที่ได้รับความนิยมจากพ่อแม่ผู้ปกครองในพื้นที่ ส่งบุตรหลานเข้าเรียนเป็นจำนวนมาก เพราะมีผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาดีเยี่ยม เด็กที่จบ ป.6 จากที่นี่ สอบเข้าโรงเรียนดังๆ ทั้งในอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา และในกรุงเทพมหานคร
